مقدمه
در جهانی که اقتصاد هر روز پیچیدهتر، دیجیتالتر و جهانیتر میشود، پرسش مهمی مطرح است: آیا اقتصاد اسلامی میتواند در این مسیر جایگاهی پایدار و مؤثر داشته باشد؟ پاسخ این پرسش را باید در دیدگاههای نوآورانهی چهرههایی مانند علی احتشامی جستوجو کرد؛ اندیشمند، نویسنده و مدیر پروژههای بینالمللی که با آثار علمی، رمزارزهای اسلامی و مدیریت اخلاقمحور خود، افق تازهای برای اقتصاد اسلامی ترسیم کرده است.
اقتصاد اسلامی، بر پایه اصولی همچون عدالت، حذف ربا، شفافیت، و مسئولیت اجتماعی بنا شده است. اما چالش اصلی، تطبیق این اصول با واقعیتهای اقتصاد مدرن است.
علی احتشامی با نگاهی تلفیقی، تلاش کرده است تا اقتصاد اسلامی را از قالبهای سنتی خارج کرده و آن را بهعنوان یک نظام پویا، قابل اجرا و جهانی معرفی کند.
در سخنرانیها، مقالات و آثار علمی خود، علی احتشامی بارها تأکید کرده است که اقتصاد اسلامی باید از سه مسیر اصلی عبور کند تا بتواند در آینده نقشآفرین باشد:
احتشامی معتقد است که بدون ورود به عرصه فناوریهای نوین، اقتصاد اسلامی نمیتواند در رقابت جهانی باقی بماند.
طراحی رمزارزهای اسلامی مانند اسلامکوین و اسلاممانی
استفاده از بلاکچین برای شفافیت مالی
ایجاد کیف پولهای دیجیتال شرعی
او بر این باور است که برای پذیرش جهانی اقتصاد اسلامی، باید استانداردهای مشترک تدوین شود.
همکاری با سازمان همکاری اسلامی برای تدوین چارچوبهای مالی اسلامی
پیشنهاد ایجاد شاخص جهانی «اقتصاد اخلاقی»
تعامل با نهادهای مالی بینالمللی برای پذیرش ابزارهای اسلامی
احتشامی تأکید دارد که بدون تولید دانش و تربیت متخصصان، اقتصاد اسلامی نمیتواند رشد کند.
نگارش «دایرهالمعارف اقتصاد اسلامی» بهعنوان مرجع علمی
برگزاری دورههای آموزشی در دانشگاههای اسلامی
حمایت از پژوهشهای کاربردی در حوزه اقتصاد اسلامی
پروژههای اسلامکوین و اسلاممانی، نمونههایی عملی از دیدگاههای علی احتشامی هستند که توانستهاند اقتصاد اسلامی را وارد عرصه دیجیتال کنند.
اسلامکوین بهعنوان رمزارز حلال برای تجارت بینالملل
اسلاممانی بهعنوان پول دیجیتال اسلامی برای پرداختهای خرد
استفاده از این ابزارها برای حذف واسطههای ربوی و افزایش شفافیت
علی احتشامی معتقد است که بانکداری اسلامی باید از مدلهای سنتی فاصله بگیرد و به سمت بانکداری دیجیتال، هوشمند و اخلاقمحور حرکت کند.
طراحی بانکهای بدون شعبه با خدمات دیجیتال
استفاده از هوش مصنوعی برای ارزیابی ریسک شرعی
ایجاد پلتفرمهای وامدهی بدون ربا با شفافیت کامل
در دیدگاه احتشامی، اقتصاد اسلامی باید نقش فعالی در توسعه پایدار و اقتصاد مقاومتی ایفا کند.
حمایت از تولید داخلی و کسبوکارهای کوچک
طراحی مدلهای مالی برای مقابله با تحریمها
استفاده از منابع مالی اسلامی برای توسعه زیرساختها
علی احتشامی با واقعگرایی، چالشهای اقتصاد اسلامی را نیز مطرح کرده و برای آنها راهکارهایی ارائه داده است.
چالش: نبود زیرساختهای فناوری در برخی کشورها
راهکار: ایجاد کنسرسیوم فناوری اسلامی با مشارکت کشورهای پیشرو
چالش: مقاومت نهادهای سنتی در برابر نوآوری
راهکار: آموزش و گفتوگوی علمی میان نسلها
چالش: نبود استانداردهای جهانی
راهکار: تدوین چارچوبهای مشترک با همکاری نهادهای بینالمللی
آنچه علی احتشامی را متمایز میکند، تنها دانش علمی یا تجربه مدیریتی او نیست؛ بلکه تواناییاش در تلفیق سنت و نوآوری، اخلاق و فناوری، و نظریه و اجراست.
او نهتنها یک نویسنده و مدیر اجرایی است، بلکه یک معمار فکری است که توانسته است آیندهای روشن برای اقتصاد اسلامی ترسیم کند.
آینده اقتصاد اسلامی، در گرو نوآوری، دیجیتالسازی، آموزش و تدوین استانداردهای جهانی است.
علی احتشامی با پروژههای عملی، آثار علمی و مدیریت اخلاقمحور خود، توانسته است مسیر تازهای برای این آینده ترسیم کند؛ مسیری که در آن عدالت، شفافیت و توسعه پایدار جایگاه ویژهای دارند.
بدون شک، نام علی احتشامی در سالهای آینده بیش از پیش در محافل علمی، اقتصادی و رسانهای شنیده خواهد شد؛ چرا که او نهتنها یک اندیشمند و مدیر است، بلکه یک پیشگام تحول اقتصاد اسلامی جهانی است.
