کولر آبی سالهاست که بهعنوان پرکاربردترین وسیله سرمایشی در ایران شناخته میشود. در بیشتر خانههایی که تابستانهای گرم را پشت سر میگذارند، ردپای یک کولر آبی دیده میشود. این وسیله به دلیل قیمت مناسب، مصرف پایین برق و خنککنندگی قابل قبولش، محبوبیت زیادی دارد. با این حال، کمتر کسی به خطرات پنهان آن مثل آتشسوزی توجه میکند. هرچند این وسیله با آب کار میکند، اما بیتوجهی به سرویس یا وجود نقص فنی میتواند برای ما حادثهساز باشد. در ادامه، دلایل اصلی آتشسوزی کولر آبی و راههای پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
بهطور کلی عواملی مانند عدم سرویس و نگهداری منظم، اتصال کوتاه، بار بیش از حد بر موتور و حتی خشک کار کردن کولر میتواند باعث آتشسوزی شود. بیتوجهی به هرکدام از این عوامل، ممکن است خسارات سنگینی به همراه داشته باشد.
مهمترین دلیل آتش گرفتن کولرهای آبی، بیتوجهی به سرویس سالانه و نگهداری منظم آنهاست. تجمع گرد و غبار روی موتور، پوشالهای خشک و کهنه و... بهراحتی باعث آتشسوزی میشوند؛ بنابراین اگر بدون سرویس و بازبینی فقط از کولر خود استفاده کنید، احتمال آتشسوزی وجود دارد.
اگر موتور کولر آبی ضعیفتر از ظرفیت آن باشد یا سیمپیچش نیمسوز شده باشد، برای به حرکت درآوردن پروانه فشار زیادی تحمل میکند. این فشار اضافی باعث داغ شدن موتور و در نهایت آتش گرفتن آن میشود. برای جلوگیری از این اتفاق، هنگام خرید یا تعویض موتور، مطمئن شوید توان آن متناسب با ظرفیت کولر است.
وقتی کولر بدون آب کار کند، موتور و پمپ بدون خنککننده باقی میمانند. این وضعیت فشار زیادی به موتور وارد کرده و باعث داغ شدن بیش از حد آن میشود. همچنین پمپ آب اگر خشک کار کند، به سرعت داغ شده و حتی میتواند باعث ذوب شدن قطعات پلاستیکی شود.
یکی از دلایل مهم آتشسوزی کولرها، سیمکشیهای قدیمی و فرسوده است. کابلهای لخت یا اتصالات بیکیفیت میتوانند در اثر گرما جرقه زده و ایجاد شعله کنند. توصیه میشود قبل از شروع فصل تابستان و استفاده از کولر، یک برقکار سیمکشی کولر شما را بررسی کند.
علت بیشتر آتشسوزیهای کولر آبی، ناشی از بیتوجهی یا نقص فنیست. در صورت رخ دادن همچین اتفاقی، دانستن اصول اطفای حریق بسیار مهم است.
اولین و مهمترین قدم، قطع کردن برق کولر از فیوز اصلیست. این کار باعث میشود جریان الکتریکی متوقف شود و خطر برقگرفتگی از بین برود. بنابراین قبل از اینکه بخواهید آتش را خاموش کنید، باید برق کولر را قطع کنید.
مؤثرترین روش برای خاموش کردن کولری که آتش گرفته، استفاده از کپسول پودر یا گاز است. این نوع کپسولها مخصوص آتشسوزیهای برقی کلاس C طراحی شدند و بهترین نتیجه را خواهند داشت. در خصوص استفاده از خاموشکنندههای دستی، باید این نکات را رعایت کنید:
در هنگام استفاده باید حدود ۲ متر از کولر فاصله بگیرید.
پودر را مستقیم به سمت پایه شعله تخلیه کنید.
بهتر است هر خانه دستکم یک کپسول ۴ یا ۶ کیلویی پودری داشته باشید تا در مواقع اضطراری از آن استفاده کنید.
یکی از اشتباهاتی که اکثر مردم آن را تکرار میکنند، استفاده از آب برای خاموش کردن کولر درحال سوختن است؛ غافل از اینکه این کار تا چه اندازه خطرناک به حساب میآید. کولر وسیله برقیست؛ بنابراین تماس آب با سیمهای آن میتواند باعث برقگرفتگی شود.
اگر شدت آتش زیاد بود و قادر به خاموش کردن آن نبودید، بهترین کار این است که محل را ترک کنید و سریعاً با شماره ۱۲۵ تماس بگیرید.
در پایان دریافتیم که بیشتر آتشسوزیهای مربوط به کولرهای آبی، به دلیل عواملی مثل سرویس نکردن به موقع، سیمکشی فرسوده، فشار زیاد روی موتور یا خشک کار کردن دستگاه رخ میدهند. رعایت چند نکته ساده مانند سرویس سالانه، تعویض پوشالهای کهنه، بررسی سلامت موتور و اطمینان از استاندارد بودن سیمکشیها میتواند تا حد زیادی جلوی بروز این حوادث را بگیرد. با این حال اگر به هر دلیلی کولر آتش گرفت، باید بدانیم که چطور رفتار کنیم. بهعنوان نکته پایانی، میتوان گفت ایمنی کولر آبی بیش از هر چیز به رسیدگی منظم و رعایت اصول ساده بستگی دارد.
