آتشسوزی در ساختمانهای چند طبقه، برخلاف آپارتمانهای دو یا سه طبقه، خطرات بیشتر و شرایطی پیچیدهتر دارد. این مسئله میتواند به علت طولانیتر بودن مسیرهای خروجی، زیاد بودن جمعیت ساکن و عدم آشنایی عموم مردم با اقدامات ایمنی و اضطراری در زمان آتش سوزی باشد. به همین دلیل، قصد داریم در این مقاله از گنجینه پاوان به زبان ساده اقدامات ایمنی قبل و بعد از آتشسوزی را برای شما توضیح دهیم.
برای درک موضوع، یک مقایسه ساده انجام میدهیم؛ در ساختمانهای یک تا دو طبقه، مسیر خروج کوتاه است و ساکنان میتوانند سریع به فضای باز برسند. اما در برجها، علاوهبر جمعیت بیشتر، مسیرهای خروج هم طولانیتر است و بهدلیل ممنوعیت استفاده از آسانسور در زمان حریق، همه ناچارند از پلکان استفاده کنند؛ نتیجه این وضعیت، افزایش زمان تخلیه، ازدحام جمعیت و بالا رفتن احتمال زمینخوردگی یا گرفتارشدن در دود است.
برخی موارد دیگر که ریسک خطرات احتمالی را بالا می برند، شامل:
انتشار سریع دود و حرارت: در برجها، دود بهسرعت از طریق راهپلهها، چاه آسانسور و سیستم تهویه به طبقات بالاتر نفوذ میکند. تحقیقات نشان میدهد بیش از ۷۰٪ تلفات آتشسوزی بهخاطر استنشاق دود است نه شعلههای آتش.
طولانی بودن مسیرهای خروج: در یک آپارتمان دو طبقه، زمان رسیدن به بیرون شاید کمتر از یک دقیقه طول بکشد. اما در برج ۲۰ طبقه، زمان تخلیه میتواند بیش از ۱۰ دقیقه باشد.
ازدحام جمعیت: حضور صدها نفر در یک مجتمع، خروج همزمان را دشوار میکند. در چنین شرایطی احتمال ازدحام و مسدود شدن راهها زیاد است.
عدم آشنایی با مسیرهای اضطراری: اغلب ساکنان فقط مسیر آسانسور یا راهپله اصلی را میشناسند. بسیاری نمیدانند خروجی اضطراری کجاست یا چگونه به آن برسند.
تمامی این عوامل دستبهدست هم داده و احتمال آسیبدیدگی را بالا میبرند.
هیچ چیز به اندازهی آمادگی قبلی مهم نیست. اگر از قبل با مسیرها و تجهیزات ایمنی آشنا باشید، هنگام بحران دچار سردرگمی نمیشوید. شما میتوانید در زمینه های زیر آمادگی باشید:
شناخت مسیرهای خروج: همه باید بدانند پلههای اضطراری کجاست و کدام مسیرها به بیرون راه دارند.
تجهیزات ایمنی: وجود کپسول آتشنشانی در هر طبقه ضروریست. همچنین مطمئن شوید که تاریخ شارژ آن نگذشته باشد.
وسایل ضروری: بهتر است موبایل، چراغقوه و مدارک مهم همیشه در دسترس باشند تا در مواقع اضطراری زمانی برای جمعآوری آنها تلف نشود.
اولین واکنش هر فردی نسبت به خطر آتش سوزی ترس و اضطراب است؛ اما ترس در چنین مواقعی هیچ کمکی به شما نمیکند. بهترین کاری که میتوان انجام داد، آرام ماندن و عمل کردن طبق چیزهاییست که قبلا یاد گرفتهاید:
اول به اطرافیان هشدار بدهید و با ۱۲۵ تماس بگیرید.
به سمت پلکان بروید و به هیچ عنوان از آسانسور استفاده نکنید.
اگر دود فضا را پر کرده، خم شوید و نزدیک زمین حرکت کنید. هوای نزدیک سطح زمین تمیزتر است.
یک پارچه یا حوله خیس جلوی دهان و بینی بگذارید تا راحتتر نفس بکشید.
نکتهای که باید همیشه آن را به یاد داشته باشید، این است که به بقیه افراد برای خروج از ساختمان کمک کنید. کودکان، سالمندان و افرادی که مشکلات حرکتی یا بیماری دارند، نمیتوانند بهتنهایی مسیرهای طولانی و پر ازدحام را طی کنند. همراهی این گروهها مانند گرفتن دست کودک برای جلوگیری از گمشدن، کمک کردن به سالمندان در پایین آمدن از پلهها یا هدایت افرادی که به دلیل ترس قادر به فرار نیستند، بخشی از مسئولیت جمعی ماست.
کپسول آتشنشانی، یکی از اصلیترین ابزارهای ایمنی بوده که میتواند در همان لحظات ابتدایی وقوع حادثه، جلوی گسترش آتش را بگیرد. بسیاری از حریقها در صورت استفاده بهموقع از کپسول، قبل از تبدیل شدن به فاجعه مهار میشوند. اما تنها داشتن کپسول کافی نیست و ساکنان مجتمع باید نحوه استفاده درست از آن را هم بلد باشند؛ چرا که در شرایط اضطراری، زمانی برای آزمونوخطا وجود ندارد.
نکته بعدی اصول صحیح نگهداری از کپسول آتش نشانیست. این بخش معمولا بر عهده مدیر یا نگهبان ساختمان بوده که در ادامه به نکات نگهداری آن اشاره میکنیم.
مدیر و در کنار آن ساکنان ساختمان باید برای نحوه استفاده از کپسول آتش نشانی، آموزش ببینند. همچنین، مدیر ساختمان یا مسئول مربوطه باید به طور مرتب وضعیت کپسولها و شارژ آنها را بررسی کند. یک کپسول خالی یا خراب در زمان حادثه هیچ فایدهای نخواهد داشت.
نکته قابل توجه دیگر این است که کپسولها باید حتما در مکانهایی نصب شوند که دسترسی به آنها سریع و آسان باشد؛ مانند ورودی راهروها یا کنار پلکان. قرار دادن آن ها در جایی مانند انباری، بیفایده و خطرناک است.
آتشسوزی در ساختمانهای بلند اگرچه حادثهای پرخطر و پیچیده است، اما با رعایت اصول سادهای مانند شناخت مسیرهای خروج اضطراری، نگهداری درست تجهیزات ایمنی و آموزش ساکنان میتوان از تبدیل شدن آن به یک فاجعه جلوگیری کرد؛ در واقع، کلید نجات در چنین شرایطی تنها در دست نیروهای آتش نشانی نیست، بلکه به میزان آمادگی و مسئولیتپذیری هر فرد در برابر خود و دیگران بستگی دارد.
