اگر به دنیای طراحی علاقهمند باشید، احتمالا بارها دو عنوان شغلی «گرافیست» و «طراح UI/UX» را شنیدهاید. بسیاری از افراد به خصوص کارفرمایان در کشور تصور میکنند این دو حوزه یکسان هستند یا وظایف مشابهی دارند٬ در صورتی که تفاوتهای مهم و زیادی بین اونها وجود دارد. شناخت تفاوت گرافیست و UI/UX به شما کمک میکند مسیر شغلی مناسبتری انتخاب کنید و مهارتهای مورد نیاز در بازار کار را بهتر بشناسید. بنابراین در این مقاله به بررسی کامل تفاوت طراحی گرافیک و طراحی UI/UX، و وظایف هر کدام در بازار کار و آینده شغلی اونها میپردازیم.
به صورت ساده میتوان گفت که گرافیست یا طراح گرافیک فردی هست که با استفاده از عناصر بصری مانند رنگ، تصاویر، فونتها و چیدمان مناسب، پیام یک برند یا کسبوکار را به مخاطب منتقل میکند. هدف اصلی طراحی گرافیک، برقراری ارتباط بصری با مخاطب است. یک گرافیست تلاش میکند طرحی خلق و پیاده سازی کند که هم زیبا به نظر برسد و هم پیام مورد نظر را به بهترین شکل به مخاطب منتقل کند.
این حوزه گستردگی بسیار زیادی دارد، اما از وظایف یک طراح گرافیک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
طراحی لوگو
طراحی پوستر و بنر تبلیغاتی
طراحی کارت ویزیت
طراحی بروشور و کاتالوگ
طراحی بستهبندی محصولات
طراحی هویت بصری برند
طراحی پست و استوری شبکههای اجتماعی
طراحی اسلایدر و بنرهای مربوط به سایت و اپلیکیشن
طراحی تبلیغات چاپی و دیجیتال
UI مخفف User Interface و UX مخفف User Experience است. UI به طراحی رابط کاربری اشاره دارد، یعنی ظاهر و بخشهای قابل مشاهده توسط مخاطب در یک وبسایت یا اپلیکیشن. UX به تجربه کاربری اشاره دارد، یعنی احساس، تجربه و میزان راحتی کاربران هنگام استفاده از یک محصول(سایت یا اپلیکیشن).
یک طراح UI/UX وظیفه دارد محصولی طراحی کند که علاوه بر زیبایی، استفاده از آن برای کاربران ساده و سریع باشد.
مهمترین وظایف یک طراح UI/UX عبارتاند از:
تحقیق درباره کاربران
تحلیل رفتار مخاطبان
طراحی وایرفریم
طراحی فلوهای کاربری
ساخت پروتوتایپ
طراحی رابط کاربری
تست کاربردپذیری
بهبود تجربه کاربری
همکاری با تیم توسعه و برنامهنویسان
اگه بخواهیم مهمترین تفاوت این دو حوزه را در یک جمله بیان کنیم میتوانیم بگوییم که گرافیست بر زیبایی بصری تمرکز میکند اما طراح UI/UX بر تجربه و تعامل کاربران تمرکز دارد، که این دو حوزه کاملا از هم متفاوت هستند.
یک گرافیست حرفهای باید در زمینههای زیر مهارت داشته باشد:
رنگشناسی
تایپوگرافی
ترکیببندی
طراحی لوگو
برندینگ
تصویرسازی
اصول تبلیغات
یک طراح UI/UX علاوه بر مهارتهای بصری باید توانایی تحلیل کاربران را نیز داشته باشد:
طراحی رابط کاربری
طراحی تجربه کاربری
تحقیق کاربر
معماری اطلاعات
طراحی تعاملی
طراحی وایرفریم
تست کاربردپذیری
طراحی سیستم
به همین دلیل UI/UX معمولا ترکیبی از طراحی، روانشناسی و حل مسئله محسوب میشود.
یکی دیگر از تفاوتهای مهم این دو حوزه در ابزارهای کاری هست که به کار میبرند.
Photoshop
Illustrator
InDesign
CorelDRAW
Figma
Adobe XD
Sketch
FigJam
Miro
البته بسیاری از طراحان UI نیز از Photoshop و Illustrator برای انجام برخی امور طراحی مانند طراحی آیکون استفاده میکنند.
گرافیست معمولا با دریافت نیاز کارفرما، طراحی بصری را آغاز میکند. اما فرآیند طراحی UI/UX پیچیدهتر است و نیاز به تحقیق کاربران، تحلیل رقبا، طراحی پرسونا، طراحی فلوهای کاربری، طراحی وایرفریم، ساخت پروتوتایپ، تست کاربران، طراحی نهایی رابط کاربری میباشد.
به همین دلیل هست که طراحی UI/UX بیشتر یک فرآیند حل مسئله است تا صرفا خلق یک طرح زیبا.
بله. از آنجا که گرافیستها درک خوبی از رنگ، تایپوگرافی و اصول طراحی بصری دارند، میتوانند با یادگیری مباحث UX و تحقیق کاربران وارد بازار کار UI/UX شوند. البته برای موفقیت در این حوزه باید مهارتهای جدیدی مانند تحلیل رفتار کاربران، معماری اطلاعات و طراحی تجربه کاربری را نیز یاد بگیرند.
هر دو حوزه فرصتهای شغلی مناسبی دارند اما روند بازار در سالهای اخیر نشان میدهد که تقاضا برای طراحان UI/UX رشد چشمگیری داشته است. افزایش تعداد استارتاپها، اپلیکیشنها و کسبوکارهای آنلاین باعث شده شرکتها به دنبال متخصصانی باشند که بتوانند تجربه کاربران را بهبود دهند.
آژانسهای تبلیغاتی
شرکتهای برندینگ
چاپ و نشر
تولید محتوا
شبکههای اجتماعی
استارتاپها
شرکتهای فناوری
فروشگاههای اینترنتی
شرکتهای نرمافزاری
پروژههای بینالمللی
به این سوال نمیتوان به طور کلی پاسخ داد به دلیل اینکه به عواملی مثل سطح مهارت، سابقه کار، کیفیت نمونهکار، موقعیت جغرافیایی و نوع پروژه بستگی دارد. اما به طور کلی در بسیاری از کشورها و همچنین بازار فریلنسینگ بینالمللی، طراحان UI/UX به دلیل تخصصی بودن مهارتهایشان درآمد بیشتری دارند.
اگه به هنر، طراحی پوستر، لوگو و تبلیغات علاقه دارید، طراحی گرافیک انتخاب مناسبی برای شما هست. اما اگه به حل مسئله، تحلیل رفتار کاربران، طراحی اپلیکیشن و محصولات دیجیتال علاقهمند هستید، مسیر UI/UX گزینه بهتری خواهد بود.
به طور کلی یادگیری UI/UX به دلیل نیاز به درک رفتار کاربران، تحقیقات کاربری و تست محصول، پیچیدگی بیشتری نسبت به طراحی گرافیک دارد. اما این موضوع به معنای سخت بودن اون نیست. با تمرین مستمر و انجام پروژههای واقعی میتوان در این حوزه به مهارت بالایی رسید.
هر دو حوزه آینده خوبی دارند اما با رشد فناوری و دیجیتالی شدن کسبوکارها باعث شده نیاز به متخصصان UI/UX روزبهروز بیشتر شود. در سالهای آینده شرکتها اهمیت بیشتری به تجربه کاربران برای استفاده از محصول خود میدهند به همین دلیل فرصتهای شغلی بیشتری برای طراحان UI/UX ایجاد شده است. در مقابل، طراحی گرافیک نیز همچنان بخش بسیار مهمی از برندینگ، تبلیغات و بازاریابی است.
گرافیست به زیبایی بصری، برندینگ و انتقال پیام تمرکز دارد، در حالی که طراح UI/UX وظیفه دارد تجربهای ساده، کاربردی و لذتبخش برای کاربران ایجاد کند. اگه به دنیای هنر، تبلیغات و طراحی بصری علاقه دارید، طراحی گرافیک میتواند انتخاب مناسبی باشد. اما اگر به حل مسئله، تحلیل رفتار کاربران و طراحی محصولات دیجیتال علاقهمند هستید، یادگیری UI/UX فرصتهای شغلی گستردهتری در اختیار شما قرار خواهد داد.
در نهایت، هر دو مسیر ارزشمند هستند و انتخاب بهترین گزینه به علاقه، استعداد و اهداف شغلی شما بستگی دارد.
