هنر ظریف تاب‌آوری

همه‌ی ما دوست داریم برنامه‌‌های ریز و درشت زندگی‌مون مطابق نقشه‌های از پیش برنامه‌ریزی شده انجام بشه و هیچ چالش و اتفاق غیرمنتظره‌ای برنامه‌مون رو به هم نریزه. اما آیا این حالت ایده‌آل امکان‌پذیره؟

دور از ذهن نیست اگه بخوایم اسم دنیای امروز رو بذاریم «عصر تغییرات پیش‌بینی نشده» بنابراین لازمه که در کنار همه‌ي ترفندها و مهارت‌هایی که برای بهتر زندگی کردن به کار می‌بریم مهارت نرم تاب‌آوری در عصر تغییرات رو هم یاد بگیریم. وقتی بحرانی اتفاق می‌افته - مثل شیوع ویروس کرونا - بسیاری از مشاغل و کسب‌وکارها تحت تاثیر قرار می‌گیرن؛ بعضی از اونا می‌تونن مدت زمان بیشتری دوام بیارن اما بعضی از اونا سریعا تحت تاثیر قرار می‌گیرن و شاید از بین برن. به عنوان یک فرد چه اندازه توانایی مقاومت در برابر شرایط بحرانی رو دارید؟

اگر از اون دسته افرادی هستید که جهان‌بینی وسیعی دارن و می‌تونن با شکیبایی از بحران‌ها عبور کنن بهتون تبریک می‌گیم و اگر جزو کسانی هستید که به هم خوردن To do list روزانه‌‌شون باعث میشه روحیه‌شون از دست بره و طاقت موندن در شرایط عدم قطعیت رو ندارید، نگران نباشید (یا حداقل کمتر نگران باشید) چون مهارت نرم تاب‌آوری مثل تقویت عضله، با تمرین و پشتکار قابل یاد گرفتن و به کار بستن است.

اینظور به نظر می‌رسه که افرادی که مهارت تاب‌آوری بالایی دارند آدم‌هایی با ظرفیت وجودی بالایی هستند، قوی‌تر از مشکلات عمل می‌کنند و اعتماد به نفس خوبی دارند. این افراد در مقابل بروز چالش‌ها و زمانی‌که به ناچار در شرایط نامطلوبی گیر می‌کنن به جای شکایت کردن و ناامیدی به راهکارها فکر می‌کنن و با قدرت خلاقیت و توانایی خوش‌بینی مشغول بررسی راه‌حل‌های تازه میشن. پس یادتون باشه که توانایی حل مسئله، یکی از کلید‌های اصلی و مهم در شرایط بحرانی‌ست.

خوش‌بین بودن چطور؟ آیا خوش‌بین‌ها از بحران جون سالم به در می‌برن یا با خوش خیالی تمام داشته‌هاشون رو می‌بازن؟ هر اندازه که بتونید در زمان بحران، واقع‌بینی خودتون رو حفظ بکنید، به دور از تنش‌ها و اضطراب‌های محیطی فکر کنید و نسبت به اجرایی شدن ایده‌هاتون خوش‌بین باشید به موفقیت نزدیک‌تر خواهید بود. نقطه‌ی تعادل خوش‌بینی، حفظ روحیه و انگیزه و امیدوار بودن است پس اجازه ندین که توجه به اخبار منفی مانع حرکت شما بشه. در عین حال که با آگاهی و هشیاری برنامه‌ریزی می‌کنید، آمادگی تغییر کردن رو داشته باشید و نسبت به تغییر شرایط منعطف عمل کنید.

یکی از روش‌هایی که می‌تونید برای تقویت مهارت تاب‌آوری تمرین کنید، ایجاد ارتباط‌ و تعاملات سازنده و مفید است. منظور این نیست که افرادی رو دور و برتون داشته باشید که بتونید در شرایط عدم قطعیت به اون‌ها متکی باشید، برعکس روابطی بسازید که بتونید در مشورت گرفتن و تصمیم‌های مهم از حمایت صادقانه‌شون بهره ببرید.

نقطه‌ی قوت شخصیت افرادی که توانایی تاب‌آوری دارند جسارت اونا برای عملی کردن ایده‌هاست. منفعل نباشید و از اقدام کردن واهمه نداشته باشید. اگر قبل از اینکه تصمیمی رو اجرا کنید تمام جوانب رو به خوبی سنجیده باشید و پیش‌بینی‌های واقع‌گرایانه کرده باشید چیزی برای ترسیدن وجود نداره.

*

اگر می‌خواید توی زندگی شخطی، روابط فردی و محیط کار میزان تاب‌آوریتون رو افزایش بدید اصل اول اینه که احساسات منفی مثل خشم، شرم، افسردگی و احساس قربانی بودن رو کنار بذارید. با عزت نفس و اعتماد به توانایی‌هاتون با تغییرات مواجه بشید و مراحل زیر رو درباره‌ی موضوعی که با اون درگیر هستید پیاده‌سازی کنید:

- پذیرش؛ وضعیت موجود رو بپذیرید و تلاش نکنید انکارش کنید

- لیستی از راه‌حل‌های ممکن بسازید

- مسئولیت تصمیماتون رو به عهده بگیرید و بدونید هیچ‌کس به جز شما موظف نیست مشکلات‌تون رو حل کنه

- از نقش قربانی خارج بشید و دنبال مقصر نگردید

- برای خودتون شبکه‌ي پشتیبانی درست کنید

- بهترین راهکار رو بعد از شور و مشورت به کار ببندید و برای به نتیحه رسیدنش تلاش کنید

مهارت تاب‌آوری به خودی خود شرایط رو تغییر نمیده، مشکلات رو از بین نمی‌بره و از استرس‌ها کم نمی‌کنه اما می‌تونه ابزاری باشه برای به سلامت بیرون آمدن از بحران‌ها. از یاد نبرید که شرایط دشوار و موقعیت‌های مبهم همیشگی نیستند؛ با هدفگذاری درست و اجرای قاطعانه می‌تونیم از چنین شرایطی هم تجربه‌های مفیدی کسب کنیم.