✅ آیا در صورت جنگ تمامعیار، ناتو هم همراه آمریکا و اسرائیل به ایران حمله میکند؟
🔹پاسخ کوتاه این است: «مشارکت غیرمستقیم، بله؛ ورود مستقیم، پرهزینه و بعید—مگر در شرایط خاص».
واقعیت این است که ناتو یک ائتلاف نظامی با سازوکار اجماع است و ورود رسمی آن به جنگ، نیازمند اجماع سیاسی اعضاست؛ اجماعی که در موضوعی پرهزینه مثل جنگ با ایران، بهسادگی شکل نمیگیرد و آمریکا هم در قضیه یمن نشان داده است که توانایی بسیج و اقناع اعضای ناتو برای ورود به جنگ را ندارد. موضوع ایران هم که بسیار فراتر از یمن بوده و اعضای ناتو احتیاط بیشتری می کنند.
🔸با این حال، تجربههای اخیر نشان میدهد که حتی بدون ورود رسمی، ناتو و کشورهای عضو آن میتوانند از طریق ارائه اطلاعات، پشتیبانی لجستیکی، تسلیحات، پایگاههای منطقهای و زیرساختهای عملیاتی، عملاً در کنار آمریکا قرار بگیرند. بهعبارت دیگر، «جنگ ترکیبی و نیابتی» سناریوی محتملتری نسبت به ورود یکپارچه ناتو است.
🔹نکته مهم اینجاست دبیرکل ناتو اعتراف کرده که ناتو با گذاشتن تجهیزات نظامی و لجستیکی خود در اختیار آمریکا، عملا در هزاران حمله به ایران مشارکت داشته و ایران هم زمان با چهل کشور جنگیده است. تازه معلوم میشود که بر خلاف ادعاهای قبلی، ناتو و خیلی از کشورهای دیگر در بیشتر حملات به ایران در خلال جنگ دوازده روزه و جنگ رمضان همکاری مستقیم و غیر مستقیم داشتهاند.
🔸اگر روزی پای ناتو بهصورت مستقیم به درگیری باز شود، معادله فوراً تغییر میکند؛ چراکه در این صورت، پایگاهها، زیرساختها و منافع کشورهای عضو ناتو در منطقه و حتی فراتر از آن، میتواند در چارچوب قواعد درگیری، به «اهداف مشروع» تبدیل شود. این همان عاملی است که سطح بازدارندگی را بالا نگه میدارد.
🔹از سوی دیگر، تنگه هرمز هم یک متغیر کلیدی است. مدیریت و اشراف ایران بر این گذرگاه حیاتی انرژی، یک ابزار بازدارنده جدی است. هرگونه درگیری گسترده میتواند امنیت تردد انرژی را مختل کرده و هزینههای سنگینی را به اقتصاد اروپا تحمیل کند؛ به همین دلیل، بسیاری از کشورهای اروپایی تمایل دارند از تشدید مستقیم تنش اجتناب کنند.
🔸در مورد آمریکا و مواضع چهرههایی مثل ترامپ نیز باید واقعبین بود. ترامپ در دوره ریاستجمهوریاش سیاست «فشار حداکثری» را دنبال کرد، اما به نتیجه نرسید. گزینه جنگ نظامی را هم امتحان کرد اما به نتیجه نرسید. گزینه مذاکره و فشار دیپلماتیک را هم امتحان کرد و باز هم به نتیجه نرسیده است. او که به معامله و نمایش قدرت علاقهمند است عملا در برابر ملت غیور ایران زمین گیر شده است و ناتو هم شاید انگیزه و توانایی نجات او و کمک به او برای پیروزی در برابر ایران را ندارد.
🔹جمعبندی: سناریوی محتمل، ادامه تقابل ایران و آمریکا در سطح «فشار، عملیات های محدود، جنگ ترکیبی و نیابتی» است؛ نه یک جنگ تمامعیار با ورود رسمی ناتو. هزینههای چنین جنگی برای همه طرفها—بهویژه اروپا و اسرائیل—بسیار بالاست و همین موضوع، مهمترین مانع در مسیر آن محسوب می شود. هر چند که دیوانه بازی های ترامپ و نتانیاهو باعث می شود که همواره درصدی از خطای محاسباتی و آغاز مجدد جنگ جدید را در میان تحلیل ها باید قرار دهیم اما نکته مهم تر این است که مگر در جنگ نبودیم؟ مگر تقاضای آتش بس نکردند؟ مگر به استیصال نیافتادند؟ مگر ایستادگی و مقاومت ملت شریف ایران را ندیدند؟ پس بنابراین جنگ جدید مجددا تا اطلاع ثانوی بعید به نظر می رسد.
❇️ پ.ن: آمریکا به تنهایی ارتش اول دنیاست و همراهی کشور های دیگر اساسا بار مثبت چندانی به قدرت نظامی آمریکا اضافه نمیکند و بیشتر شوی رسانه ای و سیاسی قلمداد می شود.
✍🏻 رامین نصیری
