گلبولهای قرمز خون (RBC) نقش اصلی در انتقال اکسیژن از ریهها به بافتهای بدن را بر عهده دارند. افزایش تعداد این سلولها که به آن اریترسیتوز یا پُرخونی گفته میشود، میتواند در برخی شرایط طبیعی باشد، اما گاهی نشانهی یک مشکل جدیتر است. در این مقاله بررسی میکنیم که بالا بودن گلبول قرمز چه زمانی خطرناک است، چرا رخ میدهد و چگونه باید با آن برخورد کرد.
گلبولهای قرمز حاوی هموگلوبین هستند؛ پروتئینی که اکسیژن را حمل میکند. مقدار طبیعی RBC بسته به سن و جنس متفاوت است، اما بهطور کلی:
مردان: حدود ۴.۷ تا ۶.۱ میلیون در هر میکرولیتر
زنان: حدود ۴.۲ تا ۵.۴ میلیون در هر میکرولیتر
مقادیر بالاتر از این بازهها نیازمند بررسی علت هستند.
افزایش RBC میتواند اولیه یا ثانویه باشد:
۱) علل طبیعی یا موقتی
زندگی در ارتفاعات (کمبود اکسیژن محیطی)
کمآبی بدن (افزایش غلظت خون)
ورزشهای استقامتی شدید
۲) علل پزشکی
بیماریهای ریوی یا قلبی مزمن (کاهش اکسیژنرسانی)
سیگار کشیدن
اختلالات کلیوی (افزایش هورمون اریتروپویتین)
بیماریهای خونی مانند پلیسیتمی وِرا
بله، در برخی موارد. افزایش بیش از حد RBC میتواند خون را غلیظتر کند و جریان آن را کند نماید. پیامدهای احتمالی شامل:
افزایش خطر لخته شدن خون
سکته قلبی یا مغزی
سردرد، سرگیجه و تاری دید
قرمزی پوست، بهویژه صورت
خستگی و تنگی نفس
شدت خطر به میزان افزایش و علت زمینهای بستگی دارد.
اگر آزمایش خون شما افزایش RBC را نشان داده و با علائمی مانند سردرد مداوم، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا سابقه لخته شدن خون همراه است، مراجعه به پزشک ضروری است. تشخیص دقیق معمولاً با آزمایشهای تکمیلی انجام میشود.
درمان به علت بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
درمان علت زمینهای (مثلاً بهبود بیماری ریوی)
افزایش مصرف مایعات در موارد کمآبی
فلبوتومی (خونگیری درمانی) برای کاهش غلظت خون
دارودرمانی در بیماریهای خاص خونی
تغییر سبک زندگی (ترک سیگار، فعالیت بدنی متعادل)
بالا بودن گلبول قرمز همیشه خطرناک نیست، اما میتواند نشانهای از یک مشکل مهم باشد. تشخیص بهموقع و درمان مناسب، خطر عوارض جدی را کاهش میدهد. اگر نتیجه آزمایش شما خارج از محدوده طبیعی است، بهترین اقدام مشورت با پزشک و پیگیری علت آن است.
