در سالهای اخیر، پادکست بهعنوان یکی از مؤثرترین رسانههای نوین در عرصه آموزش و انتقال دانش، جایگاه ویژهای یافته است. در ایران نیز رشد روزافزون پلتفرمهای انتشار پادکست، این فرصت را فراهم کرده تا محتوای دانشگاهی و علمی به شکلی سادهتر، گستردهتر و در دسترستر به دانشجویان، استادان و علاقهمندان منتقل شود.
پادکست دانشگاهی، به دلیل ترکیب ویژگیهای رسانهای و آموزشی، چند مزیت کلیدی دارد:
دسترسی آسان: دانشجویان میتوانند بدون محدودیت مکان و زمان به محتوای آموزشی گوش دهند.
انعطافپذیری: امکان مرور مکرر مباحث و استفاده در زمانهای مرده (رفتوآمد، استراحت و …).
تنوع محتوا: پوشش طیفی گسترده از موضوعات، از خلاصه و تحلیل کتابهای دانشگاهی تا دورههای تخصصی.
یادگیری فعال: تقویت حافظه شنیداری و ایجاد فرصت برای یادداشتبرداری همزمان.
طبق گزارش منتشرشده در ویرگول، پلتفرمهای متعددی برای انتشار و شنیدن پادکست در ایران فعال هستند که هر یک مزایای خاص خود را دارند
آیصدر (AiSadr): پلتفرمی تخصصی برای پادکستهای علمی و آموزشی که بر اساس جدیدترین منابع دانشگاهی طراحی شده و بیشتر به دانشجویان و استادان توصیه میشود.
شنوتو (Shenoto): یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین پلتفرمها که علاوه بر پادکست، دورههای آموزشی و کتاب صوتی عمومی را نیز پوشش میدهد.
کستباکس (Castbox): اپلیکیشنی جهانی با کاربران گسترده که در ایران نیز محبوب است و امکان جستجو و دستهبندی حرفهای پادکستها را فراهم میکند.
این تنوع پلتفرمها به دانشجویان و دانشگاهیان کمک میکند تا بر اساس نیاز خود (عمومی یا تخصصی) بهترین گزینه را انتخاب کنند.
پادکست دانشگاهی نهتنها مکمل آموزش سنتی در کلاس درس است، بلکه میتواند ابزاری برای یادگیری خودگردان نیز باشد. دانشجویان با گوش دادن به اپیزودهای کوتاه و تخصصی میتوانند:
دروس پیچیده را مرور و سادهسازی کنند.
به تحلیلها و دیدگاههای استادان و پژوهشگران دسترسی داشته باشند.
خود را برای آزمونها و پژوهشهای دانشگاهی آماده کنند.
با گسترش آموزش دیجیتال و یادگیری ترکیبی (Blended Learning)، انتظار میرود پادکستهای دانشگاهی بهعنوان بخشی جداییناپذیر از فرایند یادگیری در دانشگاهها و مؤسسات آموزشی مورد استفاده قرار گیرند. افزایش تولید محتوای تخصصی، همکاری استادان با پلتفرمها، و بهرهگیری از ابزارهای تعاملی (مانند آزمون و منابع تکمیلی) میتواند کیفیت و اثربخشی این رسانه را بیشازپیش تقویت کند.
✅ جمعبندی
پادکست دانشگاهی پلی میان آموزش سنتی و رسانههای نوین است. این ابزار میتواند هم برای دانشجویان در مسیر تحصیل و هم برای علاقهمندان به یادگیری مادامالعمر فرصتی ارزشمند فراهم آورد. انتخاب پلتفرم مناسب و تولید محتوای علمی باکیفیت، دو عامل کلیدی در موفقیت این جریان آموزشی نوین هستند.
