ویژگیهای رسانه در بحران و تابآوری
در دنیای امروز، رادیو همچنان یکی از قدیمیترین و در عین حال پرکاربردترین ابزارهای ارتباطی محسوب میشود. سؤال این است که آیا رادیو یک رسانه تابآور محسوب میشود؟
پاسخ به این سؤال بدون شک مثبت است. رادیو نمونهای از رسانههای سنتی است که نقش مهمی در انتقال اطلاعات، آموزش عمومی و فرهنگسازی جامعه ایفا کرده است.
رادیو در موقعیتهای بحرانی اهمیت ویژهای دارد زیرا سریعترین و در دسترسترین رسانه برای اطلاعرسانی است و حتی در شرایطی که برق یا زیرساختهای ارتباطی دیگر قطع میشوند، با باتری یا ژنراتور کوچک همچنان فعال میماند.
رادیو میتواند اطلاعات فوری، دقیق و قابل اعتماد را به مردم منتقل کند و با ایجاد هماهنگی بین سازمانهای امدادی و مردم، به مدیریت بحران و کاهش شایعات کمک کند.
همچنین، رادیو به دلیل سادگی، هزینه پایین و قابلیت حمل، در هر مکانی قابل استفاده است و با صدای آشنا و فضای امیدبخش، به کاهش استرس و افزایش تابآوری روانی جامعه کمک میکند.
در مجموع، رادیو رسانهای حیاتی برای تاب آوری عبور از شرایط بحرانی و بازگشت به وضعیت عادی است.
با وجود ظهور فناوریهای نوین دیجیتال، رادیو همچنان در بسیاری از مناطق محروم و حتی در مواقع بحرانی مثل بلایای طبیعی و حوادث غیرمنتظره، حضور قوی خود را حفظ کرده است.
رسانه به مجموعهای از ابزارها، کانالها و ساختارهایی گفته میشود که برای انتشار اطلاعات، ایدهها و تصاویر بین افراد و گروههای مختلف جامعه به کار میروند.
رسانهها شامل رادیو، تلویزیون، روزنامه، مجله، اینترنت و شبکههای اجتماعی میشوند. این ابزارها نقشی کلیدی در شکلدهی به افکار عمومی، آموزش، سرگرمی و مدیریت بحران دارند.
در میان این رسانهها، رادیو به دلیل سادگی دسترسی و قابلیت استفاده در شرایط اضطراری، همواره مورد توجه بوده است.
بنابراین، رادیو بدون شک یک رسانه است که در طول تاریخ ثابت کرده است که میتواند در تمام شرایط، از جمله زمانهای بحران،تاب آوری خوب و عملکرد مؤثری داشته باشد.
تابآوری به توانایی فردی و جمعی در مقابله با تنشها، مشکلات و حوادث ناگوار گفته میشود. در این مواقع، رسانهها باید اطلاعات دقیق، بهموقع و قابل اعتمادی را منتشر کنند تا مردم بتوانند با شناخت صحیح از شرایط، واکنش مناسبی نشان دهند.
این موضوع در سیاق "تابآوری و بحران" بسیار مهم است، چرا که اطلاعرسانی نادرست یا تاخیری میتواند منجر به افزایش نگرانی، سوءتفاهم و حتی هرجومرج شود.
رسانههای مؤثر در زمان بحران، ویژگیهای خاصی دارند.
در مواقعی که مردم در معرض خطر قرار دارند، هرگونه اشتباه در اطلاعرسانی میتواند جانهای بسیاری را به خطر اندازد.
رسانهای که در همه نقاط کشور قابل دریافت باشد، میتواند اثر بیشتری در افزایش آگاهی عمومی داشته باشد. رادیو به عنوان یک رسانه سنتی، در این زمینه عملکرد بسیار خوبی دارد، زیرا حتی در مناطق دورافتاده و بدون اینترنت نیز میتواند به مردم خدمات دهد.
در بحران، زمان بسیار ارزشمند است و هر لحظه تأخیر میتواند تأثیرات منفی بزرگی داشته باشد. رسانههایی که بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن، اطلاعات موثقی را منتشر کنند، میتوانند نقش مهمی در کاهش خسارات و تسهیل فرآیند مقابله با بحران ایفا کنند. رادیو با توانایی پخش زنده و بدون نیاز به اینترنت، این شرایط را فراهم میکند و به همین دلیل در مواقع بحرانی، ابزاری بسیار موثر محسوب میشود.
وقتی مردم متوجه میشوند که یک منبع معتبر و مستمر اطلاعات در اختیار دارند، احساس کمتری ناامنی میکنند و بیشتر تمایل به همکاری با مسئولان دارند.
رسانهها باید از زبانی آرامشبخش و امیدوارکننده استفاده کنند و اقدامات مفیدی را که افراد میتوانند در مواقع بحران انجام دهند، به آنها آموزش دهند. این نوع ارتباط موثر، یکی از ستونهای اصلی "رسانه در تابآوری و بحران" محسوب میشود.
همچنین، رسانهها در بحران باید توانایی تعامل با مخاطبان را داشته باشند. این تعامل میتواند از طریق برنامههای زنده، پیامکهای دریافتی، یا حتی اپلیکیشنهای مرتبط انجام شود. هر چه رسانه بتواند بهتر با مردم در ارتباط باشد و نگرانیها و سوالات آنها را بشنود، میتواند بهترین پاسخها را ارائه دهد و اعتماد عمومی را جلب کند.
در این زمینه، رادیو با برنامههای تعاملی و خطوط تماس زنده، توانسته است در بسیاری از مناطق نقش یک رسانه تعاملی را ایفا کند.
رسانهای که در زمان بحران عملکرد خوبی داشته باشد، میتواند به عنوان یک عامل تقویتکننده تابآوری در جامعه شناخته شود. "تابآوری و بحران" دو مقولهای هستند که بدون حضور رسانههای متعهد، نمیتوانند به خوبی مدیریت شوند.
دکتر محمدرضا مقدسی بنیانگذار سایت تاب آوری ایران در پایان این مطلب آورده رادیو به عنوان یک رسانه تابآور همچنان جایگاه خود را حفظ کرده و در مواقع ضرورت، نشان داده است که چقدر میتواند مؤثر و ضروری باشد.
