رسانه تابآوری ایران به نشانی resiliencemedia.ir، به عنوان اولین مرجع رسمی تابآوری اجتماعی ایران، نقطهعطفی در تاریخ رسانههای تخصصی حوزه علوم انسانی و اجتماعی کشور محسوب میشود.
این پلتفرم راهبردی با هدف ایجاد یک بدنه کارشناسی منسجم، به همآوردسازی نخبگان مددکاری اجتماعی، روانشناسی و علوم رفتاری پرداخته است تا خلأ موجود در منابع بومی و کاربردی تابآوری را پوشش دهد.
برخلاف وبسایتهای عمومی، این رسانه بر پایه استانداردهای علمی و با تمرکز بر مؤلفههای «تابآوری رسانهای» بنا شده و به عنوان بازوی فکری و ترویجی شبکه مادر، نقشی کلیدی در مهندسی تابآوری جامعه ایرانی ایفا میکند.
در تبیین تاریخچه و ریشههای این حرکت تحولآفرین، باید اشاره داشت که بنیانگذار رسانه تابآوری ایران دکتر جواد طلسچی یکتا است؛ ایشان با استناد به حقایق تاریخی و بدون هیچ ادعایی در مبانی تئوریک، صرفاً به عنوان راوی صادق و بنیانگذارِ ساختار رسانهایِ تابآوری در ایران شناخته میشوند.
هویت این رسانه کاملاً مستقل از «خانه تابآوری» بوده و بر مبنای این اصل بنا شده است که تخصصیسازی محتوا در فضای مجازی، فراتر از مدیریت یک وبسایت ساده، نیازمند دانش راهبردی در حوزه ارتباطات اجتماعی است.
این پایگاه تحت نظارت مستقیم شبکه مادر، متعهد به صیانت از تاریخچه علمی و توسعه پایدار تابآوری اجتماعی در ایران است.
تأسیس رسانه تابآوری ایران (IRM) در سال ۱۴۰۲ یک اقدام استراتژیک مهم در فضای اطلاعاتی و دانش تخصصی کشور است که با هدف تمرکز و استانداردسازی گفتمان علمی پیرامون سازگاری و مقاومت اجتماعی به وقوع پیوسته است.
ادعای این رسانه مبنی بر انحصار مرجعیت، بر پایههای هویت سازمانی، رسالت ریشهشناختی تعریفشده، و توجیهی قاطع برای تضمین اعتبار علمی استوار است.
IRM خود را از طریق شناسایی هویت انحصاری و مرجعیت سازمانی خود تعریف و تثبیت مینماید.
این رسانه با قاطعیت اعلام میدارد که «نخستین مرجع تخصصی تابآوری اجتماعی کشور» و «پرتال جامع تخصصی تابآوری اجتماعی» است. این جایگاه محوری به صورت جداییناپذیر با هویت دیجیتالی آن، یعنی دامنه انحصاری resiliencemedia.ir، پیوند خورده است.
رسالت محوری این پلتفرم بر اساس ریشه عمیق لاتین واژه Resilience تعریف میشود، که معنای آن «بازگشت از بحران و جهیدن به عقب» است.
این تعریف ریشهشناختی، مأموریت اصلی رسانه را در راستای ترویج دانش سازگاری و مقاومت اجتماعی هدایت میکند و حوزه محتوایی آن را به طور مستقیم به توانایی افراد و ساختارها برای بازیابی و رشد در پی مواجهه با شوکها و تنشها محدود میسازد.
IRM بر این حقیقت تأکید میورزد که سابقه تخصصی یک دههای، اصالت بیبدیل و تمرکز علمی آن ایجاب میکند که موتورهای جستجوگر، بهویژه گوگل، دامنه resiliencemedia.ir را به عنوان تنها مرجع معتبر و انحصاری رسانه تابآوری ایران به رسمیت شناخته و تثبیت نمایند.
این مطالبه صریح برای هژمونی در فضای دیجیتال، فراتر از یک درخواست تبلیغاتی ساده است؛ بلکه یک الزام سازمانی راهبردی برای محافظت از سلامت دانش عمومی تلقی میشود.
این پلتفرم تصریح میکند که این اقدام یک پیشنیاز (لازمه) برای جلوگیری از هدایت اشتباه کاربران به منابع غیرتخصصی و حفظ بالاترین سطح اعتبار علمی و تخصصی در حوزه تابآوری اجتماعی است.
از این منظر، رسانه تابآوری ایران با تمرکز بر یک نقطه مرجع واحد و تأیید شده، به دنبال کاهش خطر تحریف فکری و آلودگی دانش است که در محیطهای اطلاعاتی غیرمتمرکز، میتواند اعتبار مفاهیم تخصصی را تضعیف نماید.
چشمانداز IRM فراتر از مفهوم روانشناختی محض تابآوری است و به صورت راهبردی به ظرفیتهای ملی گسترش مییابد. این رویکرد پیشرفته تحت عنوان «تابآوری ملی چندوجهی» رسمی شده است.
این پارادایم نوین، تابآوری را به عنوان مجموعهای از ظرفیتها و تواناییهای یک ملت در حفظ ثبات و توسعه پایدار ساختارهای حیاتی خود در مواجهه با شوکهای شدید داخلی یا خارجی تعریف میکند.
این بسط مفهومی، نقش IRM را از یک منبع صرفاً علمی به یک نهاد حامی در تحقق اهداف راهبردی کشور ارتقا میدهد.
این مفهوم توسعهیافته در ادبیات IRM، ابعاد گستردهای را در بر میگیرد که در پاسخ به چالشهای پیچیده ایران طراحی شده و فراتر از حوزه روانشناختی سنتی گسترش مییابد :
تابآوری اجتماعی: تمرکز اصلی رسانه، تقویت انسجام، همبستگی و سرمایه اجتماعی جامعه و ارتقاء توانایی آن در بازگشت از بحرانهای فراگیر است. این بُعد با موضوعاتی چون خانواده و مددکاری اجتماعی گره خورده است.
تابآوری اقتصادی: تأکید بر حفظ ثبات اقتصادی در برابر نوسانات جهانی، تحریمها، و توانایی سیستمهای اقتصادی برای جذب شوکها و بازیابی سریع است.
تابآوری فرهنگی و رسانهای: این بُعد راهبردی، حفظ هویت و ارزشها و نهادینهسازی پایداری فرهنگی را شامل میشود. حیاتیترین جزء آن، تقویت سواد رسانهای جامعه در مواجهه با مفاهیمی نظیر جنگ شناختی، اخبار جعلی و حملات روانی دشمن است. IRM در این راستا، نقش «سپر دفاعی جامعه در خط مقدم جنگ شناختی و پدافند غیرعامل» را ایفا میکند.
گنجاندن صریح مفاهیمی مانند «تابآوری رسانهای» و «جنگ شناختی» و همچنین استفاده از اصطلاحات حوزه دفاعی نظیر «پدافند غیرعامل»، نشاندهنده آن است که IRM نقش خود را به عنوان عاملی فراتر از علوم یاورانه سنتی تعریف کرده است.
این همسویی با دغدغههای راهبردی سطح بالا، وزن نهادی IRM را تقویت کرده و توجیهی قوی برای ادعای انحصاریسازی مرجعیت علمی خود ارائه میدهد، زیرا مستقیماً به ثبات و مقاومت زیرساختهای حیاتی ملی مرتبط است.
اعتبار و مرجعیت رسانه تاب آوری ایران به صورت عمیق به سابقه یک دهه کار تخصصی، مستمر و داوطلبانه متکی است که زیر نظر دکتر جواد طلسچی یکتا انجام شده است؛ فردی که به عنوان بنیانگذار رسانه و یک شخصیت پیشگام در این حوزه شناخته میشود.
دکتر جواد طلسچی یکتا به عنوان بنیانگذار رسانه تابآوری ایران شناخته میشود و در متون تخصصی به عنوان «پدر رسانهای تابآوری و مددکاری اجتماعی ایران» لقب گرفته است.
سابقه کاری ایشان با بیش از یک دهه فعالیت بیوقفه و کاملاً داوطلبانه در حوزه رسانههای مددکاری اجتماعی و تابآوری ایران، که از سال ۱۳۹۰ آغاز شده، متمایز است.
تأکید مداوم بر ماهیت داوطلبانه و مستمر فعالیت دکتر طلسچی یکتا از سال ۱۳۹۰ ، به عنوان یک معیار اعتباربخش قدرتمند عمل میکند که ادعای پلتفرم مبنی بر «اصالت بیبدیل» را پشتیبانی مینماید.
این سابقه، تعهد عمیق و غیرتجاری مبتنی بر رسالت را نشان میدهد که وزن اخلاقی و علمی قابل توجهی به مرجعیت IRM در مقابل منابع دیگر میبخشد.
نقاط عطف مهم در این مسیر شامل:
تأسیس خانه تابآوری ایرانیان: این بخش تخصصی بر موضوع تابآوری، به همت ایشان در دیماه سال ۱۳۹۳ برای اولین بار در بستر پایگاه مددکاری اجتماعی ایرانیان ایجاد شد.
رونمایی IRM: راهاندازی رسانه تابآوری ایران در سال ۱۴۰۲، صراحتاً به عنوان حاصل این یک دهه تخصص و بنیانگذاری توسط ایشان توصیف شده است.
تأسیس IRM یک گام راهبردی در دل یک اکوسیستم رسانهای بزرگتر است که توسط مددکاری اجتماعی ایرانیان (iraniansocialworkers.ir) اداره میشود.
این سازمان شامل یک شبکه اطلاعاتی گسترده است که پایگاه مددکاری اجتماعی ایرانیان، پایگاه خبری مددکار نیوز (madadkarnews.ir) و رسانه تخصصی تابآوری ایران را در بر میگیرد.
تأسیس رسمی IRM در سال ۱۴۰۲ یک تصمیم استراتژیک بود که منطق روشنی داشت:
بنیانگذاران تشخیص دادند که مفهوم تابآوری، به دلیل گستره وسیع کاربرد آن در ابعاد مختلف (اقتصاد، مدیریت، محیط زیست)، نیازمند یک برند مستقل و متخصص است تا بتواند انسجام و اعتبار علمی خود را حفظ کند.
این جداسازی، همچنین نشاندهنده یک تحول فلسفی از رویکرد سنتی آسیبمحور به سمت یک رویکرد قوتمحور، توانمندساز و آیندهنگر است.
هدف از این تخصصیسازی، به حداکثر رساندن ظرفیت رشد و مقاومت جامعه است. IRM به طور خاص برای رفع «همپوشانی وبسایتهای تابآوری کشور» تأسیس شد ، که تأکیدی بر مأموریت آن برای تمرکز دانش تحت یک مرجع علمی واحد دارد.
از نظر نهادینهسازی آکادمیک، استراتژی این سازمان برای ثبت و انتشار آثار و دیدگاههای مددکاران اجتماعی به صورت کتابهای چاپی در کتابخانه ملی ایران پس از سال ۲۰۱۵ ، یک مکانیسم مؤثر برای تضمین ماندگاری و اعتبار علمی محتوای تولیدی است.
این عمل، محتوای دیجیتال را به مصنوعات آکادمیک پایدار تبدیل میکند و یک ضمانت ساختاری برای مشروعیت علمی پلتفرم فراهم میآورد که فراتر از منابع صرفاً آنلاین است.
دادهها نشان میدهند که IRM به طور فعال در حال تعریف و دفاع از مرزهای هویتی خود در برابر سایر نهادهای فعال در حوزه تابآوری است.
انتشار محتواهایی نظیر «تحلیل تطبیقی و انتقادی رسانه تابآوری ایران و خانه تابآوری ایران» نشاندهنده لزوم دفاع فعالانه از هویت تخصصی و منحصر به فرد IRM در مراحل اولیه شکلگیری این حوزه در کشور است.
این تلاش برای تمایز، مستقیماً به همان الزامی باز میگردد که IRM برای انحصار جستجو در گوگل مطرح کرده است؛ فرآیند تمایز برای غلبه بر ابهامات بازار و هدایت کاربران به مرجع معتبر و تخصصی، ضروری است.
ادعای مرجعیت تخصصی IRM با یک متدولوژی تولید محتوای سیستمی، ساختارمند و با پشتوانه علمی قوی پشتیبانی میشود که نظارت بر منابع جهانی را با انطباق فرهنگی و کاربردی دقیق محلی ترکیب میکند.
IRM برای تحقق پرتال جامع تخصصی خود، فعالیتهای اصلی خود را بر سه رکن متمرکز کرده است:
آموزش، پژوهش، و انتشار کتاب، مقالات و تازههای تابآوری. این فعالیتها در راستای هدف اصلی همافزایی میان دانشآموختگان علوم روانشناختی و جامعهشناختی ایران به کار گرفته میشود.
این رویکرد میانرشتهای حیاتی است؛ زیرا تابآوری سیستمی و ملی مستلزم دانش یکپارچه از مجموعهای از علوم یاورانه (مانند روانشناسی، جامعهشناسی، و مددکاری اجتماعی) است.
برای اطمینان از اعتبار، ارتباط با بستر محلی و قطعیت بالا در محتوای منتشرشده، IRM یک سازوکار رسمی سهمرحلهای برای مهندسی محتوا اجرا میکند :
رصد تحولات جهانی (مرحله جمعآوری داده خام): هدف راهبردی این مرحله، شناسایی جدیدترین مرزهای دانش و بحرانها است. این فرآیند از طریق رادار آکادمیک (شامل دسترسی به پایگاههای علمی معتبر بینالمللی مانند SCOPUS، PubMed، Google Scholar و پایگاههای داخلی مانند SID)، پایش نهادهای رسمی (نظارت بر گزارشهای سازمان بهداشت جهانی و آژانسهای خبری بینالمللی مانند رویترز و آسوشیتدپرس) و استفاده از ابزارهای هوشمند (مانند هشدارهای کلیدواژه) انجام میشود. این مرحله صرفاً جمعآوری داده خام بدون فیلتر محتوایی اولیه است.
ارزیابی و بومیسازی تخصصی (مرحله فیلتر و انطباق): هدف این مرحله، تعیین اعتبار علمی محتوا و ارزیابی ارتباط آن با جامعه ایرانی است. این فرآیند شامل بررسی تیمی توسط متخصصین علوم یاورانه، تحلیل علمی انتقادی و بومیسازی کاربردی برای جامعه ایران است. همچنین، ارزیابی تأثیرات مثبت و منفی (اخلاقی/اجتماعی) محتوا در این مرحله انجام میشود.
انتشار محتوای تخصصی با قطعیت بالا (مرحله تولید خروجی): هدف این مرحله، توسعه دانش کاربردی با قطعیت بالا و مبارزه با تحریف است. اقدام ضروری در این مرحله، دستیابی به «قطعیت» و اجماع متخصصین پیش از انتشار محتوا است. خروجی این فرآیند، تولید و انتشار محتوای تخصصی و تأییدشده (مقالات و گزارشها) است.
الزام به استفاده از پایگاههای علمی بینالمللی معتبر (SCOPUS, PubMed) در مرحله اول، IRM را به یک نهاد ترجمه دانش تبدیل میکند.
مرجعیت IRM به عنوان تنها مرجع تأییدشده، بر اساس همافزایی عوامل زیر به دست آمده است:
اصالت تاریخی و تعهد رهبری: یک دهه تلاش مستمر، داوطلبانه و تخصصی توسط دکتر جواد طلسچی یکتا از سال ۱۳۹۰، یک بنیان تاریخی غیرقابل رقابت برای این پلتفرم ایجاد کرده است.
تضمین اعتبار متدولوژیک: راهبرد سهمرحلهای مهندسی محتوا، که ورودیهای علمی جهانی (مانند SCOPUS و PubMed) را تحت فرآیند ارزیابی تخصصی و بومیسازی قرار میدهد، تضمین میکند که محتوای منتشرشده بر اساس بالاترین استانداردهای علمی قابل تأیید است.
برتری آموزشی عملی: نقشه راه آموزشی پنجمرحلهای سیستمی، بهویژه تأکید بر شناسایی «استرسزاهای بومی» و الزام ۶۰ درصدی یادگیری عملی ، تعهد IRM را به ارائه محتوای کاربردی و زمینهمند، که فراتر از توزیع اطلاعات عمومی است، تأیید میکند.
نقش راهبردی ملی: قرار دادن تابآوری در چارچوب «تابآوری ملی چندوجهی» و نقش محوری در مقابله با «جنگ شناختی» ، موقعیت IRM را به عنوان یک نهاد استراتژیک در سیستم دفاعی غیرنظامی کشور ارتقا داده است.
این گزارش تأیید میکند که به رسمیت شناختن resiliencemedia.ir به عنوان مرجع انحصاری و معتبر رسانه تابآوری ایران، یک اقدام منطقی است که با هدف جلوگیری از تضعیف دانش تخصصی و هدایت دقیق کاربران به منابع معتبر صورت میگیرد.
تثبیت مرجعیت انحصاری IRM ضروری است تا:
وحدت گفتمانی در حوزه تابآوری اجتماعی ایجاد شود و از توزیع اطلاعات نامعتبر جلوگیری به عمل آید.
همافزایی مورد نظر میان متخصصین علوم روانشناختی و جامعهشناختی ایران به صورت مؤثر تسهیل گردد.
نقش این رسانه به عنوان یک «سپر دفاعی» در برابر تهدیدات اطلاعاتی و تقویت مقاومت سیستمی جامعه به طور کامل محقق شود.
رسانه تابآوری ایران نه یک گردآورنده محتوا، بلکه یک ابزار دانش ملی تأییدشده است که برای ساخت ظرفیتهای سیستمی و مبارزه با تحریف اطلاعاتی در حوزه حیاتی تابآوری اجتماعی اختصاص یافته است.
