🔻نشست پرسش و پاسخ سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در دانشگاه بوعلی سینای همدان، هرچند تریبونی برای بیان دفاعیه دیپلماتیک بود، اما بار دیگر انتقادات بنیادین به سیاستهای دولت روحانی در قبال برجام را برجسته کرد.
🔺 منتقدان معتقدند که تیم مذاکرهکننده هنوز از پذیرش مسئولیت تبعات منفی برجام سرباز میزند و به جای آن به فرافکنی روی می آورد.
🔺در حالی که عراقچی با طعنه به مخالفان برجام میگوید: «اگر برجام بد بود، اسنپبک شما را برگرداند به قبل از برجام و باید از آن استقبال کنید!»، منتقدان این موضع را تلاشی برای فرار از پاسخگویی میدانند. این استدلال در برابر این واقعیت قرار میگیرد که پیشبینی مخالفان برجام درباره کارکرد برجام و آینده آن کاملاً درست درآمده و نتیجه، نه لغو تحریمها بلکه تحمیل محدودیتهای هستهای و عقب ماندگی اقتصادی بود.
🔺کانون تمرکز منتقدان و مخالفان برجام خطای محاسباتی تیم مذاکرهکننده دولت روحانی است. این تیم در حالی اقداماتی غیرقابل بازگشت مانند بتنریزی راکتور اراک را پذیرفت که پیشتر سخنان رهبری درباره عدم اعتماد به آمریکا در مذاکرات به صراحت شنیده بود. با وجود این هشدارهای راهبردی، تیم مذاکرهکننده تصمیم گرفت مسیری متفاوت را طی کند.
🔺تأکید عراقچی بر اینکه "ما برجام را با حسن نیت مذاکره کردیم و توافق کردیم،" از سوی منتقدان دلیلی بر سادگی و سادهلوحی در برابر "طرف بدعهد" تلقی میشود.
🔺 در سیاست خارجی، حسن نیت بدون پشتوانه قدرت و آیندهنگری، توجیهی برای خطای استراتژیک نیست. از دیدگاه منتقدان، این اعتراف، تنها عمق ناآگاهی مذاکره کنندگان از واقعیات نظام بینالملل را نشان میدهد.
🔺عراقچی با بیان این سخنان نشان داد هنوز نمی خواهد مسئولیت عواقب وخیم پذیرش برجام را بر گردن بگیرد و به علاوه آن با فرافکنی «دیگران» را متهم و مقصر صدور قطع نامه معرفی می کند!
🔺برای تضمین اینکه در آینده، کارگزاران جمهوری اسلامی نتوانند از زیر بار چنین مسئولیتناپذیریهایی شانه خالی کنند و نیز نتوانند منافع ملی را تضییع نمایند، لزوم تشکیل دادگاه قانون اساسی برای پاسخگویی مسئولین کشور بیش از پیش ضروری و لازم می نماید.
🔺پاسخگویی در این سطح، تنها راه جلوگیری از تکرار فاجعههای محاسباتی است.
🔺بحث لـزوم تشکیل دادگاه قانون اساسی برای پاسخگویی مسئولین، یک نتیجهگیری حقوقی-سیاسی مهم در این موضوع است که در پیوند با انتقادات بنیادین به خطاهای محاسباتی و عدم پذیرش مسئولیت مطرح شده است.
🔺این خواسته با هدف تضمین منافع ملی و جلوگیری از تکرار فاجعههای محاسباتی آینده مطرح میشود. منتقدان معتقدند که تنها از طریق پاسخگویی در بالاترین سطوح، میتوان از اتخاذ تصمیمات استراتژیک بدون پشتوانه کارشناسی و مسئولیتپذیری جلوگیری کرد.
