آیا فرزندتان بلد است از حق خودش دفاع کند؟
در دنیای امروز، یکی از نشانههای رشد اجتماعی سالم در کودکان، توانایی دفاع از حقوق خودشان است. اما دفاع از حق به معنی دعوا کردن با همکلاسی یا همسایه نیست! بلکه باید یاد بگیرند قدرت کلام داشته باشند. همانطور که حضرت امیرالمؤمنین (ع) فرمودند:
«قدرت کلام از شمشیر قویتر است.»
بنابراین، کودکی که قدرت بیان دارد، میتواند بهصورت مؤثر از حقوقش دفاع کند و روی دیگران اثرگذار باشد.
---
قدم اول: تقویت تعامل کودک با همسالان
مادران باید زمینهای فراهم کنند که فرزندشان بتواند تعامل پررنگتری با همسالان خود داشته باشد. فقط رفتن به مدرسه کافی نیست، چون فضاهای آموزشی ما همیشه در همهی ابعاد تربیتی مؤثر نیستند.
کودک شما نیاز به ارتباط واقعی با یکیدو دوست خارج از فضای مدرسه دارد. این روابط در طول یک یا دو ماه شکل نمیگیرند، بلکه فرآیندی یکساله یا بیشتر نیاز دارند تا به ثبات برسند و کودک در بستر این دوستیها یاد بگیرد از خود و حقوقش دفاع کند.
---
قدم دوم: کاهش وابستگی کودک به والدین
وابستگی بیشازحد به والدین، یکی از موانع بزرگ در استقلال و قدرت دفاع از حقوق شخصی است. راهکارهای کاهش وابستگی چیست؟
- جداخوابی بهموقع
کودکانی که تا مدتها در اتاق والدین میخوابند، وابستگی بالاتری پیدا میکنند. اصل تربیتی این است که جای خواب کودک از ابتدا جدا باشد. اما اگر شرایط این را نداد، لااقل بهصورت مهمان موقت در اتاق والدین باشد، نه مالک دائمی آن.
نکته مهم: هرگز تخت کودک را در اتاق خودتان نگذارید. حتی میتوانید یک پتوی ساده کنار تخت خود پهن کنید تا احساس مالکیت اتاق را پیدا نکند.
---
قدم سوم: دادن مسئولیتهای بیرون از خانه
کودکانی که در خرید و کارهای کوچک بیرون از خانه مشارکت دارند، مستقلتر بار میآیند. از سن ۵ تا ۶ سالگی، کارهای کوچکی مثل خرید تخممرغ یا ماکارونی را به او بسپارید.
برای رعایت مسائل شرعی، میتوانید کودک را «وکیل» خود کنید:
مثلاً بگویید: «به جای من برو از بقالی تخممرغ بخر.»
هم اعتمادبهنفس کودک بالا میرود، هم مهارتهای اجتماعی او رشد میکند.
---
قدم چهارم: تجربهی تنهایی در محیط امن
گاهبهگاه کودک را در خانهی اقوام مورد اعتماد تنها بگذارید. مثلاً در تابستان یک شب را پیش مادربزرگ و پدربزرگ بگذراند. این تجربهی تنهایی در محیطی امن باعث میشود وابستگی او کاهش یابد و در آینده بهتر بتواند در جمع از خودش محافظت کند.
---
نتیجهگیری
تربیت فرزندی که بتواند بدون دعوا و تنش از خودش دفاع کند، نیاز به برنامه دارد. این مهارت بهمرور، از دل تعامل اجتماعی، کاهش وابستگی، مسئولیتپذیری و تجربهی استقلال بهوجود میآید. والدین با صبوری و تدبیر، زمینهساز این رشد مهم هستند.
---
هشتگهای پیشنهادی (براساس ترندهای جستوجوی گوگل):
#تربیت_فرزند
#استقلال_کودک
#مهارت_های_زندگی
#تربیت_اجتماعی
#روانشناسی_کودک
#آموزش_والدین
#قدرت_کلام
#رشد_شخصیتی
