صنایع پتروشیمی نقشی کلیدی در اقتصاد کشور دارند، اما هم زمان یکی از پر مصرف ترین صنایع از نظر منابع آبی هم به حساب می آیند. حجم بالای آب مصرفی در فرآیند های تولید و خنک کاری، منجر به تولید پساب هایی با ترکیبات بسیار پیچیده می شود. از همین رو، تصفیه پساب صنایع پتروشیمی نه تنها یک الزام زیست محیطی است، بلکه یک ضرورت اقتصادی و راهبردی برای این صنایع محسوب می شود.
پساب تولیدی در این صنعت ترکیبی از مواد آلی، معدنی و سمی است. به طور کلی، می توان انواع اصلی آن را چنین دسته بندی کرد:
پساب های آلی: شامل هیدروکربن ها، فنول ها و ترکیبات نفتی با بار آلی بالا (COD و BOD).
پساب های معدنی: حاوی نمک ها و فلزات سنگین مانند کروم، نیکل و سرب.
پساب های روغنی: ناشی از نشت روغن و گریس در فرآیند های پالایش.
پساب های سمی: مانند سیانید و آمونیاک که اثرات مخرب شدیدی بر محیط زیست دارند.
این تنوع ترکیبات، باعث می شود روش های کلاسیک تصفیه به تنهایی کافی نباشند و نیاز به فناوری های چند مرحله ای و مدرن باشد.
امروزه برای مدیریت این پساب های پیچیده از ترکیب فرآیند های مختلف استفاده می شود:
بیورآکتور غشایی (MBR): ترکیبی از تصفیه بیولوژیکی و جداسازی غشایی، مناسب برای کاهش بار آلی.
اکسیداسیون پیشرفته (AOP): تجزیه ترکیبات مقاوم و سمی مانند فنول ها.
غشا های پیشرفته (RO و NF): حذف فلزات سنگین و نمک ها و دستیابی به آبی با کیفیت بالا.
سیستم های شناورسازی با هوای محلول (DAF): برای جداسازی روغن ها و گریس از پساب.
یکی از مهم ترین دستاورد های سیستمهای مدرن تصفیه، امکان باز چرخانی و استفاده مجدد از آب است. آب تصفیه شده میتواند دوباره در واحد های خنک کاری، تولید بخار و حتی شست و شوی تجهیزات مورد استفاده قرار گیرد. این کار علاوه بر کاهش برداشت از منابع آب طبیعی، صرفهجویی مالی بزرگی برای صنایع پتروشیمی به همراه دارد.
جلوگیری از آلودگی آب های سطحی و زیرزمینی
رعایت استاندارد های ملی و بین المللی زیست محیطی
کاهش ریسک جریمه ها و محدودیت های قانونی
کمک به توسعه پایدار از طریق مدیریت بهینه منابع آب
جمعبندی
تصفیه پساب صنایع پتروشیمی یک فرآیند پیچیده اما حیاتی است که تنها با به کار گیری فناوری های پیشرفته و ترکیبی می تواند به نتایج مطلوب برسد. حرکت به سمت بازیافت و استفاده مجدد از آب، آینده این صنعت را پایدار تر خواهد کرد.
شما چه راهکاری برای مدیریت پساب صنعتی پیشنهاد می دهید؟ آیا تجربه ای در استفاده مجدد از آب تصفیهشده دارید؟
