چگونه یک پرسشنامه تهیه کنیم؟

نحوه تهیه و تنظيم پرسشنامه به عنوان ابزاري براي گرداوري اطلاعات و داده هاي مورد نياز در تحقيق خود يا پايان نامه و غيره نياز به دانستن مراحل مختلف تحقيق با توجه به نوع روش بكار رفته است. بايد ياداور شوم كه در تحقيقات جامعه شناسي، پرسشنامه آماده نداريم و بستگي به عنوان و فرضيه ها و... تنظيم مي شود. عمده كاربرد پرسشنامه در روش تحقيق پيمايش است. اصول تهيه آن مستلزم رعايت موارد زير است:


  • اهداف و سوالات تحقيق شما مشخص باشد. اين دو بايد در راستاي هم و مثل هم باشند.
  • فرضيه هاي شما مشخص باشند. بديهی است در آنصورت متغيرهاي مستقل(پيش بين) و وابسته (ملاك) هم مشخص مي گردند.
  • حال می خواهيد فرضيه را سنجش كنيد. نياز به ابزاري براي گرداوري اطلاعات داريد. مثلاً يكي از ابزارهاي شما پرسشنامه مي باشد. پس براي سنجش هر فرضيه معمولاً – بستگي به نوع متغير و سطح تحصيل شما هم دارد- پنج، شش سوال در قالب طيف ها (مثلاً ليكرت، بوگاردوس، گاتمن،...) طراحي مي كنيد كه بايد طوري تهيه و تنظيم شوند كه قادر به سنجش اين متغير درون فرضيه شما باشند. به عبارت ديگر بعد از طراحي و تهيه سوالات آنها را ارزيابي مي كنيد و ميزان اعتبار آنها را با آلفاي كرونباخ به دست مي آوريد.
  • سوالات هر فرضيه را بهتر است زير هم قرار دهيد. این كار سبب سهولت در تحليل آماري و نظم دهي به كار مي شود. لازم نيست صورت فرضيه را در پرسشنامه نهايي بنويسيد.
  • سوالات جانبی و متغيرهاي زمينه اي لازم – مانند سن، تحصيلات، محل سكونت و...- را يا هر اطلاعات مكمل – نه اضافي- ديگر را كه لازم داشتيد مي توانيد در پرسشنامه بگنجانيد. كجا؟ بعضي ها اعتقاد دارند در اول و بعضي ها در آخر كه اين بستگي به سليقه محقق و عنوان تحقيق دارد.


امیدوارم که برای شما مفید واقع بشه...