آشنایی با عفونت‌های قارچی پوست سر: علائم، انواع و درمان‌ها

عفونت‌های قارچی پوست سر که به صورت پزشکی به آن تینئا کاپیتیس گفته می‌شود، بیماری‌های مسری هستند که توسط قارچ‌های درماتوفیت ایجاد می‌شوند. این عفونت‌ها عمدتاً پوست سر و ساقه موها را تحت تأثیر قرار می‌دهند و علائمی مانند خارش، پوسته‌ریزی و ریزش مو را به همراه دارند. این بیماری بیشتر در کودکان شایع است اما می‌تواند افراد در هر سنی را درگیر کند.

علائم عفونت قارچی پوست سر

تشخیص علائم عفونت قارچی پوست سر برای درمان به موقع بسیار مهم است. علائم رایج شامل موارد زیر است:

• خارش و قرمزی: خارش مداوم همراه با قرمزی در پوست سر.
• پوسته‌ریزی و شوره: لکه‌های خشک و پوسته‌پوسته که ممکن است شبیه به شوره به نظر برسند.
• ریزش مو: شکنندگی موها که منجر به نقاط طاسی موضعی می‌شود.
• التهاب: مناطق متورم و حساس در پوست سر که گاهی اوقات به کرئون تبدیل می‌شوند (پاسخ التهابی شدید به قارچ).
• تاول‌های چرکی: در موارد شدید، برجستگی‌های چرکی کوچک ممکن است ظاهر شوند.

انواع عفونت‌های قارچی پوست سر

چندین نوع قارچ می‌توانند پوست سر را آلوده کنند و منجر به شرایط مختلفی شوند:

• تینئا کاپیتیس (قارچ حلقه‌ای پوست سر): این عفونت که با ضایعات حلقه‌ای شکل مشخص می‌شود، بسیار مسری بوده و در کودکان شایع است. درمان آن معمولاً شامل داروهای ضد قارچ خوراکی مانند گريزئوفولوين یا تربینافین است.
• درماتیت سبورئیک: نوعی اگزمای مزمن که نواحی غنی از غدد چربی، از جمله پوست سر، را تحت تأثیر قرار می‌دهد و منجر به شوره، قرمزی و لکه‌های پوسته‌ریزی می‌شود. شامپوهای ضد قارچ حاوی کتوکونازول یا سلنیوم سولفاید معمولاً برای درمان استفاده می‌شوند.
• عفونت مخمری پوست سر (کاندیدیازیس): این بیماری ناشی از رشد بیش از حد گونه‌های کاندیدا بوده و منجر به ایجاد بثورات قرمز و خارش‌دار می‌شود. درمان با محصولات موضعی مانند شامپو یا کف حاوی آزول‌ها مانند فلوکونازول موثر است.

علل و عوامل خطر

شناخت علل و عوامل خطر می‌تواند به پیشگیری کمک کند:

• بهداشت ضعیف: شستشوی نادر موی سر می‌تواند رشد قارچ را تحریک کند.
• محیط‌های گرم و مرطوب: قارچ‌ها در شرایط مرطوب رشد می‌کنند.
• تماس نزدیک: استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند شانه، کلاه یا بالش با فرد آلوده خطر را افزایش می‌دهد.
• سیستم ایمنی ضعیف: افرادی که دارای ایمنی ضعیف هستند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

تشخیص

تشخیص دقیق شامل موارد زیر است:

• معاینه بالینی: بررسی بصری پوست سر توسط پزشک.
• آزمایش با چراغ وود: استفاده از نور فرابنفش برای تشخیص قارچ.
• تحلیل میکروسکوپی: خراش دادن نمونه‌های پوست سر برای شناسایی عناصر قارچی زیر میکروسکوپ.
• آزمایش کشت قارچ: کشت قارچ در آزمایشگاه برای تعیین نوع خاص آن.

گزینه‌های درمان

درمان مؤثر بسته به نوع و شدت عفونت متفاوت است:

• داروهای ضد قارچ خوراکی: برای تینئا کاپیتیس ضروری است؛ داروهای رایج شامل گریزئوفولوین و تربینافین هستند.
• درمان‌های موضعی ضد قارچ: شامپوها یا کرم‌هایی حاوی کتوکونازول، سلنیوم سولفاید یا سیکلوپیروکس برای عفونت‌های خفیف استفاده می‌شوند.
• درمان‌های خانگی: در حالی که برخی درمان‌های خانگی مانند سرکه سیب یا روغن درخت چای پیشنهاد می‌شوند، اثربخشی آن‌ها متفاوت است و باید با احتیاط استفاده شوند.
• روغن گیاهی: مانند روغن کالاندولا و روغن نارگیل
• رعایت بهداشت خوب: شستن منظم موها با شامپوهای مناسب و اجتناب از استفاده مشترک وسایل شخصی.

استراتژی‌های پیشگیری

پیشگیری از عفونت‌های قارچی پوست سر شامل موارد زیر است:

• حفظ بهداشت پوست سر: شستشوی منظم و خشک نگه داشتن پوست سر.
• اجتناب از استفاده مشترک وسایل شخصی: عدم اشتراک‌گذاری کلاه، شانه یا بالش.
• درمان سریع: مراجعه به پزشک در اولین نشانه‌های عفونت برای جلوگیری از گسترش آن.

زمان مراجعه به پزشک

در موارد زیر باید به پزشک مراجعه کنید:

• تداوم علائم: علی‌رغم استفاده از درمان‌های بدون نسخه.
• علائم شدید: مانند ریزش گسترده مو، درد یا تورم.
• عود مکرر عفونت: چندین بار ابتلا در مدت کوتاه.

نتیجه‌گیری

عفونت‌های قارچی پوست سر با تشخیص و درمان صحیح قابل مدیریت هستند.

این مقاله تنها جنبه اطلاعات عمومی دارد و مراجعه به پزشک، ضروری است.

منبع: مجله سلامتی و زیبایی سامانا اویل