بررسی تطبیقی آموزش و پرورش کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه

کیفیت آموزش و پرورش همواره از جمله دغدغه های اصلی نظام های آموزش و پرورش در اغلب کشورهای دنیا بوده است.

تطبیق و مقایسه به عملی اطلاق میشود که در آن دو یا چند پدیده را در کنار هم قرار داده، به منظور یافتن وجوه اختلاف و تشابه، آنها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم. اصطلاح «آموزش و پرورش تطبیقی» را نخستین بار مارك آنتوان ژولین در سال 1817 با انتشار طرح و نظرات اولیه اثری درباره آموزش و پرورش تطبیقی مطرح کرد.

از اصطلاح های کشور توسعه یافته، کشور صنعتی، کشور بیشتر توسعه یافته یا کشور بیشتر توسعه یافته از لحاظ اقتصادی برای اشاره به کشورهای مستقلی استفاده میشود که اقتصادی پیشرفته و زیرساخت فناوری مترقی تری نسبت به کشورهای کمتر صنعتی شده دارند.

کشور در حال توسعه یا کشور رو به رشد، کشوری است با استانداردهای نسبتاً پایین زندگی، پایه صنعتی توسعه نیافته، و شاخص پایین توسعه انسانی.

آموزش و پرورش در کشورهای سوسیالیستی

• ارائه و اداره آموزش و پرورش ملّی به عنوان تنها نوع یا نوع غالب آموزش؛

• تدوین برنامه های درسی بصورت کاملاً یکسان و در خدمت ایدئولوژی سیاسی حاکم، برای تمامی مناطق کشور؛

• طراحی و اجرای برنامه آموزشی به صورت ملی و کاملاً یک دست.

ویژگی های آموزش و پرورش در کشورهای سرمایه داری

در کشورهای سرمایه داری و لیبرالیستی و علی الخصوص آمریکا، برنامه ریزی آموزش و پرورش به سمت تدوین امور بصورت کلی و قابل تفسیر در سطوح پائین تر تا سطح مدارس (تأکید بر فردگرایی) حرکت میکند.

• انطباق سیستم آموزشی با تغییرات پویا با تکیه بر طبق اصول اولیه جوامع خود یعنی لزوم پاسخگوئی به خواست جامعه، تن دادن به نظارت نهادهای مردمی و در نهایت اولویت بخشیدن به منافع ملی؛

• توجه خواست عامه مردم و نیز اقشار و اقلیت ها و سهم هر یک از آنها در آموزش افراد و ایجاد مدارسی با ساختارهای گوناگون و شیوه های اداره مختلف؛

• تأمین بودجه مدارس دولتی از محل منابع ملی و مالیات های عمومی.

چالش های آموزشی سال 2015 سازمان یونسکو در کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته

"هرکودك نیازمند یک معلم است" این شعار سال 2015 یونسکو برای تحقق اهداف آموزش برای همه است. منظور از این شعار این نیست که تعداد کودکان و معلمان برابر شود. دلیل انتخاب این شعار، اهمیت برخورداری همه انسان ها از آموزش با تأکید بر نقش اساسی معلمان در ارتقای کیفی آموزش است.

در کشورهای فقیر و پیرامونی، به دلیل کمبود اعتبارات آموزش و پرورش، معلم به اندازه کافی جذب نمیشود و آن تعداد از معلمانی که در مدارس به کارگرفته میشوند، دوره های تخصصی لازم را نگذرانده اند. در اغلب کشورهای فقیر و در حال توسعه، حقوق معلمان کم و انگیزه و تعهد شغلی و بهره وری آنها پایین است.

تکنولوژی های ارتباطی جدید دیوار بین آموزش های خانه و مدرسه را از میان برداشته اند و انحصار نظام آموزشی شکسته شده است. یادگیری با محوریت دانش آموز و دانشجو در کشورهای توسعه یافته، به تدریج جایگزین یاددهی با محوریت معلم و استاد میشود.

جمع بندی

یکی از یافته های مهم پژوهش های تطبیقی در آموزش و پرورش این است که نظام های آموزشی کشورها با تمامی اوضاع و احوال جامعه های خود(فرهنگ، اقتصاد، سیاست و ...) در ارتباطی دو سویه و به طور کلی در یک مجموعه پیچیده از ارتباطات قرار دارد که مطالعه نظام های آموزشی آن جامعه را بدون مطالعه تک تک این زیرسیستم ها و نهادها از جمله خانواده و فرهنگ بی معنا میکند. از این رو نمیتوان پیرامون مدرسه حصاری کشید تا دانش آموزان را جدا از متن جامعه تربیت کرد.

آموزش و پرورش تطبیقی علمی است چند رشته ای.

آموزش و پرورش تطبیقی به بهبود نظام های آموزشی نیز کمک میکند. مسئولان نظام های آموزشی با شناخت وضعیت گذشته و موجود این نظام ها میتوانند بهتر عمل کنند.

نام مقاله: بررسی تطبیقی آموزش و پرورش کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه

نویسندگان: ابراهیمی مقدم، ندا؛ خوش چهره، محمد

آدرس سایت: https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1284613

منابع انگلیسی و فارسی پیشنهادی:

آقازاده، احمد(1379)، اموزش و پرورش تطبیقی، تهران: انتشارات سمت.

آقازاده، احمد(1383)، اموزش و پرورش در کشورهای پیشرفته صنعتی (آلمان و انگلستان)، انتشارات روان.

- www.worldbank.com

- https://en.unesco.org/themes/education-21st-century