مثال فرایند سلسله مراتبی فازی (AHP فازی)

در این آموزش به روشهای محاسبه وزن AHP فازی (FAHP) از جمله آنالیز توسعه چانگ (تحلیل توسعه ای چانگ)، روش میانگین هندسی باکلی (الگوریتم بهبود یافته AHP فازی)، روش برنامه ریزی ترجیحات فازی (FPP) و برنامه ریزی ترجیحات فازی لگاریتمی (LFPP) خواهیم پرداخت. روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) از تکنیک های پر کاربرد تصمیم گیری چند معیاره است که کابرد بسیار زیادی در مقالات و پژوهش ها دارد این روش بر اساس مقایسات زوجی بنا شده است و هدف آن محاسبه وزن عوامل پژوهش و رتبه بندی گزینه های می باشد به علت وجود ابهامات موجود در تصمیم گیری و عدم قطعیت ها محیط فازی (Fuzzy) برای پیاده سازی این تکنیک مورد استفاده قرار می گیرد.

روش تحلیل سلسله مراتبی معمولی (AHP معمولی) روشی خوب برای کسب نظر خبرگان و متخصصان می باشد، اما به درستی نحوه تفکر انسانی را منعکس نمی کند. زیرا خبره ای که در حال پاسخگویی است، می بایست نظر خود را با اعداد دقیق بیان کند.

در حالی که طبیعت مقایسه های زوجی، فازی است و خبره قاعدتا مایل است در قضاوت های خود یک بازه را اعلام کند نه اینکه یک عدد ثابت و قطعی را بیان کند.

در روش تحلیل سلسله مراتبی فازی اکثر اصول همانند تحلیل سلسله مراتبی معمولی (AHP) است، منتها با این تفاوت که به جای اعداد ثابت برای قضاوت، از اعداد فازی استفاده می شود.

در روش تحلیل سلسله مراتبی فازی، پس از تهیه نمودار سلسله مراتبی از تصمیم گیرنده یا تصمیم گیرندگان خواسته می شود تا عناصر هر سطح را نسبت به هم مقایسه کنند و اهمیت نسبی عناصر را با استفاده از اعداد فازی بیان کنند.

روش فرایند سلسله مراتبی فازی (AHP فازی)

ضرورت فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی: روش AHP به طور گسترده در انتخاب یک گزینه از بین سایر گزینه ها استفاده شده است، اما در این روش مقایسات زوجی برای هر سطح با توجه به هدف انتخاب بهترین گزینه با استفاده از مقیاس نه تایی انجام می شود؛ بنابراین بکارگیری AHP ساعتی دارای کمبودهایی است، مانند اینکه روش AHP (1) اساسا در تصمیم گیری های crisp استفاده شده است (۲) مقیاس خیلی نامتعادل قضاوت را مورد بررسی قرار می دهد (۳) عدم اطمینان های موجود در قضاوت های فردی را در نظر نمی گیرد، همچنین (4) رتبه بندی این روش تقریبا غیردقیق است. (5) قضاوت های ذهنی، انتخاب و عملکرد تصمیم گیران تأثیرات بسیار زیادی در نتایج AHP دارد بعلاوه این موضوع که ارزیابی های افراد از شاخص های کیفی همیشه ذهنی و بنابراین غیردقیق هستند، موضوعی قابل قبول است. بنابراین AHP متعارف و کلاسیک، در دستیابی دقیق نیازمندیهای تصمیم گیران ناکافی و ناکارآمد به نظر می رسد. به منظور مدل سازی این نوع از عدم اطمینان ها در ترجیحات افراد بشر، تئوری مجموعه های فازی می بایست با مقایسات زوجی- به عنوان توسعه تکنیک AHP- ترکیب شود. این تکنیک تصمیم گیری ترکیبی درک دقیق تری از فرآیند تصمیم گیری ارائه می دهد.

از روش فرایند سلسله مراتبی فازی برای وزن دهی و رتبه بندی معیارها و یا گزینه های پژوهش استفاده می شود برای محاسبه اوزان در روش AHP فازی سه روش وجود دارد 1- روش آنالیز توسعه چانگ ، 2- روش بهبود یافته AHP فازی ، 3- روش اولویت بندی فازی میخایلو