لنف ادم (lymphedema) به افزایش تجمع مایع خارج عروقی و خارج سلولی و پروتئین ها در فضای بافتی اطلاق می شود و زمانی اتفاق می افتد که حجم لنف از ظرفیت سیستم انتقال لنفی تجاوز کند و این موضوع با اختلال تعاول آب و پروتئین در طول غشای مویرگی مرتبط است. افزایش غلظت پروتئین ، آب بیشتری را به فضای بافتی می کشد که منجر به ادم لنفاوی می شود. علاوه بر این بسیاری از بیماری های قلبی-ریوی می توانند سبب تحت فشار قرار دادن عروق لنفاوی فرای ظرفیت انتقال آن ها شده که در نتیجه ی آن ادم لنفاوی یا لنف ادم ایجاد می شود.
اجزای اصلی مایع لنفاوی آب و پروتئین است که در فضاهای خارج سلولی یافت می شود. در حالت نرمال سیستم لنفاوی این مایع را به گردش خون وریدی باز می گرداند. مقدار مایع انتقال یافته را تحت عنوان فشار لنفاوی ( Lymphatic load ) تعریف می کنند و مقدار مایعی که سیستم لنفاوی می تواند انتقال دهد ظرفیت انتقال ( Transport capacity ) تعریف می شود.
زمانی که تعادل در فضای میان بافتی چه به وسیله ی افزایش فشار لنفاوی یا کاهش ظرفیت انتقال مختل شود ، لنف ادم ایجاد می شود. فشار لنفاوی زمانی زمانی افزایش می یابد که سیستم وریدی نتواند مقدار مایع مورد نیاز را انتقال دهد مانند آنچه که در بیماران با نارسایی وریدی اتفاق می افتد. ظرفیت لنفاوی زمانی که ساختار سیستم لنفاوی اختلال پیدا کند تحت تأثیر قرار می گیرد به عنوان مثال به دنبال جراحی برداشتن گره های لنفاوی در بیمار سرطانی.
عملکرد اولیه ی سیستم لنفاوی جمع آوری و انتقال مایع از فضای میان بافتی به گردش خون وریدی می باشد. این عملکرد توسط یک سری از عروق و گره های لنفاوی انجام می شود. علاوه بر این سیستم لنفاوی در عملکرد سیستم ایمنی بدن نقش دارند. زمانی که سیستم لنفاوی دچار نقص ساختار های لنفی یا افزایش مایع لنفاوی شود نتیجه ی آن تورم بافتی یا لنف ادم می باشد. لنف ادم پیامد طبیعی تروما و ترمیم بافت های نرم آسیب دیده در اثر آن می باشد . اگر سیستم های لنفاوی آسیب ببیند و عملکرد موثر نداشته باشد ادم لنفاوی به وجود آمده و مانع ترمیم زخم نیز می شود.
سیستم لنفاوی یک سیستم باز ( Open ) است. مویرگ های لنفاوی در نزدیکی مویرگ های خونی قرار گرفته اند و مسئول کشیدن مایع به جریان لنفاوی می باشد(شکل ۲۵٫۲). در درون عروق لنفاوی مایع از گره های لنفاوی ( Lymph nodes ) به تنه های لنفاوی ( lymph trunk ) منتقل می شود و در نهایت مایع لنفاوی در زوایای وریدی ( venous angles ) جمع می شود .به طور کلی ، بدن در حدود ۶۰۰ تا۷۰۰ گره های لنفاوی دارد که بزرگترین آن ها در سر و گردن ، اطراف روده ، زیر بغل و کشاله ی ران یافت می شوند.
با گسترش سرطان پستان ، اولین گره های لنفاوی که تحت تاثیر قرار می گیرند، گره های لنفاوی نگهبان هستند.
سیستم لنفاوی یکی از سیستم های گردشی در بدن است. گره های لنفاوی در زیر بغل ، گردن و در شکم قرار دارند . این امکان وجود دارد که سرطان از سینه ها به غدد لنفاوی نفوذ کند. وجود داشتن یا نداشتن سرطان در گره های لنفاوی ، یکی از مهم ترین فاکتور ها در پیش بینی نتایج است.
برای یافتن این گره ها ، پزشک یک ماده حاجب آبی رنگ یا یک ماده نشان دار شده رادیواکتیو و یا هر دو را قبل از عمل جراحی تزریق می کند. ماده تزریق شده از بافت پستان به ورید های لنفاوی وارد شده و به سمت ناحیه زیر بغل حرکت می کند. اولین گرهی که آبی شود و یا بیشترین میزان ماده رادیواکتیو را داشته باشد، گره های لنفاوی نگهبان تشخیص داده می شود. این گره برداشته خواهد شد و بلافاصله برای بررسی وجود سلول های سرطانی مورد بررسی قرار می گیرد. اگر سلولی از سرطان یافت نشد، سایر سلول ها نیز سالم هستند. این همچنین خطر ابتلا به لنف ادم را نیز در آینده کاهش می دهد؛ ولی اگر گره بررسی شده حاوی سلول های سرطانی باشد، سایر گره های نزدیک نیز باید برداشته شده و بررسی شوند.
چه زمانی جراحی لنف ادم نیاز است؟ لنف ادم وضعیتی است که باعث تجمع غیر طبیعی مایع لنفاوی در زیر پوست می شود که تورم های دردناکی را در بدن و معمولا در بازو و اندام تحتانی به همراه دارد.
یک سیستم لنفاوی سالم نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن دارد بطوریکه مایع لنفاوی بین سلول ها را جمع آوری می کند و آنرا به سیستم لنفاوی باز می گرداند.
سیستم لنفاوی دارای نقشی حیاتی است و در صورت آسیب دیدن این سیستم طی درمان سرطان، سیستم گردشی و تخلیه مایع لنفاوی بطور طبیعی عمل نمی کند و مایع لنفاوی در بین سلول های بدن قرار می گیرند. این عارضه باعث ایجاد التهاب در بافت ها و تورم چشمگیر در بدن می شود.
در صورتیکه درمان های غیر جراحی مثل فیزیوتراپی قادر به جلوگیری و کاهش ورم نبودند، جراح، جراحی میکروسکوپی را توصیه خواهد کرد که به آن جراحی بای پس وریدی لنفاوی گفته می شود. جراحان پلاستیکی که آموزش های ویژه دیده اند، با میکروسکوپ مخصوص جراحی، این جراحی لنف ادم بسیار پیچیده و ریز را انجام داده و به مدیریت و درمان لنف ادم می پردازند.
هنگامی که بیمار در بیهوشی کامل قرار می گیرد جراح برش های متعدد یک اینچی در عضو درگیر ایجاد می کند و با میکروسکوپ خاص به بررسی می پردازد، سپس جراح عروق لنفاوی گشاد شده ای که در زیر پوست قرار دارند را جدا می کند. حال جراح عروق لنفاوی گشاد شده را به ورید های نازک کناری که اصطلاحا به آنها ونول گفته می شود متصل می کند. ورید های کوچک اتصال عروق لنفاوی را به جریان اصلی خون بر قرار می کنند و مایع لنفاوی را بطور مستقیم از عضو بیمار به جریان گردش خون باز می گرداند و باعث کاهش فشار در اندام درگیر می شوند.
پس از جراحی لنف ادم ، طی زمان بهبودی، درمان های فیزیکی برای بهبودی جریان مایع لنفاوی در ناحیه های آسیب دیده لازم است تا باعث
