محض خاطر مغزت، با خودکار بنویس!

تا همین چند سال پیش، نوشتن با خودکار یا مداد، یک امر عادی در زندگی روزمره ما بود. تا همین چند سال پیش، بسیاری از افراد بودند که خاطرات روزانه‌شان را می‌نوشتند. همچنین نامه‌های دست‌نویس بین دوستان، شرکت‌ها و اداره‌ها ردوبدل می‌شد.

با وجود اینکه نوشتن با دست زمان‌بر و کُندتر از تایپ کردن است، اما یک سری شواهد علمی وجود دارد که نشان می‌دهد، کنار گذاشتن این روش سنتی یک سری پیامد هم برای مغز و ذهن‌مان به همراه دارد.

چندین دهه است که روان‌شناسان به نقش مهم نوشتن در کمک به افراد برای تشخیص احساسات خود پی برده‌اند. مطالعات مختلفی از دهه ۱۹۸۰ میلادی آغاز شد که نشان می‌داد نوشتن درباره احساسات به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در هر روز به بهبود قابل توجه در وضعیت سلامت ذهنی و حتی جسمی افراد می‌انجامد. کاهش میزان استرس و نیز کاهش نشانگان افسردگی و حتی بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن از جمله نتایج مثبت این کار است. شواهد دیگری هم در دست است که نشان می‌دهد نوشتن درباره فرآیند درمانی، اثر بیشتری نسبت به تایپ کردن آن دارد.

یک تحقیق معروف که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد به این نتیجه رسید که نوشتن با دست درباره یک تجربه پراسترس در زندگی سبب می‌شود فرد بیشتر از حالت تایپ کردن، به بیان جزئیات احساسی خود پرداخته که این کار در نهایت به بهبود بهتر او می‌انجامد.

شاید این روزها که بسیاری از ما به استفاده از گوشی و رایانه عادت کرده‌ایم، نوشتن با خودکار یا مداد کار چندان راحتی نباشد. اما بررسی‌ها نشان می‌دهد این تغییر عادت و رفتن به سمت ابزارهای دیجیتال سبب شده از برخی مزایای نوشتن سنتی محروم شویم.

سال‌هاست که روان‌شناسان می‌گویند نوشتن درباره اوضاع و احوال درونی و احساساتی که داریم سبب می‌شود بهتر بتوانیم این احساسات را شناسایی و درک کنیم. اما فرآیند مغزی این ماجرا هم جالب است.

وقتی حرف، کلمه و جمله‌ای را با دست می‌نویسیم، مسیرهایی عصبی در مغز فعال می‌شود. این مسیرها در نزدیکی و یا داخل مسیرهایی عصبی که مدیریت هیجانات و احساسات ما را بر عهده دارند قرار گرفته‌اند. اما فشار دادن یک حرف روی صفحه کلید، یک مسیر عصبی دیگر را فعال می‌کند که با این مسیر متفاوت است. شاید همین مساله، دلیل اصلی اثرگذاری بیشتر احساسی نوشتن با دست نسبت به تایپ کردن باشد.

جالب اینجاست که نوشتن با دست،‌ حتی به یادگیری بهتر هم کمک می‌کند. تحقیقی که در سال ۲۰۱۷ انجام شد مشخص کرد بخش‌هایی از مغز که به یادگیری مربوط می‌شوند، در هنگامی که با دست می‌نویسیم، فعالیت بیشتری نسبت به وقتی که تایپ می‌کنیم از خود نشان می‌دهند. این پژوهشگران بر این باورند که نوشتن با دست می‌تواند به «رمزگذاری عمیق» اطلاعات جدید کمک کند. به این ترتیب، دسته‌بندی و فراخوانی آنها نیز ساده‌تر می‌شود.

برخی دیگر از پژوهشگران نیز می‌گویند نوشتن با دست سبب بهبود یادگیری و رشد شناختی می‌شود و تایپ کردن چنین دستاوردهایی به همراه ندارد.

شاید یکی از دلایل این امر را بتوان در زمان‌بر بودن نوشتن با دست دانست. محققان در پژوهشی که در سال ۲۰۱۴ به انجام رسید متوجه شدند آن دسته از دانشجویانی که سر کلاس، با خودکار یا مداد جزوه می‌نوشتند، عملکرد بهتری در یادگیری و درک محتوای آن نسبت به کسانی که روی لپ‌تاپ جزوه می‌نوشتند داشتند.

دنیل اپنهایمر (Daniel Oppenheimer) که استاد دانشگاه کارنگی ملون و یکی از این پژوهشگران بود در این باره می‌گوید: «مزیت اصلی نوشتن با دست این است که سبب کاهش سرعت می‌شود. وقتی یک نفر با دست می‌نویسد، باید جملات گفته شده را به زبان خودش بنویسید. این کار نیازمند فکر کردن عمیق درباره موضوع است که به درک بهتر آن کمک می‌کند. به این تریتب، می‌توان اطلاعات مورد نظر را بهتر آموخت.»

اما نوشتن با دست از نظر آقای اپنهایمر یک مزیت دیگر هم دارد. او می‌گوید چون تایپ کردن سریع است، افراد در حین تایپ کردن از کلمات چندان متنوعی استفاده نمی‌کنند. اما نوشتن یا دست سبب می‌شود کلمات مناسب‌تری را انتخاب کنیم که همین امر سبب بیان بهتر احساسات می‌شود.

دکتر اپنهایمر می‌گوید این احتمال هم وجود دارد که نوشتن با دست، به درک بهتر موقعیت کمک کند. او در توضیح این مساله می‌گوید: «پزشکی که به یادداشت‌برداری دستی از علایم بیماری فرد مراجعه‌کننده به مطب می‌پردازد، شاید بهتر از پزشکی که این موارد را تایپ می‌کند بتواند بیمارش را درک کرده و ارتباط عاطفی عمیق‌تری با او داشته باشد.

برگرفته از این منبع