کایسا، الهه شطرنج.

در افسانه‌ها اومده: مارس (مریخ) از خدای ورزش می‌خواهد یک بازی برایش بسازد که قلب نیمف‌ها را نرم کند؛ او بازی شطرنج را به عنوان یک هدیه دریافت می‌کند. «کایسا» الهه شطرنج است.

کایسا و هوادارنش
کایسا و هوادارنش


یکی از کهن‌ترین و کامل‌ترین مجموعه‌های موجود شطرنج که تا امروز باقی مانده، «شطرنج نیشابوری» است که شامل شانزده مهره فیروزه‌ای و پانزده مهره بنفش بوده و در موزه متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شود. همون طوری که از اسمش پیداس این مهره‌ها در نیشابور پیدا شدن و قدمتشون به سده ۱۲ میلادی می‌رسد. از این لینک (+) می‌توانید تصاویری از این مجموعه ببینید.

یکی از پرطرف‌دارترین افسانه‌های مربوط به پیدایش بازی شطرنج، اینه که شطرنج در هند ساخته شد و بعد به ایران اومد و رشد و گسترشش به دست ایرانی‌ها بود. داستان اومدن شطرنج به ایران، توی شاهنامه این جوری تعریف شده: فرستاده شاه هند شطرنج را به دربار انوشیروان می‌آورد و بزرگمهر حکیم راز آن را کشف می‌کند.

چو بوزرجمهر آن سپه را براند همه انجمن درشگفتی بماند
غمی شد فرستاده هند سخت بماند اندر آن کار هشیار بخت
شگفت اندرو مرد جادو بماند دلش را به اندیشه اندر نشاند
چگونه فراز آمدش رای این به گیتی نگیرد کسی جای این
داستان شطرنج در شاهنامه فردوسی
داستان شطرنج در شاهنامه فردوسی


چطوری و از کجا شطرنج رو شروع کنیم؟

صفحه شطرنج یک مربع 8 در 8 هست با خانه‌های سیاه و سفید؛ دو بازیکن هر کدام 16 مهره دارند، 8 پیاده و 8سوار شامل: شاه، وزیر، رخ، فیل و اسب. وقتی صفحه شطرنج روجلوتون می‌گذارید باید مربع گوشه سمت راست سفید رنگ باشه. به این تصویر دقت کنید:

صفحه شطرنج رو چجوری جلومون بگذاریم؟
صفحه شطرنج رو چجوری جلومون بگذاریم؟

در صفحه شطرنج 8 ستون، 8 عرض، 8 قطر سفید و 8 قطر سیاه داریم.

ستون، عرض و قطر در شطرنج
ستون، عرض و قطر در شطرنج

برای نام‌گذاری خانه‌های صفحه از مختصات دکارتی استفاده می‌کنیم: اول نام ستون و بعد شماره ردیف؛ به این شکل دقت کنید:

نامگذاری خانه‌های شطرنج
نامگذاری خانه‌های شطرنج

مهره‌ها رو به این شکل در صفحه می‌چینیم. دقت کنید که در شروع بازی شاه سفید در خانه سیاه رنگ و شاه سیاه در خانه سفید رنگ قرار می‌گیرند، اما وزیرها هرکدام درخانه همرنگ خودشان قرار داده می‌شوند.

چیدن مهره‌ها در صفحه شطرنج
چیدن مهره‌ها در صفحه شطرنج

هرمهره یک نام انگلیسی و همین طور یک امتیاز داره که باید حفظ باشیم:

نامگذاری و امتیاز مهره‌های شطرنج
نامگذاری و امتیاز مهره‌های شطرنج

این نوشته‌ها ادامه خواهد داشت و در نوشته بعدی به نحوه حرکت مهره‌ها خواهیم پرداخت. خوشحال می‌شوم که برای بهتر شدن روند کار نظراتتون رو با من در میون بگذارید.