در چند سال اخیر و بهخصوص بعد از بهروزرسانیهای گسترده گوگل در سالهای 2024 و 2025، فضای سئو از همیشه حساستر و پیچیدهتر شده است. الگوریتمها سختگیرتر شدهاند، سیاستهای اسپم شفافتر شدهاند و محدوده بین آنچه گوگل آن را رفتار مجاز میداند و آنچه بهعنوان سوءاستفاده و اسپم تشخیص میدهد، به طرز محسوسی تنگتر شده است.
در چنین فضایی، سئو کلاه خاکستری یا Grey Hat SEO به یکی از بحثبرانگیزترین مفاهیم تبدیل شده است. بسیاری از سئوکاران بهصورت آگاهانه یا ناخواسته در این محدوده فعالیت میکنند، بدون آنکه همیشه تصویر دقیقی از ریسکها و پیامدهای آن داشته باشند.
این مقاله تلاش میکند با تکیه بر منابع بهروز 2024 و 2025، تصویر کاملتری از سئو کلاه خاکستری ارائه دهد، مرز آن را با سئو کلاه سفید و کلاه سیاه روشن کند و اصطلاحات کلیدی مرتبط با این حوزه را بهصورت تحلیلی توضیح دهد تا مخاطب از منظر مفهومی و عملی، درک عمیقی از این رویکرد به دست آورد.
وقتی از سئو کلاه خاکستری صحبت میکنیم، در واقع از مجموعهای از تکنیکها حرف میزنیم که نه کاملاً مطابق با روح و فلسفه دستورالعملهای گوگل هستند و نه بهصورت آشکار و صریح این دستورالعملها را نقض میکنند. منابع معتبر سئو در سالهای اخیر، سئو کلاه خاکستری را بهعنوان استفاده از خلأها و ابهامهای الگوریتمی و متنی در سیاستهای گوگل تعریف میکنند؛ جایی که سئوکار با خلاقیت و در عین حال با ریسک، سعی میکند سریعتر از قواعد کاملاً محافظهکارانه سئو کلاه سفید به نتیجه برسد، اما مستقیماً وارد الگوهای واضح اسپم نمیشود.
در عمل، سئو کلاه خاکستری همان ناحیه میانی بین دو سر طیف است. در یک سر، سئو کلاه سفید قرار دارد که بر تولید محتوای باکیفیت، تجربه کاربری، لینکسازی طبیعی و تبعیت کامل از سیاستهای گوگل تکیه دارد. در سر دیگر، سئو کلاه سیاه است که با روشهایی مانند اتوماسیون افراطی، شبکههای لینک مصنوعی و فریب مستقیم الگوریتم سعی میکند در کوتاهترین زمان ممکن به رتبه برسد. سئو کلاه خاکستری ترکیبی از هر دو است. این رویکرد معمولاً از تکنیکهایی استفاده میکند که در متن قوانین بهصراحت ممنوع نشدهاند، اما اگر با شدت یا در مقیاس بالا تکرار شوند، میتوانند از دید گوگل مصداق دستکاری نتایج جستجو تلقی شوند.
برای فهم دقیق سئو کلاه خاکستری، لازم است موقعیت آن در کنار دو رویکرد دیگر یعنی سئو کلاه سفید و سئو کلاه سیاه روشن شود. سئو کلاه سفید همان رویکردی است که گوگل بهصورت رسمی تشویق میکند؛ تولید محتوای کمککننده، پاسخ دقیق به نیاز کاربر، لینکسازی طبیعی و تمرکز بر رضایت واقعی مخاطب.
در مقابل، سئو کلاه سیاه بهطور مستقیم از تکنیکهایی استفاده میکند که در سیاستهای اسپم گوگل نام برده شدهاند؛ مانند Keyword Stuffing افراطی، Cloaking، لینکسازی از طریق شبکههای کاملاً مصنوعی، تولید خودکار انبوه محتوا بدون ارزش واقعی و مانند آن.
سئو کلاه خاکستری میان این دو قرار دارد. برای نمونه میتوان به این حالات اشاره کرد:
• تولید محتوایی که ظاهر مفید دارد، اما عمق و ارزش واقعی آن کمتر از ادعای صفحه است.
• استفاده از سایتهای اقماری یا شبکههای وبلاگی که ظاهری مستقل دارند، اما هدف اصلی آنها انتقال Link Juice به سایت مادر است.
• تمرکز زیاد روی انکرتکستهای کاملاً کیوردی در لینکسازی، بدون آنکه لزوماً در قالب یک شبکه لینک اسپمی گسترده قرار گیرد.
در همه این موارد، رفتار ممکن است در کوتاه مدت به رتبه بهتر منجر شود، اما با تغییر سیاستها یا بهروزرسانی الگوریتمهای اسپم، این تکنیکها در معرض ریسک بالا قرار میگیرند.
در سالهای 2024 و 2025، گوگل چند بهروزرسانی مهم در حوزه اسپم و کیفیت محتوا منتشر کرده است. در بهروزرسانی هسته و اسپم ماه مارس 2024، گوگل بهطور مشخص روی سه الگوی سوءاستفاده یعنی استفاده سوء از دامنههای منقضی، تولید انبوه محتوای کمارزش (Scaled Content Abuse) و سوءاستفاده از اعتبار سایت میزبان (Site Reputation Abuse) تمرکز کرده است.
وجه مشترک این الگوها این است که بسیاری از آنها در سطح ظاهری ممکن است شبیه رفتارهای خاکستری به نظر برسند؛ برای مثال:
• سایتی که تعداد زیادی مقاله عمومی و کمعمق در موضوعات بسیار متنوع منتشر میکند تا برای انبوهی از کلمات کلیدی رتبه بگیرد.
• دامنه منقضیشدهای که پیش از این اعتباری در یک حوزه داشته و اکنون با محتوایی کاملاً متفاوت و صرفاً برای انتقال اعتبار لینک مورد استفاده قرار میگیرد.
اینها نمونههایی هستند که نشان میدهند مرز بین کلاه خاکستری و کلاه سیاه هر روز باریکتر میشود. همچنین در بهروزرسانیهای اسپم سال 2025، گوگل بهصورت خاص دوباره بر تکنیکهایی مانند Keyword Stuffing ،Cloaking، لینک اسپم، محتوای خودکار و صفحات کمارزش تأکید کرده است.
نتیجه عملی این روند برای سئو کلاه خاکستری این میباشد که حاشیه امن این سبک از سئو نسبت به گذشته بهطور جدی کاهش پیدا کرده است. تکنیکهایی که چند سال قبل تنها بهعنوان رفتار خاکستری به آنها نگاه میشد، امروز میتوانند باعث کاهش شدید رتبه یا حتی حذف از نتایج جستجو شوند.
یکی از مثالهایی که در بحث سئو کلاه خاکستری بسیار مطرح میشود، موضوع محتوای تکراری و محتوای چرخشی است. از نظر تئوری، نوشتن چند نسخه نزدیک به هم از یک محتوا، با تغییرات سطحی در جملات و ساختار، برای پوشش کلمات کلیدی مختلف، میتواند روشی برای افزایش حضور در SERP به نظر برسد.
اما همانطور که در سیاستهای اسپم و گزارشهای مربوط به بهروزرسانیهای 2024 و 2025 نیز بیان شده است، الگوریتمهای گوگل در شناسایی محتوای تکراری، محتوای چرخشی مبتنی بر بازنویسی ماشینی و تولید انبوه متن بدون ارزش واقعی بسیار دقیقتر شدهاند.
در نتیجه، آنچه زمانی بهعنوان یک تکنیک خاکستری شناخته میشد، اکنون بهراحتی میتواند در دسته اسپم قرار گیرد. اگر سایت در سطح وسیع از چنین محتواهایی استفاده کند، نهتنها رشد پایداری تجربه نخواهد کرد، بلکه ممکن است دچار افت ناگهانی و گسترده در جایگاه شود.
SERP مخفف عبارت Search Engine Results Page است و منظور همان صفحه نتایج جستجو است که کاربر پس از وارد کردن عبارت خود در گوگل میبیند. در ظاهر، SERP تنها یک خروجی میباشد، اما برای سئوکار فضایی است که رقابت واقعی در آن شکل میگیرد.
در نگاه سئو کلاه خاکستری، تمرکز زیاد روی SERP اغلب باعث میشود تمرکز اصلی از نیاز واقعی کاربر به سمت شاخصهای قابل مشاهده مانند رتبه، تعداد نتایج بالای صفحه و میزان دیدهشدن در کلمات مختلف منتقل شود. سئوکار خاکستری ممکن است به جای پاسخ عمیق به یک نیاز واحد، تلاش کند با تولید صفحات متعدد و نزدیک به هم، حضور خود را در SERP برای انواع ترکیبهای کلمه کلیدی افزایش دهد. اگر اینکار با کیفیت کافی و مدیریت هوشمند انجام نگردد، میتواند وارد محدوده سوءاستفاده از الگوریتم و تولید محتوای کمارزش شود.
Ranking همان موقعیت یک صفحه در صفحه نتایج جستجو برای یک عبارت مشخص است. تمام تلاشهای سئو، در نهایت در قالب بهبود یا افت Ranking خود را نشان میدهد.
در سئو کلاه سفید، بهبود رتبه بیشتر نتیجه طبیعی ترکیبی از کیفیت محتوا، ساختار فنی درست، تجربه کاربری و لینکسازی سالم است. اما در سئو کلاه خاکستری، بخشی از استراتژی به شکل مستقیم روی دستکاری سیگنالهایی متمرکز میشود که Ranking را تحت تأثیر قرار میدهند.
برای مثال، ممکن است روی ساخت الگوهای خاصی از انکرتکست، انتشار محتوای متعدد حول یک عبارت کلیدی یا گرفتن لینک از سایتهای ظاهراً مستقل تمرکز شود تا رتبه برای یک کلمه خاص در کوتاه مدت بالا برود. این تمرکز شدید روی Ranking، اگر بدون توجه به پایداری و رعایت سیاستهای گوگل انجام شود، خطر جابهجایی ناگهانی در بهروزرسانیهای بعدی را به همراه دارد.
Keyword Stuffing یعنی تکرار غیرطبیعی و افراطی یک یا چند کلمه کلیدی در متن، تگها یا قسمتهای مختلف صفحه، با هدف ارسال سیگنال قویتر به الگوریتم. این تکنیک در سیاستهای اسپم گوگل به صراحت ممنوع شده است و بهعنوان یکی از نمونههای کلاسیک رفتار اسپمی در گزارشهای اقدامات دستی نیز ذکر میشود.
اما در فضای سئو کلاه خاکستری، گاهی این رفتار در نسخه ملایمتری ظاهر میگردد. مثلاً در سطحی که متن هنوز قابل خواندن است، اما تراکم کلمه کلیدی بیشتر از حالت طبیعی است، یا در جملات نزدیک به هم از ترکیبهای بسیار مشابه استفاده میشود تا الگوریتم حساستر گردد. مشکل اینجا است که با بهبود سیستمهای تشخیص الگو، حتی این سطح از اغراق نیز میتواند به مرور بهعنوان الگوی غیرطبیعی شناخته شود.
Link Juice اصطلاحی است که برای اشاره به همان اعتبار منتقلشده از طریق لینک استفاده میشود. وقتی صفحهای به صفحه دیگر لینک میدهد، بخشی از اعتبار خود را به آن منتقل میکند. در سئو کلاه سفید، این فرآیند بیشتر به شکل طبیعی و در نتیجه توصیه، استناد و ارجاع اتفاق میافتد.
اما در سئو کلاه خاکستری، یکی از استراتژیهای رایج این است که با ساختن سایتهای جانبی، خرید رپورتاژ در سایتهای مختلف یا داشتن شبکهای از وبلاگها، جریان Link Juice به سمت صفحات هدف بهصورت مهندسیشده مدیریت شود.
اگر این شبکه بیش از حد منظم، تکراری یا به هم وابسته باشد، الگوریتم میتواند آن را بهعنوان لینک اسپم و طرح لینکسازی غیرطبیعی تشخیص دهد. در اینصورت نتیجه کار نه افزایش رتبه، بلکه کاهش اعتبار کل دامنه خواهد بود.
Cloaking یعنی نمایش یک نسخه محتوا به رباتهای گوگل و نسخهای دیگر به کاربر. این رفتار از دید گوگل بهصراحت در دسته اسپم قرار دارد و عملاً در محدوده سئو کلاه سیاه تعریف میشود.
با این حال، برخی از سئوکاران ممکن است از تکنیکهایی استفاده کنند که در ظاهر Cloaking کامل نیست، اما در عمل روح این رفتار را پیاده میکند؛ برای مثال، تغییر اساسی محتوا بعد از رسیدن به رتبه، یا افزودن لایههای تبلیغاتی و پاپآپهایی که تجربه کاربر را بهطور جدی تغییر میدهد. اینجا است که مفهوم Bait & Switch Content مطرح میشود؛ یعنی ابتدا با یک محتوای مناسب و مرتبط رتبه گرفته میشود و سپس پس از تثبیت جایگاه، محتوا با تبلیغات یا موضوعات کمارتباط جایگزین میشود.
این روش اگرچه ممکن است در لحظه به لحاظ فنی دقیقاً مطابق تعریف Cloaking نباشد، اما از دید گوگل رفتاری گمراهکننده و نزدیک به اسپم میباشد و میتواند باعث از دست رفتن اعتماد الگوریتم به آن صفحه یا حتی کل سایت شود.
استفاده از Proxies در سئو کلاه خاکستری بیشتر جنبه ابزاری دارد تا مستقیم رتبه را تغییر دهد. پراکسیها برای پنهانکردن IP واقعی، ایجاد چندین حساب در سرویسهای مختلف، مدیریت شبکهای از سایتها یا شبیهسازی رفتار کاربران از موقعیتهای مختلف بهکار میروند.
به خودی خود، استفاده از پروکسی جرم سئویی نیست؛ بسیاری از کاربردهای امنیتی و سازمانی کاملاً مشروع برای آن وجود دارد. اما در سئو کلاه خاکستری و کلاه سیاه، زمانی که پروکسی به ابزار اصلی برای پنهانکردن الگوهای اسپمی تبدیل میشود، ریسک بالایی ایجاد میکند. در صورتی که الگوریتم یا تیمهای بررسی گوگل بتوانند ارتباط بین این ردپاها را تشخیص دهند، مجموعه رفتار در قالب یک طرح هدفمند برای دستکاری نتایج جستجو دیده خواهد شد.
Anchor Text همان متن قابل کلیک لینک است. یکی از نشانههای رایج رفتار خاکستری، کنترل افراطی بر انکرتکستهای Exact Match است؛ یعنی بیشتر لینکها با همان عبارت دقیق کلمه کلیدی ساخته میشوند. اینکار میتواند در کوتاه مدت سیگنال قویتری به الگوریتم بدهد، اما وقتی نسبت این انکرتکستها از حالت طبیعی خارج گردد، بهعنوان الگوی لینکسازی غیرطبیعی تشخیص داده میشود.
PBN یا Private Blog Network شبکهای از سایتها یا وبلاگها است که ظاهراً مستقل به نظر میرسند، اما هدف اصلی از ایجاد یا نگهداری آنها انتقال اعتبار لینک به سایت اصلی است. بسیاری از منابع تخصصی سئو در سالهای اخیر، PBN را یکی از پرریسکترین ابزارهای سئو کلاه خاکستری و نزدیک به کلاه سیاه میدانند؛ زیرا کشفشدن چنین شبکهای میتواند به پنالتی سنگین منجر شود.
Backlink بهطور کلی به هر لینک ورودی از یک سایت دیگر گفته میشود. در سئو کلاه سفید، بکلینک نتیجه طبیعی ارزش محتوا و روابط واقعی میان برندها و منابع است. در سئو کلاه خاکستری، بکلینکها بیشتر حاصل برنامهریزی، هماهنگی و گاهی پرداخت هزینه هستند. آنچه تعیین میکند این رفتار در محدوده قابل قبول خاکستری باقی بماند یا نه، طبیعیبودن الگو، کیفیت سایتهای لینکدهنده و عدم وابستگی شدید و ساختگی میان آنها است.
سئو کلاه خاکستری واقعیتی است که در دنیای سئو نمیتوان آن را نادیده گرفت. از یک سو فشار رقابت، محدودیت زمان و انتظار کارفرما برای نتیجه سریع، سئوکار را به سمت استفاده از تکنیکهایی میبرد که فراتر از چارچوب محافظهکارانه سئو کلاه سفید است. از سوی دیگر، سیاستهای اسپم گوگل و بهروزرسانیهای 2024 و 2025 نشان میدهد که تحمل این موتور جستجو در برابر الگوهای مشکوک بسیار کمتر از گذشته شده است و تکنیکهایی مانند محتوای تکراری، متن چرخشی، لینکسازی مصنوعی و سوءاستفاده از اعتبار سایتها با سرعت و دقت بیشتری شناسایی میشوند.
در چنین شرایطی، استفاده از سئو کلاه خاکستری تنها زمانی قابل دفاع است که چند اصل مهم رعایت شود:
آگاهی دقیق از سیاستهای رسمی گوگل؛
شناخت بهروز آپدیتهای الگوریتمی؛
محدود نگهداشتن تکنیکهای پرریسک؛
قابل برگشتبودن تصمیمها
تمرکز اصلی بر تولید ارزش واقعی برای کاربر.
اگر سئو کلاه خاکستری به ابزاری برای تقویت موقت سیگنالها در کنار یک استراتژی محتوایی و فنی سالم استفاده شود، میتوان آن را بخشی از جعبه ابزار سئو دانست؛ اما در صورتی که به ستون اصلی استراتژی تبدیل شود، هر بهروزرسانی جدید الگوریتم میتواند این بنا را در مدت کوتاهی دچار فروپاشی کند.
تهیه شده توسط تیم تخصصی سئو سید احسان خسروی (مدیر، متخصص و مشاور استراتژیک سئو)
