در دنیای توسعه وب، هنوز هم بسیاری نکست را صرفاً یک فریمورک فرانتاند میدانند. اما این دیدگاه دیگر منسوخ شده است. نکست امروز یک فریمورک فولاستک مبتنی بر ریاکت است که هم در سمت کلاینت و هم در سمت سرور قدرتنمایی میکند.

در ادامه، دلایلی را بررسی میکنم که نشان میدهند نکست فراتر از فرانتاند عمل میکند:
امکان نوشتن endpointهای REST یا GraphQL بدون نیاز به Express یا Nestjs
مناسب برای منطق سرور، اتصال به دیتابیس، احراز هویت، ارسال ایمیل و...
فایلهای route.ts یا route.js برای هندل کردن درخواستهای HTTP
پاسخدهی به فرمتهای مختلف مثل JSON، فایل، RSS، و حتی XML
پیادهسازی احراز هویت، محدودسازی دسترسی، و لاگگیری در سطح سرور
مشابه قابلیتهای بکاندهای کلاسیک
استفاده از ORMهایی مثل Prisma، Drizzle یا TypeORM
اجرای کوئریها در API Routes یا Route Handlers با امنیت و سرعت بالا
کتابخانههایی مثل next-auth یا clerk برای پیادهسازی auth پیچیده
پشتیبانی از OAuth، JWT، Magic Link و حتی SSO
اجرای کد در لبه شبکه برای پاسخدهی سریعتر
مناسب برای پروژههای مقیاسپذیر و جهانی
تولید و سرو فایلهایی مثل sitemap.xml، robots.txt، rss.xml
بدون نیاز به سرور جداگانه یا تنظیمات پیچیده
ترکیب کامپوننتهای سروری و کلاینتی در یک کدبیس
استفاده از Server Actions برای اجرای منطق سرور بدون API جداگانه
امکان استفاده از فرمهای بدون جاوااسکریپت با ارسال مستقیم به سرور
قابلیت ها:
Routing: بدون نیاز به React Router یا تنظیمات دستی
Data Fetching: با fetch, getServerSideProps, getStaticProps, و use
Image Optimization: با next/image و CDN داخلی
Authentication: با next-auth و middleware سروری
File Serving: برای فایلهای استاتیک و داینامیک
API Handling: بدون نیاز به فریمورک بکاند جداگانه
Next.js دیگر فقط برای ساخت صفحات فرانتاند نیست. این فریمورک به توسعهدهندگان مستقل و تیمهای حرفهای اجازه میدهد تا کل پروژه را — از UI تا API و دیتابیس — در یک کدبیس واحد مدیریت کنند.
اگر هنوز هم کسی نکست را فقط فرانتاند میداند، وقت آن رسیده که این دیدگاه را بهروزرسانی کند.