آموزش ویرایش عکس، قسمت اول: آغاز داستان با Adobe Camera Raw

کفتربازِ روستای خور، خراسان جنوبی - آبان ۱۳۹۶
کفتربازِ روستای خور، خراسان جنوبی - آبان ۱۳۹۶

در این مجموعه، گام به گام ابزارهای ویرایش عکس را معرفی می‌کنم. درباره چرایی و فلسفه این کار توضیح می‌دهم. استفاده از ابزارها و منطق ریاضی-فیزیک آنان را بررسی می‌کنم و با مثال‌های متعدد نتیجه کار را نشان می‌دهم.

از سال ۱۳۹۱ به طور جدی عکس می‌گیرم و بیشتر وقتم را نه در طببیعت، بلکه در خانه پشت کامپیوتر می‌گذرانم. معتقدم که ۴۰٪ کار عکاسی پیش از قدم گذاشتن در محل، و ۴۰٪ دیگر پس از اتصال حافظه دوربین به کامپیوتر انجام می‌شود.

از بین همه محیط‌های مدیریت و ویرایش عکس، Adobe Lightroom پُرطرفدارترین در بین عکاسان حرفه‌ای است. این نرم‌افزار ارتباط خوبی با Adobe Photoshop و پلاگین قدرتمند Adobe Camera Raw (مخفف آن ACR) برقرار می‌کند. در واقع، ۹۵٪ کارها را می‌توان بدون مراجعه به Photoshop و به تنهایی در ACR انجام داد. در چند سال گذشته، عملکرد و قابلیت‌های این پلاگین ارتقا یافته است.

یک محیط خوب دیگر برای مدیریت و ویرایش عکس، Adobe Bridge است. محیط آن کمی ساده‌تر و سبک‌تر و -به نظر من- سریع‌تر از Lightroom است. در این نرم‌افزار نیز می‌توان ACR را اجرا کرد. من از سال ۱۳۹۲ از نرم‌افزار Aperture ساخته Apple به Adobe Bridge کوچ کردم و به شدت از شکل دسته‌بندی، مدیریت، و ویرایش عکس در این محیط راضی هستم.

ISO 100 f/5.6 1/160s 70mm
ISO 100 f/5.6 1/160s 70mm

داستان «کفتربازِ روستای خور» در یک عصر پاییزی بر بالای پشت‌بام روایت می‌شود. خور، یک روستای نمونه گردشگری در غرب بیرجند، خراسان جنوبی قرار دارد و همچنان معماری سنتی و مطابق با اقلیم خود را حفظ کرده است. در سرتاسر این روستای گرم که با آب قنات آبیاری می‌شود، حتی یک کولر آبی پیدا نکردم؛ همه خانه‌ها بادگیر دارند، رو به شرق.

از خودرو که پیاده شدیم بچه‌های خوب روستا، کنجکاوانه آمدند و پس از خوشامدگویی کبوتر آوردند! می‌خواستند به ما کبوتر بفروشند؛ گویی کفتربازی در این منطقه بسیار پُرطرفدار است. خلاصه در بین عکس‌های بسیاری که گرفتم، این قاب کاملا حال و هوای روستا را نشان می‌دهد.

ویرایش عکس در Adobe Camera Raw

روش کار من، در نخستین گام اعوجاج و گاهی وینیِت (Vignette، تاریکی گوشه‌ها) را رفع می‌کنم:

خطای لنز
خطای لنز

برای این عکس نیازی به وینیت و اصلاح انحراف رنگ (Chromatic Aberration) نداشتم. در واقع خطاهای این لنز به خصوص در فاصله کانونی ۷۰ میلیمتر بسیار ناچیز است.

وضوح و نویز
وضوح و نویز

وضوح و میزان نویز تصویر وابسته به لنز و سنسور است. تجربه ویرایش عکس به تدریج به شما نشان می‌دهد که با چه تنظیمی به بهینه‌ترین حالت در تعیین پارامتر‌های وضوح (Sharpness) و کاهش نویز (Noise Reduction) می‌رسید. من برای لنز ۲۴-۷۰ سری ۲، و دوربین 6D کنون معمولا سه کمیت Amount، Masking و Luminance را به ترتیب ۴۵ تا ۵۵، ۱۰ تا ۲۰، و ۰ تا ۱۵، تنظیم می‌کنم.

تراز سفیدی
تراز سفیدی

تراز سفیدی (White Balance) پارامتری‌ست که می‌تواند به شدت حس عکس را متحول کند. برای عکسی که در روز ثبت شده، دما بین ۵۰۰۰ تا ۵۵۰۰ و تراز سبز-ارغوانی (Tint) بین ۵ تا ۱۰ مناسب است.

شدت روشنایی، کنتراست، سایه و روشنی
شدت روشنایی، کنتراست، سایه و روشنی

نمودار هیستوگرام در پیدا کردن ترکیب مناسبی از کمیت‌های روشنایی، کنتراست، ... راهگشاست. در این عکس انتظار نداریم که نور یا تاریکی به شدت قوی ببینیم. بنابراین تجمع مقادیر منحنی هیستوگرام بایستی در وسط باشد.

فیلتر تدریجی
فیلتر تدریجی

با فیلتر تدریجی یا گرادیان (Gradient) می‌توان کارهای جالبی کرد. مثلا در این تصویر تلاش کردم تا حدی غبار آسمان را حذف کنم تا در نهایت به تضاد رنگی خوبی بین آبی آسمان و خاکی خانه‌ها برسم.

فیلتر قلموی هوشمند
فیلتر قلموی هوشمند

علاوه بر غبار آسمان، غبار نزدیک افق نیز تا حدی قابل حذف است. البته منظورم از حذف، تغییر طیف نوری آن از خاکستری تیره به خاکستری روشن است. به این ترتیب کنتراست رنگی و نوری بین افق و خانه‌ها بیشتر می‌شود و حس غبارآلودگی از میان می‌رود. اگر Auto Mask در فیلتر قلمو (Adjustment Brush) روشن باشد، به سادگی می‌توان از تاثیر فیلتر بر خانه‌ها جلوگیری و فقط افق آسمان را دستکاری کرد.

در یک قاب: عکس ویرایش شده و عکس خام
در یک قاب: عکس ویرایش شده و عکس خام

در ویرایش این عکس، تنظیم دقیق تراز سفیدی و حذف غبارهای نزدیک افق بیشترین نقش را در بهبود تصویر و حس آن بازی کردند. همانطور که از هیستوگرام پیداست، حال عکس خوب است.

این یک مثال از تاثیر ویرایش عکس در نتیجه کار عکاسی بود. در نوشته‌های بعدی، ابعاد مختلف این کار و ابزارها را مفصل و دقیق بررسی می‌کنم.