تعطیلات ۲۳ تا ۲۵ فروردین به کجا سفر کنیم؟

گاو و شکارچی در کویر سنگ‌فرشی جنوب دامغان - دی ۱۳۹۶
گاو و شکارچی در کویر سنگ‌فرشی جنوب دامغان - دی ۱۳۹۶

تا همین ۷۰ سال پیش که استفاده از الکتریسیته آنچنان رایج نشده بود، حتی در کلان‌شهر‌هایی چون تهران مردم می‌توانستند شب روی بام بخوابند و ستاره‌ها را بشمارند. آدم‌ها «نیاز» دارند که گاهی به آسمان پر ستاره بنگرند، همانطور که اجدادمان چنین می‌کردند و داستان‌ها می‌بافتند.

تعطیلات ۲۳ تا ۲۵ فروردین ۱۳۹۷ فرصت خوبی‌ست که یک گوشه دِنج و تاریک بیرون شهر پیدا کنید و از گردش ستارگان لذت ببرید. به خصوص اگر به عکاسی آسمان شب علاقه دارید، در ادامه این نوشته توضیح می‌دهم که کجا بروید و چگونه برنامه‌ریزی کنید.

کهکشان راه شیری و آلودگی نوری شهر، کویر مرنجاب، کاشان - فروردین ۱۳۹۴
کهکشان راه شیری و آلودگی نوری شهر، کویر مرنجاب، کاشان - فروردین ۱۳۹۴

رویدادهای شب ۲۳ فروردین ۱۳۹۷

در شب‌های بهار و تابستان، در عرض جغرافیایی کشور ما (ایران) مرکز کهکشان راه شیری را می‌توانید تا ارتفاع ۲۶ درجه نسبت به افق ببینید. البته اگر آن را با دوربین عکاسی ثبت کنید، جزئیات بیشتری خواهید دید. به هر ترتیب، برنامه شب تاریک ۲۳ فروردین عبارت است از

  • ۲۰:۴۶ شب: آغاز شب
  • ۰۰:۳۹ بامداد: طلوع مرکز کهکشان راه شیری از افق جنوب شرقی
  • ۰۲:۰۰ بامداد: طلوع زحل و مریخ (همنشینی)
  • ۴:۴۶ صبح: اوج ارتفاع مرکز کهکشان (۲۴.۹ درجه) در افق جنوبی و پایان شب

بنابراین، پیشنهاد می‌کنم که از دو ساعت قبل از غروب، به مقصد سفر رسیده و در روشنایی روز محیط و قاب‌های مورد نظرتان را پیدا کرده باشید. از آنجایی که کهکشان از جنوب-شرقی تا جنوب حرکت می‌کند، بایستی عناصر و پیش‌زمینه‌های عکس‌تان را طوری انتخاب کنید که با آن جهت سازگار باشد. تلاش کنید که بین ساعت ۱۰ تا ۱۲ شب بخوابید. اوج کار شما بین ساعات ۲:۳۰ تا ۴:۴۵ بامداد خواهد بود، بنابراین انرژی‌تان را ذخیره کنید.

 درخت و کهکشان، اورامان، کردستان - اردیبهشت ۱۳۹۵
درخت و کهکشان، اورامان، کردستان - اردیبهشت ۱۳۹۵

به کجا سفر کنیم؟ به خارج شهر!

پُرنورترین بخش کهکشان راه شیری، مرکز آن است. با این حال شدت نور آن به مراتب کمتر از نورهای شهر است. حتی شهرهایی که در فاصله ۱۰۰ کیلومتری شما قرار دارند، می‌توانند برای شما آلودگی نوری ایجاد کنند. بنابراین بایستی نقطه‌ای از نقشه جغرافیا را انتخاب کنید که افق جنوب شرقی و جنوبی آن مسطح و خالی از سکنه باشد: حاشیه بیابان مرکزی و بیابان لوت.

مطابق نقشه آلودگی نوری زمین که توسط ماهواره‌ها رصد شده است، در حاشیه بیابان مرکزی و بیابان لوت می‌توان نقاطی برای استقرار پیدا کرد که افق جنوب شرقی و جنوبی آن تاریک باشد. معلمان و بیارجمند در سمنان، جندق و خور در اصفهان، طبس و دیگ رستم در خراسان جنوبی، خواف در خراسان رضوی، قلعه گنج و محمدآباد در کرمان چنین آسمان تاریکی دارند.

نقشه آسمان تاریک، منطقه بیارجمند
نقشه آسمان تاریک، منطقه بیارجمند

سفر به اعماق تاریکی

من و دوستانم در «موسسه آسمان شب» یک تور باحال و حرفه‌ای طراحی کردیم که در شب ۲۳ و ۲۴ فروردین در منطقه بیارجمند (خارتوران)، به ترتیب در روستای قلعه بالا و رضاآباد باشیم. در این سفر علاوه بر آموزش عکاسی آسمان شب و کارگاه ویرایش عکس، رصد با تلسکوپ هم داریم. همه چیز خیلی مرتب برنامه‌ریزی شده، با قطار سفر می‌کنیم و صبحانه و ناهار و شام به عهده تور هست. در آخر ساعت ۲۰ شب ۲۵ فروردین در ایستگاه راه‌آهن تهران با خاطرات و تجربه‌ای فوق‌العاده پیاده می‌شویم. اگر علاقمند هستید، اطلاعات بیشتر را در صفحه ویژه «سفر به اعماق تاریکی» دریافت کنید.

تور سفر به اعماق تاریکی، منطقه حفاظت شده خارتوران: قلعه بالا و رضاآباد
تور سفر به اعماق تاریکی، منطقه حفاظت شده خارتوران: قلعه بالا و رضاآباد

به‌روزرسانی:

نتایج این سفر را در نوشته دیگری با عنوان آموزش ویرایش عکس، قسمت دوم: مناظر آسمان شب تماشا کنید.