مقایسه ADO.NET، EF Core و Dapper در توسعه اپلیکیشن‌های دات‌نت

در توسعه نرم‌افزارهای دات‌نت، تعامل با پایگاه داده یکی از بخش‌های حیاتی است. ابزارها و روش‌های مختلفی برای این کار وجود دارد که سه مورد پرکاربرد آن‌ها عبارتند از: ADO.NET، Entity Framework Core (EF Core) و Dapper. در این مقاله به بررسی تفاوت‌ها، مزایا و معایب هر یک می‌پردازیم.

1. سطح انتزاع و راحتی استفاده

• ADO.NET:
  ADO.NET سطح انتزاع پایینی دارد. توسعه‌دهنده مستقیماً با Connection، Command و DataReader کار می‌کند و مسئول مدیریت کامل داده‌ها و اتصال است. هرگونه نگاشت داده‌ها به اشیاء، دستی انجام می‌شود.

• EF Core:
  EF Core یک ORM کامل است و سطح بالایی از انتزاع را ارائه می‌دهد. توسعه‌دهنده با کلاس‌ها و آبجکت‌ها کار می‌کند و EF Core خود SQL را تولید و اجرا می‌کند. نگاشت بین جداول و کلاس‌ها به صورت خودکار انجام می‌شود.

• Dapper:
  Dapper یک Micro ORM است که ترکیبی از راحتی و کنترل را ارائه می‌دهد. توسعه‌دهنده SQL را خودش می‌نویسد، ولی نگاشت داده‌ها به کلاس‌ها به صورت خودکار انجام می‌شود. سطح انتزاع آن بین ADO.NET و EF Core قرار دارد.

2. نوشتن SQL

• ADO.NET: همیشه نیازمند نوشتن SQL به صورت دستی است.

• EF Core: SQL به صورت خودکار تولید می‌شود، ولی امکان اجرای Raw SQL هم وجود دارد.

• Dapper: SQL به صورت دستی نوشته می‌شود، ولی نگاشت به کلاس‌ها اتوماتیک انجام می‌شود.

3. مدیریت اتصال و تراکنش‌ها

• ADO.NET: توسعه‌دهنده مسئول باز و بسته کردن اتصال و مدیریت تراکنش‌ها است.

• EF Core: EF Core اتصال و تراکنش را مدیریت می‌کند، اما کنترل دستی نیز امکان‌پذیر است.

• Dapper: مشابه ADO.NET، توسعه‌دهنده باید اتصال و تراکنش را مدیریت کند.

4. کارایی

• ADO.NET: سریع‌ترین روش به دلیل عدم وجود لایه انتزاعی اضافه.

• Dapper: بسیار سریع و نزدیک به ADO.NET، زیرا تنها وظیفه نگاشت داده‌ها را انجام می‌دهد و هیچ ORM کامل ندارد.

• EF Core: کمی کندتر از ADO.NET و Dapper، زیرا عملیات Tracking و Lazy Loading و دیگر ویژگی‌های ORM اضافه را دارد.

5. نگاشت داده به کلاس‌ها

• ADO.NET: باید دستی داده‌ها را به کلاس‌ها یا اشیاء تبدیل کرد.

• EF Core: نگاشت خودکار با Conventions یا Fluent API انجام می‌شود.

• Dapper: نگاشت خودکار به کلاس‌ها انجام می‌شود، سریع و سبک، اما امکانات ORM کامل EF را ندارد.

6. مزایا و معایب

ویژگیADO.NETEF CoreDapperسطح انتزاعپایینبالامتوسطسرعتبسیار سریعکمی کندتربسیار سریعیادگیریساده برای SQL، پیچیده برای پروژه بزرگنیاز به یادگیری EF و LINQساده و نزدیک به SQLنگهداری کددشوار در پروژه‌های بزرگآسان و خوانامتوسطامنیت در برابر SQL Injectionباید مراقب باشیدپارامترایز شده، امنپارامترایز شده، امنویژگی‌های ORMنداردکامل (tracking, lazy loading, relationships)محدود (tracking ندارد)مناسب برای پروژهپروژه‌های کوچک یا نیازمند سرعت بالاپروژه‌های بزرگ و پیچیدهپروژه‌های میانی که هم سرعت و هم نگاشت اتوماتیک نیاز دارند

جمع‌بندی

• ADO.NET: بهترین انتخاب برای کنترل کامل و کارایی بالا، اما نگهداری و توسعه کد پیچیده‌تر است.

• EF Core: مناسب پروژه‌های بزرگ و پیچیده که خوانایی و نگهداری کد اهمیت دارد.

• Dapper: ترکیبی از سرعت و راحتی نگاشت داده‌ها به کلاس‌ها، گزینه‌ای مناسب برای پروژه‌هایی که نمی‌خواهند از ORM کامل استفاده کنند.

💡 نتیجه‌گیری:
انتخاب بین این سه ابزار بستگی به نیاز پروژه، پیچیدگی سیستم و اولویت توسعه‌دهنده دارد. برای پروژه‌های کوچک و نیازمند کارایی، ADO.NET؛ برای پروژه‌های بزرگ و maintainable، EF Core؛ و برای پروژه‌هایی که هم سرعت و هم راحتی mapping می‌خواهند، Dapper پیشنهاد می‌شود.