من کاظم کیال، ورودی سال ۸۵ مهندسی صنایع شریف هستم. در سالهای کارشناسی و کارشناسی ارشد که در شریف بودم، اتفاقاً روزنامه را با جدیت دنبال میکردم و روزنامه شریف جزو روزنامههای خوشبرند بود. دیدم که در بله هم کانال دارید که باعث خوشحالی و افتخار ماست.
• ما تیمی بودیم که روی محصول دانشبنیان پست الکترونیک کار میکردیم و بیزینس مدلمان هم به این شکل بود که به سازمانهایی ازجمله دانشگاههایی همچون علامه طباطبایی و سازمانهای دولتی مثل معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری و شرکت مخابرات ایران، محصول ارائه میکردیم. آن سالها به این موضوع برخوردیم که بانکها برای اطلاعرسانی تراکنشها پیامک میدادند و این پیامکها چون بخشی از سبد هزینه بانکها بود که هزینهاش از مردم تامین میشد، منجربه ناراضایتی شده بود. همان موقع به بانکها مراجعه کردیم که ما محصولی داریم مبتنی بر پست الکترونیک و موبایل که میتوانید همانگونه که پیامک میزنید، ایمیل بزنید که نسخه موبایلش را هم داریم. آن موقع اوایل دوران تلگرام در ایران در سال ۹۴،۹۵ بود و داستان شبکههای اجتماعی نیز داشت فراگیر میشد. اینجا جرقه همکاری ما با بانک ملی خورد و نتیجه شرکت مشترکی شد که غالب سهامش هم برای بانک ملی است که اسمش هم بله شد. البته در ابتدای کار و بعد از آن اسمهای دیگری داشت که سال ۹۵ بله شد و با همین اسم هم ادامه داد. اکنون که خدمت شما هستیم بله ۳۵ میلیون کاربر ثبتنام شده، بیش از ۷.۵ میلیون کاربر روزانه و تقریبا نزدیک به ۱۴ میلیون کاربر فعال ماهانه دارد.
• مسئله اصلی ما در بله نوآوری بود. میخواستیم وجه تمایزی داشته باشیم که روی موبایل بود. ایده ایمیل شکست خورد و بیزینسمدل سازمانی نگرفت. تغییرات تکنولوژی نیز داشت به سمتی میرفت که ایمیل جایش را بدهد به شبکههای اجتماعی و پیامرسان. ما آن اوایل که به دانشگاه آمدیم تمام کارهایمان با ایمیل بود؛ از کلاس بیرون میآمدیم، از خواب بیدار میشدیم، تمام حرفهای جدی و شوخیمان. اکنون دیگر ایمیل عملا چیز حداقلی شده و صرفا برای کارهای رسمی استفاده میشود و تعاملات افراد مربوط شده به پیامرسانها و شبکههای اجتماعی. این شیفت تکنولوژی موجب شد ما محصول قبلی را کنار بگذاریم و بیاییم سراغ محصول جدیدمان که همین بله است. در بله، کنار بانک ملی بودن مزیتهایی را برای ما ایجاد کرد. ما اولین اپلیکیشنی بودیم که امکان کارتبهکارت داشتیم و چند ماه بعد باقی اپلیکیشنها این را بالا آوردند. از همان روز اول هم ما روی اینکه بله باید به شکلی نوآورانه عرضه بشود، جدی فکر میکردیم. همین که شما از ابتدا میتوانستید کارتبهکارت کنید بدون اینکه شماره کارت طرف مقابل را داشته باشید. درادامه هم سعی کردیم این خط نوآورانه را حفظ بکنیم. اگر بخواهم به چند مورد اشاره کنم، ما پاکت هدیه داریم که یک نوآوری از ترکیبشدن کیفپول با شبکههای اجتماعی است. شما خیلی راحت میتوانید در گروهها یک هدیه در قالب پاکت هدیه ارسال کنید که افراد آن را باز میکنند و یک گیمیفیکیشن دارد که در خیلی از مناسبتها و اعیاد از آن استفاده میشود. پلتفرم بازو داریم؛ هرچند اپلیکیشنهای خارجی هم مثل تلگرام بازو دارند که البته اینجا ترکیبشدن بازو با سرویسهای داخلی مثل همین پرداخت یا سرویسهایی که سازمانهای بزرگ ارائه میکنند، منجربه یک سری خدمات بزرگ میشود.
• ما در بله سعی کردیم با سرویس و کیفیت خوب و نوآوری برای خود مزیت درست کنیم. اگر شما به کافه بازار که مرجعی برای نصب اپلیکیشنهاست مراجعه کنید، میبینید که امتیاز بله ۴.۷ از ۵ است و نسبتبه رقبای داخلی بیشترین امتیاز را دارد. از منظر نوآوری چند مورد را عرض کردم که اینها مزایایی است که بله دارد و رقبای خارجی از آن بیبهرهاند. این مزیتها مثل خرید یا بانک، مزایای محلی هستند که قاعدتا چون ما داخل کشور هستیم میتوانیم آن را ارائه کنیم؛ اما چیزی مثل پاکت هدیه که ترکیبش با رسانه مجازی منجربه گیمیفیکشن و خلاقیت شده که با استقبال کاربران مواجه شده است. همچنین سعی کردیم روی امکاناتی مثل ارسال تراکنشهای بانکی که باعث کاهش هزینه شود کار کنیم. ما سالانه عددی بیش از ۶ الی ۷ میلیارد پیام بانکی روی بله میفرستیم که اخیرا بیشتر هم شده است. برای مثال بانک ملی بعضی از تراکنشهایش را صرفا روی بله میفرستد. مزیت این کار برای بانک کاهش هزینه ۲۰۰ الی ۳۰۰ میلیاردی و برای مردم هم این است که اگر بانک ملی از پیامک استفاده کند، برای جبران هزینه باید از مردم پول بیشتری بگیرد. این ارسال با بله مزایای دیگری هم دارد؛ مانند اینکه تعداد کاراکترش محدود نیست و میتواند مدیا و عکس بفرستد. ما به این سرویس میگوییم سرویس سفیر که به بانکها ارائه کردیم و بانک ملی و پست بانک استفاده میکنند. همین سرویس را علاوهبر بانکها به سازمانهای دیگری هم ارائه کردیم. برای مثال شرکت پست تغییر وضعیت مرسولهها را با بله اطلاع رسانی میکند، شرکت توانیر چند ماهی شده که خاموشیهای برق را در بله اطلاع رسانی میکند، سازمان امور مالیاتی، شرکت سپرده گذاری مرکزی و اخیرا شرکت وزارت رفاه برای اطلاع رسانی موضوعات مختلف از بله استفاده میکنند.
امکانات دیگری هم هستند که منجربه خلق ارزش شدهاند؛ مانند ارز مسافرتی که اکنون شاید در بستر بعضی اینترنت بانکها هم ارائه میکنند ولی بله اولین جایی بود که توانست این فرایند را غیرحضوری کند. قبلا برای مسافرت خارج از کشور باید حضورا به شعبه بانک مراجعه میکردید، نوبت میگرفتید و فرم پر میکردید تا ارز بگیرید. درحالیکه اکنون بهراحتی میتوانید در بله ثبتنام، پول ریالی را پرداخت و در فرودگاه از طریق دستگاههای واریز وجه، ارز مسافرتیتان را دریافت کنید. این خدمت جزو خدمتهایی است که کاربران بسیار از آن راضی هستند. کارهایی که در راستای اجتماعیکردن هستند، مانند فال حافظ که هرساله شب یلدا ویژگیاش را روشن میکنیم و افراد میتوانند برای یکدیگر فال بفرستند. این ترکیبکردن مناسبتهای آیینی با امکانات سوشال مثل گروه و کانال، منجربه نوآوری و رضایت کاربران ما شد.
• دررابطه با سوال اول شما و اینکه چگونه خودمان را مدیریت کردیم باید بگویم که ما از کرونا تجربه دورکاری و یادگیری این مهارت را داشتیم؛ هم این تجربه به درد ما خورد، هم اینکه چون بله یک سرویس ۲۴/۷ است، باید بتوانیم اگر نصف شب هم مسئلهای پیش آمد، حلش کنیم. الحمدلله در این روزها توانستیم با انسجام خوب بچهها و انگیزه بالایشان، کیفیت سرویس را در حد مطلوبی نگه داریم و پذیرای تعداد زیادی کاربر باشیم. در روزهای اول مشکلاتی برای ورود کاربران خارجی بود و اختلالاتی داشتیم که توانستیم رفعشان کنیم. تعدادی ایرانی خارج از کشور که نگران خانوادههایشان در داخل بودند و نیاز به راه ارتباطی داشتند از سرویس تماس استفاده زیادی کردند؛ تماسی که همین جلسه هم با آن برقرار است و این روزها خیلی به درد مردم میخورد. علاوهبر اینها در رویداد حج یا اربعین از این سرویس زیاد استفاده میشود؛ بهطوریکه پارسال در اربعین رکورد ۲ میلیون تماس با بله داشتیم یا در ایام حج تقریبا همه حاجیها از سرویس تماس بله برای ارتباط با خانوادههایشان استفاده کردند. در باقی آمار در روزهای اخیر بعضی روزها بود که میزان ورود به اپلیکیشن ۲۰ برابر میشد که باعث چالشهای امنیتی میشد و نسبتا در حل آن موفق شدیم. مسئله دیگر این بود که این روزها مردم دنبال محتوای خبری هم بودند. در شرایط جنگ با کانالها و محتواهای بله، میزان مصرف محتوا تقریبا ۵،۶ برابر شده بود که ترافیک خروجی ما هم همین را تایید میکرد.
اکنون ما تیم خوبی داریم. تکنولوژی پیامرسان در اسکیل بالا، کار تکنیکی و چالشهای فنی پیچیدهای دارد که این را برای افراد فنی که بخواهند اینجا کار کنند، جذاب میکند. در این تیم افرادی داشتیم که در بله بودند و اکنون در شرکتهای خوب کشور کار میکنند. خواهان دارند چون از لحاظ فنی چالشهای جدی داشتند و خیلی زود رشد کردند. بالاخره ۱۴،۱۵ میلیون یوزر فعال ماهانه عدد بالایی است. حجم استوریج بله عدد بالایی است که شاید تنها چند اپلیکیشن کشور این فضا را تجربه کرده باشند و این برای افراد جذاب است و زود اشخاصی که مشتاق یادگیری باشند را جذب میکند؛ بههمین دلیل ما از همه دانشگاهها در تیممان داریم. لزوما اینگونه نیست که بگویم تمام افراد خوبمان از شریف هستند ولی از شریف افراد خوب در تیممان زیاد هست. نکته دیگر اینکه ما از روزی که بله را شروع کردیم، به کار تیمی اهمیت زیادی میدادیم. تیم بله تقریبا ۱۴۰ نفر هستند با میانگین سنی ۲۶ سال که قبلا کمتر و در حدود ۲۴ سال بود. بچههای سال دوم سومی داریم که خیلی زود آمدند و سریع هم در بله کاربلد شدند. اینها خیلی زود توانستند باری بردارند و اثرگذار باشند. فضای اثرگذاری در بله برای افرادی که میخواهند کاری کنند که در زندگی مردم اثرگذار باشد، فراهم است.
• بله چشماندازی دارد بهوسعت زیستبوم دیجیتال مردم ایران دارد و هدف دقیقتر در سالهای آتی این است که در حوزه اطلاع رسانی اثرگذار بشود؛ حوزهای که در آن مشکل جدی داریم. یک مسئله دیگر اختلال در ارائه خدمت هست. ما اکنون خدمات خوبی داریم؛ برای مثال اخیرا خدمتی مربوطبه نسخه پزشکی روی بله راه انداختیم. شما اکنون که به پزشک مراجعه میکنید، کد رهگیری مینویسد که باید بروید داروخانه و بگیرید. این نسخه قبلا در دفترچه فیزیکیتان قابلمشاهده بود؛ اما اکنون باید جایی لاگین کنید تا نسخه را ببینید. باتوجه به تعاملی که با وزارت بهداشت داشتیم، افرادی که در بله در بازوی دریافت نسخه پزشکی ثبتنام کنند، از آنجا به بعد نسخههایشان آنجا بهصورت آنلاین برایشان ارسال میشود. این خدمت هم در زمینه اطلاع رسانی است و ما میتوانیم با پلتفرم بازویی که داریم، گستره خدمات را افزایش دهیم.
