هرکس که دستی بر قلم دارد، خوب میداند نوشتن بیش از آنکه با واژهها آغاز شود، با نگاهی آغاز میشود که جهان را متفاوت میبیند. در میان کلاسهای مهندسی و مفاهیم سخت، چیزی هنوز زنده است: اشتیاق برای روایت. رسانگار آمده تا بگوید نوشتن فقط کار روزنامهنگارها نیست؛ بلکه هرکسی که دغدغهای و صدایی دارد، شایسته است آن را درست، عمیق و تأثیرگذار منتقل کند. رسانگار، جایی است برای تمرین این روایتگری.
در جهانی که اطلاعات با سرعتی بیسابقه در گردش است، رسانه دیگر صرفاً یک ابزار نیست، بلکه به قدرتی تأثیرگذار بدل شده است. در دل این قدرت، توان نوشتن، تحلیل، تفکر انتقادی، پرسشگری و انتقال درست مفاهیم، کلید حضور مؤثر در جامعه، که در اینجا همان دانشگاه است، به شمار میرود. برای دانشجویان فعال در نشریات، بهویژه آنهایی که آیندۀ خود را در دنیای رسانه متصورند یا حتی تازهواردان این مسیرند، یادگیری اصول فنی رسانه، قلم و روزنامهنگاری نه یک مزیت، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است. کسی که مینویسد، میتواند اندیشه بسازد، حساسیت ایجاد کند و فضایی برای گفتگو شکل دهد؛ اما نویسندهای که اصول را نمیداند، حتی با انگیزهترین هم که باشد، در رساندن پیامش درمیماند.
از همین رو، آموزشهای حرفهای رسانه در فضای دانشگاهی، نه فعالیتی جانبی، بلکه بخشی از تربیت فرهنگی و اجتماعی دانشجو تلقی میشود؛ «رسانگار» دقیقاً بر همین نقطه تمرکز کرده است: انتقال تجربههای حرفهای از نسلی که در روزنامهنگاری و رسانۀ کشور فعالاند، به نسلی که میخواهد روایتگر دنیای پیرامون خود باشد. در سه سال اخیر، رسانگار تمرکز خود را عمدتاً بر رسانههای مکتوب مانند روزنامهها و نشریات چاپی گذاشته و تلاش کرده است نکات فنی و اصول بنیادین روزنامهنگاری را آموزش دهد. این تمرکز بهمعنای کماهمیتشمردن شاخههایی مانند صوت و تصویر نیست، بلکه تلاشی برای تعمیق دانش در یکی از پایهایترین حوزههای رسانه است.
امسال با پایان سومین دورۀ رسانگار، پس از دو دورۀ موفق پیشین، در مجموع ۵۶ ساعت کارگاه آموزشی برگزار شده و بیش از ۲۰ استاد حرفهای در حوزههای مختلف رسانه تدریس کردهاند. در مجموع، بیش از ۱۴۰ نفر در این دورهها ثبتنام کردهاند که از میان آنها، بیش از نیمی موفق به دریافت گواهینامۀ پایان دوره شدند. از این میان، ۶۵ نفر شرکتکنندۀ امسال، ۵۲ نفر مربوط به دورۀ دوم، و باقی مربوط به اولین دوره بودهاند؛ به این ترتیب، رسانگار هر سال شلوغتر از سال قبل برگزار شده و افراد رسانهای بیشتری را تربیت کرده است.
البته این تمام ماجرا نیست؛ زیرا فیلمهای ضبطشدۀ دورههای گذشته، پس از برگزاری، در اختیار برخی دانشجویان و متقاضیان قرار گرفته تا با مشاهده و گذراندن حداقلهای آزمون، مدرک دوره را دریافت کنند. با احتساب این افراد، تاکنون بیش از ۱۶۰ دانشجوی شریفی در رسانگار شرکت کردهاند. در رسانگار دوم، بعد از برگزاری کارگاه درستنویسی مهدی صالحی، نیاز به داشتن دورهای تخصصیتر و جامعتر متناسب با اشکالات نویسندگی شریفیها، وجود داشت. برای همین دورهای حدودا 9ساعته با تدریس او، برای یادگیری عمیقتر نکات درستنویسی، ضبط شد که در چندین نوبت در اختیار متقاضیان قرار گرفت و هماکنون هم در دسترس است.
سوژهشناسی، اصول مصاحبه، تیترزنی، گزارشنویسی، خبرنویسی، یادداشتنویسی، مدیریت نشریات دانشجویی و درک محتوای تصویری، از جمله کارگاههای رسانگار ۳ بودند. البته در دورههای قبلی رسانگار، کارگاههایی نیز برگزار شده بود که جای آنها در این دوره خالی بود؛ مانند رسانههای مکتوب ایران و جهان، نرمنویسی و درستنویسی. در مجموع، دورههای رسانگار با حضور بیش از ۲۰ استاد از طیفهای مختلف دنیای رسانه، از روزنامهها، خبرگزاریها و پایگاههای خبری تا مؤسسههای رسانهای برگزار شدند. در سومین فصل رسانگار، میزبان اساتید برجسته و صاحبقلمی چون سجاد بلوکات، علیرضا بهشتیخواه، مجید رضاییان، محمد سعیدی، رضا اسماعیلی، احسان طاهری و محمدصالح سلطانی بودیم. این عنوانی و همچنین ریزموضوعاتی که داخل کلاسها به بحث گذاشته شد، با نگاه و عینکی شریفی بود؛ مدرسین قبل از حضور تعدادی از نشریات دانشجویی را مطالعه و نقد میکنند و با در نظر گرفتن محیط شریف، ویژه دانشجویان شریفی تدریس میکنند.
دورههای اول و دوم رسانگار به ترتیب در خرداد ۴۰۲ و ۴۰۳ برگزار شدند. این زمان دو چالش اساسی داشت: نخست، تداخل با ایام فرجۀ امتحانات پایانترم دانشگاه؛ و دوم، رکود فعالیت نشریات در تابستان که موجب میشد شرکتکنندگان فوراً فرصت بهکارگیری آموختههای خود را نداشته باشند.
امسال تلاش کردیم با تغییر زمان، از این چالشها عبور کنیم. در آذرماه سال گذشته، با امکانسنجی و بررسی تقویم، ابتدا به تاریخ ۹ و ۱۰ اسفند رسیدیم و تدوین محتوای کارگاهها و هماهنگی با مدرسان انجام شد. اما بهدلیل همزمانی با چند برنامۀ پرمخاطب دانشگاه، از برگزاری در آن ایام منصرف شدیم. از آنجا که برگزاری دوره در ادامۀ اسفند با آغاز ماه رمضان تداخل داشت، رسانگار به اولین هفتۀ پس از تعطیلات، یعنی ۲۱ و ۲۲ فروردینماه منتقل شد. البته این تاریخ نیز با امتحانات میانترم دانشجویان تداخل داشت؛ ازاینرو، با در نظر گرفتن یک شرط جبرانی، تلاش کردیم مشکل غیبت برخی شرکتکنندگان را حل کنیم.
رسانگار قرار نیست فقط یک اتفاق خوب و تمامشده باشد. آنچه این روزها در قالب کلاسها، کارگاهها و گواهیها دیده میشود، درواقع پایهریزی یک مسیر جدی برای شکلگیری جریان مداوم و مؤثر رسانهای در دانشگاه است. اگر قرار است نشریات دانشجویی از حالت صرفاً تفننی خارج شوند و به رسانههایی فعال و اثرگذار در فضای علمی، اجتماعی و فرهنگی بدل شوند، لازم است چنین دورههایی ادامهدار و هدفمند برگزار شوند. برگزار شدن کلاس درستنویسی برای کارمندان شریف، با هدف تصحیح خطاهای نامهنگاریهای داخل شریف این نوید را میدهد که بعضی از این آموزشها در فضای شریف تبدیل به پای ثابت آموزش شوند یا حتی در سیلابس درسی دانشجویان قرار گیرد.
تداوم این مسیر میتواند از راه تشکیل گروههای پیگیر، برگزاری کارگاههای تکمیلی، شبکهسازی میان فعالان رسانهای و حفظ ارتباط با اساتید رقم بخورد. همچنین در آینده، روزنامه در کنار دورههای مکتوب، کارگاههای غیرمکتوب مانند گرافیک، عکاسی و تولید محتوای تصویری را هم برگزار میکند تا علاقهمندان این حوزهها بتوانند در فضای دانشگاه، با حمایت معاونت فرهنگی و اجتماعی، دانش لازم را کسب کنند. به امید روزی که رسانگار تنها یک دورۀ آموزشی رسانههای مکتوب نباشد؛ بلکه پایهای باشد برای تقویت و گسترش تمام شاخههای رسانههای دانشجویی.
سامان اسماعیلی | ۱۴۰۰ مهندسی شیمی
