شریفی بودن را نمیتوان از انس با آمار و ارقام جدا دانست. اکثر شریفیها دوران مدرسه خود را با نمراتش به یاد میآورند، همانطور که دوران کنکور خود را با همراهی ترازها، درصدها و رتبه کنکورشان گذراندهاند. دوران تحصیل آنها در شریف نیز از این قاعده مستثنی نیست. اهمیت معدل و نمره برای دانشجویان در شریف نسبت به دانشگاههای دیگر کشورمان اگر بیشتر نباشد، کمتر نیست. پس بد نیست با هم نیمنگاهی به وضع خودمان بیندازیم و بدانیم که کجای کار هستیم. به همین دلیل، امسال هم همانند پارسال، به سراغ مسئولین آموزش رفتیم تا از وضع تحصیلی خودمان خبردار شویم. مسئولین آموزش هم زحمت کشیدند و اطلاعاتی از جمله معدلها، تعداد حذف و مشروطی در این ترم، وضعیت معدلها و... را در اختیارمان گذاشتند. حال باید دید که چه کردهایم!
شاید پرچالشترین ترم برای هر دانشجو، ترم اولش باشد. اصلاً اسم ترم یک که میآید خاطرات تلخ ریاضی یک برای آدم زنده میشود! تمام این پستی بلندیها و چالشها آخرسر تأثیر خودشان را روی معدل نشان میدهند. در بین ورودیهای 98 تا 403، بهترین عملکرد در ترم یک مربوط به ورودیها ۹۹ و ۴۰۰ یا بهتر بگوییم، ورودیهای دوران کرونا بوده است. پس از آن ورودیهای ۴۰۲ عملکرد بهتری را از خود نشان دادند و سپس ورودیهای ۴۰۱. ضعیفترین عملکرد ترم یک را تا به اینجا، ورودیهای ۴۰۳ کارشناسی داشتهاند. البته این نمرات را نمیتوان بهتنهایی به عملکرد هر ورودی تعمیم داد و عوامل مهمی چون سختی و آسانی دروس سرویس هم در آن دخالت دارند.
دروس سرویس هر ساله باقدرت به استقبال ورودیها میروند و پدرشان را در میآورند! البته اگر دو سال کرونا را فاکتور بگیریم! نمرات ریاضی ۱ و فیزیک ۱ این دو سال بهقدری بالاست که در تاریخ شریف بیسابقه است. به جز دوران کرونا میتوان گفت که میانگین درس ریاضی یک هر ساله چیزی حدود ۱۳ است و در کمال تعجب خیلی ربطی بهسختی یا آسانی آن ندارد. نمرات درس فیزیک ۱ هم که هر ساله چیزی حدود ۱۴.۶ بود امسال با افت عجیب ۱.۴ نمرهای مواجه شد. این که دلیل این چه میتواند باشد نیازمند پیگیری دانشگاه و بازخواست دانشجویان است. در دروس تربیتبدنی هم بعد از کرونا، ورودیها ورزشکارتر شدند. بهطوری که نمرات رشد حدود ۰.۵ نمرهای را به خود دیده است. تنها آماری که در تمام این سالها ثابت مانده است نمرات مرکز معارف است. هرچند که برای ورودیهای ۴۰۱ و ۴۰۳ نمرات کمی پایینتر از بقیه سالها بوده، اما بهصورت میانگین نمره ۱۷.۳ برای دروس مرکز معارف در ترم اول ثبت شده است.
از سؤالات پرتکرار همه ما این است که چند ترمه تمام کنم خوب است؟ این سؤالی است که اخیراً ذهن خود من را نیز درگیر کرده است. پاسخ ورودیهای هر سال نیز به این سؤال متفاوت است. جواب ۲۵۵ نفر از ورودیهای سال ۹۵ به این سؤال ۸ ترم بود. درحالیکه این تعداد برای ورودیهای سال ۹۹ عدد ۱۳۲ نفر است. همچنین میتوان دید که تعداد فارغالتحصیلهای نه ترمه دانشگاه نیز امسال بهشدت کاهشیافته که همه اینها تعداد فارغالتحصیلان ده ترمه را زیاد میکند. اما چه چیزهایی برای دانشجویان جذابیت ایجاد میکند تا ۹ و حتی ۱۰ ترمه دوران کارشناسی خود را تمام کنند؟ یکی از این دلایل کوآپ است. کسانی که کوآپ را برای ادامه مسیرشان انتخاب میکنند عملاً مجبور به ۱۰ ترمه تمامکردن هستند. کوآپ از حدود سال ۹۸ شروع شد. یکی دیگر از این دلایل جذابیت ۹ یا ۱۰ ترمه تمامکردن برای خواندن کنکور ارشد یا اپلای کردن است. معمولاً در ترم ۹ میتوان کارهای اپلای را پیش برد و یا زمان کافی برای خواندن کنکور ارشد داشت. البته ۸ ترمه تمامکردن هم برای کسانی که میخواهند کِرِدیت کنند کار بسیار بهصرفهای است.
همانند نتایج پارسال، پسرها در مقطع کارشناسی با اختلاف حدود نیم نمرهای معدل بالاتری از دخترها دارند. اما اوضاع در مقطع ارشد برعکس است! دختران ارشد با حدود ۰.۳ نمره اختلاف، گوی را از پسران میربایند! ازآنجاکه این اختلاف نمره چندان چشمگیر نیست میتوان ادعا کرد که دختران هم عملکردی مانند پسران داشتند و جمله «مهندسی حرفهای پسرانه است» را سست میکند.
در افسانهها آمده است که کسانی در شریف پیدا میشوند که معدل آنها ۲۰ است! و خب درست میگویند! بنا بر آمار رسمی آموزش در ترمی که گذشت ۲۹ نفر از دانشجویان کارشناسی، ۷۴ نفر از کارشناسیارشد و ۳۰ نفر از دانشجویان دکترا معدل تمام ۲۰ داشتهاند. ۱۹۲ نفر از کارشناسی، ۱۰۴ نفر از ارشد و ۲۹ نفر نیز از دکترا معدل ترمشان چیزی بین ۱۹.۵ تا ۱۹.۹۹ بوده است. همه ما میدانیم که گرفتن چنین نمراتی ابداً کار آسانی نیست، جا دارد که از همینجا یک دستمریزاد به تمام کسانی که چنین نمرات درخشانی را وارد کارنامه خود کردهاند بگوییم.
از این نمودارها نکته دیگری هم میتوان برداشت کرد و آن نمره آورتر بودن دروس ارشد نسبت به دروس کارشناسی است. البته این الزاما به معنای سادهتر بودن دروس نیست، بلکه میتواند به معنای علاقهمندی بیشتر دانشجویان ارشد به دروسشان باشد.
اختلاف معدل بین دانشجویان دانشکدههای مختلف چیزی نیست که بتوان از آن بهراحتی گذر کرد. دانشکدههای کامپیوتر و برق، مانند هر سال بیشترین معدلها را در خود جایدادهاند. با تقریب خوبی میتوان میزان پر شدن دفترچه انتخاب رشته کنکور را به نموداری که پیش روی ما هست نسبت داد. اما نکته جالب تفاوت این نمودار با نمودار پارسال است. درست است که هنوز سه دانشکده برتر مهندسی کامپیوتر، مهندسی برق و مهندسی مکانیک هستند. اما میانگین معدل دانشکده شیمی رشد یک نمرهای داشته! این در حالی است که میانگین کل نیز کاهشیافته است. اما در کنار صعود حیرتانگیز ورودیهای شیمی، شاهد سقوط وحشتناک نمرات دانشکده صنایع (۱ نمره)، مهندسی شیمی و نفت (۰.۸ نمره) و مهندسی علم و مواد (۰.۷ نمره) هستیم. با این اوصاف صنایعیها که پارسال رتبه چهارم را از آن خود کرده بودند، اکنون در جایگاه 8ام جدول ایستادهاند. جالب اینکه جایگاه چهارم را ورودیهای دانشکده شیمی از آن خود کردهاند! با تمام این صحبتها کمشدن معدل دانشجویان نسبت به پارسال زنگ خطری است که مسئولین دانشگاه باید آن را جدی بگیرند.
معدل کل ورودیهای هر سال نشان از عملکرد آنها دارد. معدل ورودیهای ۹۹ و ۴۰۰ که دوران مجازی را به چشم دیدهاند منطقاً بالاتر است! البته این موضوع در مقطع ارشد صادق نیست. گویا دوران کرونا به دانشجویان ارشد سخت گذشته است، بهطوری که میانگین دوران کرونا برای ورودیهای ارشد از میانگین بقیه سالها پایینتر است. از دوران مجازی که بگذریم میتوان دید در کارشناسی معدل ترم یک شاید جزو بالاترین معدلهای هر نفر باشد. نکته جالب همین موضوع در ارشد است. ورودیهای ۴۰۳ ارشد میانگین معدلشان پایینتر است، این یعنی که ورودیهای ارشد در ترم یک کمکم گرم میکنند تا در ترمهای بالاتر معدل خود را افزایش دهند. به نظرم تعمیق در هر کاری به شما انگیزه بیشتری برای ادامه آن خواهد داد، حداقل در درس که همینطور است.
در بین ورودیهای چهار سال اخیر، چه کسی بالاترین معدل را داشته؟ کمترین معدل کسب شده توسط یک دانشجو چند بوده؟ جواب به این سؤالات در همه دانشکدهها تقریباً جواب یکسانی به ما میدهند. در بالاترین معدل، دانشکدههای علوم ریاضی، مهندسی کامپیوتر و مهندسی هوافضا در سالهای اخیر معدل تمام ۲۰ را به خود دیدهاند و بقیه دانشکدهها بهجز مهندسی انرژی و مدیریت و اقتصاد، معدل بالای ۱۹ را تجربه کردهاند. در پایینترین معدلها هم ورق به نفع همین دو دانشکده بر میگردد، گویا این دو دانشکده که فقط دروس ارشد را ارائه میکند نمراتشان از یک حدی پایینتر نمیآید؛ اما از آن طرف از حدی همبالاتر نمیرود! در بقیه دانشکدهها نیز پایینترین معدل چیزی در حدود ۱۰ الی ۱۱.۵ است.
رضا نظریه | ۱۴۰۱ مهندسی برق
