آیا باید طرح نوآفرین را نقد کرد؟ چرا؟

چند ماه پیش بود که موضوع طرح نوآفرین توسط وزارت فناوری اطلاعات مطرح شد و موج های زیادی نسبت به این طرح چه در موافقت و چه در مخالفت در فضای مجازی مطرح شد. تا جایی که من خبر دارم، این طرح یک بار در هیات دولت مطرح شد بود، ولی مخالفت هایی با این طرح وجود داشت.

تا هفته پیش که این طرح مجددن در هایت دولت مطرح شد و به تصویب هیات دولت رسید. طرحی که شاید اولین نکته ی جالب اون، تعریف استارتاپ (کسب و کار نوپا) از نگاه دولتی هاست، که در ماده اول به اون اشاره شده.

از نگاه دولت گویا هر شرکتی که، فروش کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان در سال داشته باشه، کمتر از ۳ سال فعالیت کرده باشه، سرمایه ثبتی ای کمتر از ۲۵۰ میلیون تومان داشته باشه و سهامداران در طول ۳ سال سود برداشت نکرده باشند و البته دستمزد بنیانگذاران بیشتر از ۳ برابر پایه حقوق نباشه،‌ استارتاپ گفته میشه.

اما در خصوص خود این مصوبه و طرح، ماده ۲ زیاد به نظر من موضوع مهمی نیست چون به پروانه بهربرداری اشاره میکنه و منظور دریافت مجوز جدید از وزارت فناوری اطلاعات نیست. ماده ۳ هم به تاکیدی بر حمایت وزارت فناوری و اطلاعات از مراکز شتابندهی و نوآوری داره که از وظایف این وزارت خونه میتونه باشه.

ماده ۴ اشاره میکنه به تشکیل یه صندوق جدید که به نظر من کار بسیار درستی است و از وظایف وزارت خونه ها و سازمان های دولتی است که در قالب چنین صندوق هایی از صنایع جدید، نوپا و یا اکوسیستم استارتاپی حمایت کنند.

ماده ۵ و ۶ برای من زیاد مهم نبوده و حداقل من نگرانی در خصوص این موارد ندارم. اما اگر دقیق دنبال این هستید که بدونید اشاره به ماده ۷۱ قانون توسعه ششم چیه باید بگم یک معافیت بیمه به مدت ۲ سال برای استخدام افرادی که کارشناسی ارشد دارن. زیاد مهم نیست چرا چون خیلی از استارتاپ ها از دانشجو ها استفاده میکنند و باید در آینده روش هایی فراهم بشه که دانشجویانی که در شرکت ها استخدام میشن برای کارفرما مذیت هایی رو در راستای استفاده از معافیت های بیمه ای و تامین اجتماعی داشته باشن.

ماده ۷ اشاره میکنه که اگر شخصی سهامدار یک استارتاپ باشه میتونه (شاید بشه گفت از بنیانگذاران یک استارتاپ) نیازی نیست خودش رو بیمه کنه. که این یک مشکلی بود استارتاپ ها رو در سال های گذشته خیلی درگیر کرده بود. در این طرح، راهکاری که پیشنهاد شده، این هست که دیگه بیمه به سهامداران از این دست کاری نداشته باشه.

شاید اگر این طرح قرار بود خیلی حمایتی باشه دولت حق بیمه این افراد رو پرداخت میکرد. تا جوانان این مرز و بوم وقتی که یک استارتاپ یا کسب و کاری رو راه اندازی میکنند تا ۳ یا ۴ سال هم از خدمات بیمه تامین اجتماعی بتونن استفاده کنند و هم گیر و دار قانونی و هزینه های بیمه کمر استارتاپ اون ها نشکنه.

ماده ۸ مربوط به استخدام نیروی کار خارجی است، به عنوان مشاور و منتور. که واقعا خیلی خوب هست. برداشت من این هست که نگرانی های امنیتی در این خصوص به نزدیک به صفر خواهد رسید و استارتاپ ها و مراکز رشد و ... برای بکار گیری مشاور های خارجی برای انتقال تجربه نگرانی های گذشته رو نخواهند داشت.

ماده ۹ نگرانی خیلی از سرمایه گذار ها و استارتاپ هایی که معمولا نیاز دارن مجوز های خاص دریافت کنند. در قانون انتقال این مجوز ها با چالش های زیادی مواجه هست. خیلی وقت ها سرمایه گذار ها با چالش انتقال این دارایی های غیرنقدی مواجه بودن و هستن. ولی باید توجه کرد خیلی از استارتاپ های خدمات و سرویس محور اصولا نیازی به دریافت این مجوز های غیرقابل انتقال ندارن (حداقل من درجربیان نیستم) ولی خدا رو شکر که مشکل بخشی از استارتاپ ها خاص حل شده.

ماده ۱۰ هم مشکلی خیلی از استارتاپ هاست که در محل های اشتراکی و یا مراکز شتابدهی کار میکنند و درخواستشون از دولت همیشه این بوده که بتونن کد بیمه و یا کد اقتصادی برای خودشون دریافت کنند. ولی شاید مشکلی بخشی دیگری از استارتاپ ها کمی بزرگ تر دریافت کد بیمه و کد اقتصادی نباشه. درکل یکی دیگه از مشکلات اکوسیستم که برای بخشی از استارتاپ ها دردسر های زیادی رو به وجود آورده بود با این ماده حل شده. اما راهکار برای تمام اکوسیستم نیست.

در خصوص ماده ۱۱ و بخش آخر اون که گفته اطلاعات شرکت هایی که از این امکانات و کمک های دولتی استفاده میکنن منتشر بشه، باید بگم از نظر من شاه‌گل این مصوبه در جهت شفافیت هست و واقعا باید تبریک گرفت که ساختاری داره ایجاد میشه که چه خوب یا چه بد، چه موفق و یا چه نا موفق، این فرصت رو میده که در آینده تمام این فرایند ها و وام ها و ... قابل نقد و بررسی باشه در جهت توسعه کشور.

این نوشته نگاه و دیگاه من به این مصوبه بود با دانش حقوقی و قانونی خودم، امیدوارم دوستان لطفا کنن و دیدگاه حقوقی خودشون رو از این آیین نامه بنویسن.


توجه شما رو به چند نکته مهم جلب میکنم...
۱) شخص آقای جهرمی به هر دلیلی حتی علاقه شخصی، از زمانی که روی کار اومده داره برای توسعه استارتاپ ها در کشور تلاش میکنه و این تلاش هیچ وقت به ضرر استارتاپ ها نبوده (تا امروز) پس این موضوع قابل تشکر و تقدیر هست.

۲) به عنوان کسی که از دور شاهد ارتباط های دولتی و تعامل سازمان ها باهم هست. و با توجه به اینکه سری اول این طرح در هیت دولت تایید نشده باید بگم که هر چقدر کوچیک، احساس میکنم برای این طرح خیلی اعتبار شخصی خرج شده.

۳) ما انتظار داریم یکی باید یا یک سازمان و قانون بیاد و تمام مشکلات اکوسیستم رو رفع کنه که با توجه به توضیحات قبلی باید بگم در ساختار حقوقی و دولتی ما امکان پذیر نیست. همین ۴ تا مشکلی که کلی ها چند سال دنبال رفع اون بودن، و امروز در استانه رفع شدن هست، رو باید خوشحال بود. اگر ساختار دولت و سازمان های دولتی به صورت کامل اماده این نیستن که تغییرات اکوسیستم استارتاپی ایران رو درک کنن. نباید همه این اشتباه ها رو به گردن وزارت فناوری اطلاعات گذاشت.

۴) در خصوص بند هایی که مربوط به حمایت از پارک ها و مراکز رشد و ... هم هست امیدوارم که تصمیم وزیر جوان به حمایت از اون هایی باشیه که بخشی واقعا خصوصی هستن. و از هر گونه حمایت مالی از مراکز رشد که وابستگی دولتی یا حاکمیتی دارن خود داری کنه و این بوجه رو بزاره واقعا نیرو محرک بخش خصوصی باشه.


در پایان...
طرح نوآفرین رو نقد کند ولی لطفا با آجر و سنگ به سر وزارت فناوری اطلاعات نزنید. تعامل با دولت کار سختی است که ما کارآفرین های جوان با روش ها و لابی گری ها و سختی های اون آشنا نیستیم. ما با تجربه لابی گری و تعامل با دولت در بلند مدت میتونیم تمام موانع تولید رو از سر راه برداریم ولی جنگ و دعوا کاری به پیش نمیبره.


یه نکته مهم دیگه...
موضوع سامانه متمرکز هست که دراین طرح به اون اشاره شده، فکر میکنم که اگر وزارت فناوری و اطلاعات و یا سازمان فناوری و اطلاعات اگر مسیری رو در پیش بگیرن که هیچ کسی نتونه از این سامانه و اطلاعات اون برای انحصار استفاده کنه، باید خوشحال بود که وزیر جوان پا در مسیر درستی گذشته و شاید اصلاحیه ها و مصوبه های و طرح های جدید در ماه ها و سال های آینده بتونه مسیر رو برای توسعه و رشد کشور فراهم تر کنه.


پیشنهاد میشود که مطلب آقای امیر ناظمی مدیر سازمان فناوری و اطلاعات را هم مطالعه کنید