کارآفرینی یعنی چی ؟

وقتی در مورد کارآفرینی صحبت میکنیم، باید بدونیم که از چی صحبت میکنیم. آیا همه کارآفرین ها پولدار میشن؟ کارآفرین های موفق فقط پولدار میشن؟ اصلا به چقدر پول میگن پولدار؟ آیا کارآفرین زندگی آرومی داره؟

کارآفرینی یعنی بساز و لذتشو ببر
کارآفرینی یعنی بساز و لذتشو ببر


اصلا ارزش چیه ؟ استخدام کردن ۵۰ نفر؟ ۱۰۰ نفر؟ ۳۰۰ نفر ؟ ۲۰۰۰ نفر ؟ این رو میگن ارزش؟ داشتن مشتری به تعداد ۱۰۰ هزار تا؟ یک میلیون مشتری؟ ۱۰ میلیون مشتری؟ محصول باحال؟ اگه مشکلی که حل شد یا محصوص خیلی خوب بود و مردم دوسش نداشتن چی؟

آیا کارآفرین شکست میخوره ؟ شکست چیه؟ محصول اون رو دیگه کسی تو بازار نمیخواد؟ شرکت جمع میشه؟ شرکت فروخته میشه؟

کارآفرینی سال های سال، تو ایران بود، ولی به کسی گفته میشد که شغل ایجاد کرده. یعنی میگفتن ایشون ۳۰۰ تا کارمند و کارگر داره ایول چه کارآفرین خوبی.

از سال ۹۰ که واژه استارتاپ و کارآفرینی به شکل دیگه ای وارد ایران شد. کارآفرینی چند تا کلمه بهش چسبید. خلق ارزش، ارزش آفرینی، و ... استارتاپ هم شد محیط باحال و بازی و فوتبال دستی و این چیزا. محصول اولیه خودت رو آماده میکنی و میری تو بازار، تبلیغات میکنی،‌ مشتری میگیری، اطلاعات کسب و کار رو انالیز میکنی، هدف های کوتاه مدت میزاری برای خودت و استارتاپ که داری و میری جلو و در نهایت میری توی بورس.

از سال ۹۰ هم زمان با استارتاپ و کارآفرینی با تعریف جدید، شتابدهنده و سرمایه گذار و سرمایه گذار خطر پذیر و وی سی و این چیزا هم سر و کلشون پیدا شد. هر کسی یه داستانی داشت برای خودش. یکی تخصصی بود. یکی فقط روی استارتاپ های تازه کار و ایده سرمایه گذاری کرد. یکی هم می‌گفت من که خیلی باکلاسم و پولدار و اصلا من در مراحل اولیه یک کسب و کار وارد نمیشم.

چند روز پیش داشتم با یک دوست قدیمی صحبت میکردم. یه حرف خیلی باحالی به من زد. گفت من از وقتی که از ایران اومدن بیرون، تازه متوجه شدم کارآفرینی یعنی چی، یعنی یه تیم داری، برای خودت و اون تیم ارزش ایجاد میکنی. هیچ وقت نمیشه، فقط برای خودت ارزش درست کنی. کارآفرینی بدو بدو برای یه لقمه نون نیست. واقعا افرادی که توی تیم هستن ارزش دارن و این ایجاد ارزش بخشیش برمیگرده به تیمی که داری و تیمی که داره او استارتاپ رو میبره جلو.

جالبه برای من واقعا، ما به این چیزا اصلا توجه نمی‌کنیم. تیم رو همیشه نمی بینیم. نهایت ۲ یا ۳ نفر دیگه رو میبینیم که اگه کم سهامداشته باشن (ناعادلانه شاید) یه روزی ول میکنند و میرن، اگرم زیاد سهام داشته باشن باز میگیم ای بابا چرا روز اول اینقدر به این ها سهام دادیم.

با خودم داشتم نگاه میکردم به استارتاپ های کوچیک و بزرگ که تو ایران. که کدومشون واقعا این مدلی هستن. خیلی کم به نظر من. شاید ۱۰ تا دونه. اون کوچیک کوچیک ها، که با عشق دارن کار میکنن، هنوز گنده نشدن که بشه بگی تیم هنوز اون تیم جوندار و قوی هست یا نه.

اون بزرگ ها هم که خوب، حداقل از داخل و بیرون خیلی هاشون اون چیزی نیست که خودشون دوست دارن نشون بدن. حالا اگه شما دارین استارتاپ میزنن. (تو این شرایط که احمقانه است کلا ولی حالا) این پیشنهاد من به شماست.

آدم ها رو درست انتخاب کنید. آدم های سالم. من هنوز اعتقاد دارم هر کسی ناسالم اومده بالا، دنبال رانت بوده. دنبال ارتباط بوده، با رفتار ناسالم رقیب رو از بازار به در کرده. دروغ گفته. خالی بسته، وام گرفته و ... یه روزی با کله میاد پایین (البته امیدوارم)

در هر صورت باید انتخاب کنید که میخواهید استارتاپ بزنید و کارآفرینی بشید، یا اینکه دنبال پولدار شدن هستید، که باید بگم استارتاپ خیلی نمایش خوبی برای این هست.

ولی واقعیت این هست که کارآفرینی یه سبک زندگی است، یه جایگاه اجتماعی و واقعا باید بهش درست نگاه بشه. با رانت و کلا سر این و اون گذاشتن و زرنگ بازی درآوردن نمیشه یه اکوسیستم خوب داشت. درسته اول کوچیک تر ها اون هایی که دنبال این داستان ها نیستن از بین میرن و کنار میرن ولی در بلند مدت هم نباید این مدل کسب و کارها ناسالم باقی بمونن.

در هر صورت اگه کارآفرینی رو انتخاب میکنید باید بدونید که مسیر خیلی سختی در پیش هست. سختی های مالی و کاری و همه چیز یک طرف، تو کشور ما سختی های مربوط به مجوز و این سازمان و اون سازمان و یک دست نبودن دولت و ساختاری قانونی و اقتصادی برای توسعه کارآفرینی یک طرف دیگه .

واقعیت این هست که تا اقتصاد ما نفی باشه نمیشه دنبال این بود که یک اقتصاد دانش‌بنیان و تکنولوژی محور رو شاهد باشیم.

در آخر هم بگم به نظر من کارآفرینی یعنی اینکه برای جامعه خودت مثبت باشی، یه کاری بکنی که خودت راضی باشی،‌ استرس که نداشته باشی هیچ، استرس رو از روی تیم خودت حداقل بتونی برداری. باهم رشد کنید. حالا اخرش پولدار بشی یا نشی واقعا بستگی به این داره که دنیا رو چطوری میبینی و سبک زندگی که انتخاب کردی چی هست.

کارآفرین اونی هست که یه به دنبال تغییر دادن جامعه خودش هست. دنبار پیداکردن راه حل برای مشکلاتی که مستقیم و غیر مستقیم مردم با اون درگیر هستند. حالا در اخر چه اتفاقی پیش میاد، پول دار میشه یا نه واقعا مهم نیست. واقعا باید از مسیر کارآفرینی لذت برد. برای همه ارزش بوجود آورد و دنیای بهتری ساخت.