گزارشی از جلسه انجمن در سازمان امور مالیاتی تهران

چند روز پیش، بعد از چند ماه تلاش و برنامه ریزی و البته مساعدت دکتر موسویان از نمایندگان مجلس و همچنین همکاری جناب آقای تقوی رییس سازمان امور مالیاتی کشور و جناب آقای نوری ریس سازمان امور مالیاتی شهر تهران، جلسه یا شاید بهتر باشه بگم کارگاهی آموزشی در اداره مالیات، تشکیل شد با موضوع مدل های درآمدی و هزینه ای استارتاپ ها.

در این جلسه که از معاونین ، مدیران و کارشناسان امور مالیات کشور و شهر تهران حضور داشتن، من و اقای رضا الفت این افتخار رو داشتیم که از طرف انجمن صنفی کارفرمایی کسب و کار های اینترنتی شهر تهران، برای اولین بار به صورت دوستانه و حضوری ، از مشکلات استارتاپ ها با مالیات صحبت کنیم.

حسین موسوی از کانگرو و عطااله افتخاری از صندوق سرمایه گذاری لوتوس هم در این مسیر همراه ما بودن و در خصوص مدل های درآمدی و ارزش گذاری استارتاپ ها صحبت کردند.


موضوع اصلی که از طرف ما مطرح شد، این بود که استارتاپ ها بنا به خیلی از دلایل ماهیتی و فرهنگی شفاف هستند و تمام اطلاعات مالی اون ها در پنل های کاربری و مدیریت، و گزارش ها روشن و مشخص هست، و به دلیلی نوع سرویس دهی که دارن، امکان این رو ندارن که فروش و مشتری های خودشون رو مخفی کنن، و چه بسا به دلایل مارکتینگی خیلی وقت ها در تعداد مشتری ها و فروش و سرویس دهی خودشون اقراق هم میکنن.

در این جلسه به این موضوع اشاره کردیم که، استارتاپ ها به چندین دلیل که یکی از اون ها ، زیان ده بودن استارتاپ ها در سال ها اولیه فعالیت هست، نیازی به کتمان فروش خودشون ندارن، و در صورتی که اداره مالیات با شناخت درست از مدل های درآمدی و هزینه ای در پذیرش هزینه ها درست عمل کنه، این استارتاپ ها چون زیان ده هستند، مالیاتی نباید پرداخت کنن که نیاز باشه در فروش یا هزینه ها تقلب کنن.

توی این جلسه چند تا مثال زدیم، یکی موضوع هزینه های آموزشی بود، که همیشه گفته شده که درصد هزینه آموزش و تحقیق و توسعه بالاتر از مدل ها سنتی است، و جوابی که من دادم این بود که، استارتاپ ها نیاز به مواد اولیه یا خرید خط تولید ندارند، و چون دانش تولید میکنن تیم های اون ها ، به روز باشن و با توجه به سرعت رشد و تغییر تکنولوژی، باعث میشه که هزینه آموزش و هزینه های مربوط به نیروی انسانی همیشه بالاتر از اون چیزی باشه در کسب و کار های سنتی بوده.

یا در مورد هزینه های زیرساخت، مثلا سرور و دامین، و خیلی از سرویس های خارجی اشاره کردیم که استارتاپ ها مجبور هستند برای استفاده از این سرویس ها تحریم ها رو دور بزنن ، از کارت ها بانکی استفاده کنند که به نام خودشون نیست، یا به اسم و ادرس واقعی شرکت در ایران براشون فاکتور صادر نشده و نمیشه ولی دلیل این موضوع هزینه سازی یا هزینه غیر واقعی نیست.


به این موضوع اشاره کردیم که استارتاپ ها در دسته ها و سطح های مختلفی قراردارند، و مدل ها و فرایندهای مالی، بین کسب و کار هایی مثل دیجی‌کالا یا اسنپ، که تعداد زیادی پرسنل دارند با یه استارتاپ کوچیک که زیر ۵ نفر در اون مشغول به کار هستن، خیلی فرق میکنه و باید راه کاری برای حسابرسی مالی این شرکت ها طراحی میشه، به شکلی نباشه که استارتاپ های کوچیک، به دلیل فرآیند های پیچیده دچار مشکل بشن و از ادامه فعالیت دست بکشن. این جا بود که به چندین نمونه از استارتاپ هایی اشاره کردیم که با دلیل بدهی‌های مالیاتی یا بسته شدن، و یا در حال بسته شدن هستن.

به این موضوع اشاره کردیم که، استارتاپ ها جذب سرمایه میکنن که بازار بزرگتری داشته باشن، چند نمونه خارجی رو مثال زدیم که سال ها ، شاید بیشتر از ۵ سال زیان دادن تا در نهایت به سود برسن.


مدل پلتفرم ها و سایت های واسط رو شرح دادیم، که پولی که توسط این سایت ها دریافت میشه فروش اون استارتاپ نیست و فقط درصدی از اون فروش هست که به صاحب کسب و کار میرسه و الباقی هزینه سرویس و خدماتی هست که به تامین کننده اون سرویس یا کالا پرداخت میشه.

در خصوص موضوع پلتفرم ها* تاکید کردیم که خیلی از افرادی که امروزه از طریق این پلتفرم ها، سرویس و خدمات و یا حتی کالای خودشون رو به فروش میرسونن، یا خودشون شرکت و کسب و کار دارن، که برای اون مالیات پرداخت میکنن، یا اینکه افرادی حقیقی هستن که اصلا شرایط صدور فاکتور رسمی رو ندارن، و این استارتاپ ها فقط کدملی یا ایمیل اون شخصی رو دارن که دارن ازش سرویس میگیرن .

از خیلی موارد دیگه صحبت کردیم، از اینکه نباید استارتاپ به عناون قانون گریز دیده بشن، از اینکه نباید به چشم کسایی دیده بشن که دارن در مالیات پنهان کاری میکنن. و در نهایت از این گفتیم که ما به دنبال معافیت نیستیم، ما دوست داریم مالیات بدیم ولی متاسفانه ساز و کار مالیات گرفتن برای استارتاپ ها و کسب و کارهای دانش محور درست طراحی نشده.

خلاصه سعی کردیم در اندازه خودون تلاش کنیم که بتونیم تعریفی درست، و شفاف از اکوسیستم استارتاپی و مشکلات اون ها مطرح کنیم. برای خود مالیات هم جالب بود و تاکید داشتن که این اولین بار هست که یک صنفی در چنین برنامه ای میاد و خودش رو و ساز و کار و مدل درآمدی و هزینه ای خودش رو برای این سطح از معاونین و مدیران کل ها معرفی میکنه.

من به شخصا خیلی خوشحالم که اتفاق افتاد، امید وارم که شاهد این باشیم که سیستم مالیاتی و سازمان مالیاتی کشور و مخصوصا شهر تهران، با سرعت بیشتری به سمت مدرن شدن، و علمی شدن پیشرفت کنه.

برای این تغییر و تحول باید از آقای تقوی و آقای نوری تشکر کنیم که در چند ماه گذشت همراه ما بودن که این اتفاق رقم بخوره.

نکته ی مهم دیگه این هست که در این جلسه متوجه شدیم که اطلاعات اینماد در اختیار دوستان مالیات قرار گرفته و افرادی که در چند هفته گذشته، از ما سوال کرده بودن که چطور براشون پرونده مالیاتی در اداره مالیات تشکیل شده ، نباید زیاد نگران باشن و این به دلیل همکاری اینماد و سازمان امور مالیاتی برای شفافیت بیشتر هست. شاید یکی از دلایلی که خیلی پیگیر بودیم این جلسه زودتر تشکیل بشه این بود که بتونیم کمکی به رسیدگی این پرونده ها کرده باشیم.

مورد دیگه ای که الان در حال پیگیری هست و به نظر من نباید اشکالی حقوقی هم داشته باشه، دسترسی سازمان امور مالیاتی به اطلاعات مالی در شاپرک هست، برای اینکه از فروش شرکت ها از طریق درگاه بانگی بتونن بررسی های دقیق تری رو داشته باشن. که حتی به نظر من اگر فروش از طریق درگاه های بانکی مبنای فروش برای یه کسب و کار انلاین درنظر گرفته بشه ، دیگه بخشی بزرگی از نگرانی ها کنار خواهد رفت ولی اداره مالیات و سازمان امور مالیاتی باید ۱۰۰درصد تمام تلاش خودش رو بکنه که بتونه هم از نظر باور ممیز ها و هم از نظر قانونی مدل هزینه ، جذب سرمایه استارتاپ ها بپذیره و فراموش نکنه که اقتصاد آینده کشور داره امروز ساخته میشه و این یک نیاز هست که سیستم مالیاتی ما برای اقتصاد آینده خودش رو آماده کنه.