قریه دکو یا ده کو

موثق در مورد دکو و دکوییان!

(دشت‌غو) (دغو) (دگو) و نهایت (دکو) کلمه اوستایی-پهلوی-پارسی است که ده کوچک معنی می‌دهد و به عبارت دیگر ،ده کو،یعنی رزمجو،جنگجو معنی میدهد،

باشندگان دکو تاجیک‌های آریایی استند .

واژه دکو تغیر یافته دغو/دگو و برگرفته از دشت‌غو می‌باشد که بنا بر روایتی دشت‌غو در نقطه‌ی مرزی میان ایرانیان و تورانیان آریایی واقع گردیده بود .

دهکده‌ی دکو 20 کلیومتر دورتر از شهر کابل در شهرستان میربچه‌کوت-کوهدامن قرار گرفته، هرچند این دیار از نظر مساحت وسعت آنچانی ندارد ولی شجاعت و دلاوری ساکنین‌اش آن را به پشته‌ی استوار و زمین شهیر در سطح کابلستان و حتی میهن مبدل ساخته است .

در بعضی از مناطق افغانستان با وجود تنوع قومی هم‌چنان یک طایفه و تبار مشخص که دارای نژاد واحد اند زندگی می‌کنند که قریه دکو یکی از آن‌ها بشمار می‌رود .

ساکنان بومی و تنها ساکنین فعلی دکو را مردمانی با چنین اوصاف؛ پیشانی گشاده، چشمان بزرگ-آهومانند، بینی‌های بلند-عقابی، گونه‌های استخوانی و پیکرهای تهمتن‌گونه‌ی تاجیکی-آریایی تشکیل می‌دهد که نشان از اجداد آریایی خود دارند، این قریه یکی از سُچه‌ترین تاجیک نشین‌های افغانستان است،و ناگفته نباید گذاشت که یکی از خصوصیات برجسته‌ی دکوئی‌ها علاقه مفرط به بزرگان علمی،ادبی و سیاسی شان هم‌چون؛ امام اعظم ابو حنیفه کابلی رحمه‌الله، شیخ‌الرئیس ابو علی سینای بلخی، حیکم ابوالقاسم فردوسی، مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، ابو مسلم خراسانی، یعقوب لیث صفاری، امیر اسماعیل سامانی، سطان علاءالدین غوری و .. می‌باشد که در نوع خودش قابل تمجید و توصیف است.

همانطور که در نخست هم اشاره‌ی داشتیم دیانت، صداقت، شجاعت، تعهد، جوانمردی، از خودگذری، مهمان‌دوستی و مهان‌نوازی این تاجیک‌تباران زبان‌زد خاص و عام است .

دکوئیان آزاده در جنگ افغانستان-انگلیس و به خاک مالیدن پوز ارتش سرخ کنار مجاهدین و مبارزین شمالی(پروان-کاپیسا، کوهدامن و پنچشیر و تمام افغانستان) مردانه وار ایستادند و از خود تاریخ درخشانی بر جا گذاشتند.