بحران که از راه میرسد، اولین چیزی که در ذهن ما فعال میشود، آژیرِ خطر است. در این وضعیت، مغز ما یک «شیم» (وضعیتِ درونی) خاص را فعال میکند که اسمش را گذاشتهایم: شیمِ بقا.
شیمِ بقا مثلِ خلبان اتوماتیک هواپیمایی است که دارد سقوط میکند. او فقط یک دستور دارد: «وزن را کم کن، سریع!»
اما مشکل کجاست؟ مشکل اینجاست که در شیمِ بقا، ما آنقدر ترسیدهایم که نمیفهمیم داریم «باکِ سوخت» را به جای «بارِ اضافی» دور میریزیم!
داستانِ آن شرکتِ ۴۰ نفره
یادت هست در پست قبلی گفتم یک شرکت خدماتی با ۴۰ نفر پرسنل، وقتی فروش ۳ میلیاردیاش به ۱.۸ میلیارد رسید، چه کرد؟
در شیمِ بقا، مدیرعامل بدونِ مکث این تصمیمها را گرفت:
۱. تعدیل فوری ۱۰ نفر از نیروها.
۲. قطع کامل بودجه بازاریابی.
۳. حذفِ بودجه آموزش و توسعه.
نتیجه چه شد؟
کوتاهمدت: هزینهها کمی پایین آمد و شرکت برای ۴۵ روزِ دیگر نفس کشید. (این یعنی پیروزی در بقا!)
بلندمدت: نیروهای باقیمانده دچار وحشت شدند. کیفیت خدمات به دلیل خستگیِ بیش از حدِ نیروهای باقیمانده افت کرد. نرخ تبدیلِ فروش که قبلاً ۲۵٪ بود، به ۱۳٪ رسید و بعد از تعدیل، حتی به ۹٪ سقوط کرد.
در واقع، شرکت در شیمِ بقا، «عضلههای اصلیاش» را جراحی کرد تا «چربیها» را آب کند.
شیمِ بقا فقط برای «زنده ماندن» است، نه «زندگی کردن» و نه «رشد کردن». در این وضعیت:دقیق نمیشویم: به جای تحلیلِ اینکه «چرا فروش کم شده؟»، سریعاً اقدام میکنیم تا فقط اضطرابِ خودمان کم شود.
میبُریم و میدوزیم: به جایِ طراحیِ دوبارهی مسیر، فقط حذف میکنیم.
کور میشویم: قدرتِ تشخیصِ تفاوتِ «هزینه» و «سرمایهگذاری» را از دست میدهیم.
یک چالش جدی برای تو:
آیا این روزها در تصمیمهایت، داری «هزینههای اضافی» را حذف میکنی یا «سرمایههای آیندهات» را قربانی میکنی؟
گاهی وقتها، تصمیمی که فکر میکنی «منطقیترین کارِ ممکن برای نجات» است، دقیقاً همان کاری است که فردایِ بحران، راهِ رشدت را سد میکند.
شیمِ بقا، یک دارویِ مسکن است، نه درمان. درد را برای لحظهای میکشد، اما بیماری را در بدنِ سازمان (یا زندگیات) باقی میگذارد.
در قسمت بعدی، به سراغِ شیمِ دوم میرویم؛ جایی که نه تنها ریشهها را میزنیم، بلکه شروع میکنیم به بازی کردنِ نقشِ یک آدمِ قدرتمند. جایی که به آن میگوییم: شیمِ مترسک.
راستی، در کسبوکارت یا زندگیات، اخیراً چه چیزی را به اسم «بقا» قربانی کردی که الان دلت برایش تنگ شده؟
