🔹 گفتوگو با محمدحسین کشکولی؛ مدیر شبکه افق
🔸 ما در انقلاب اسلامی تصمیم گرفتیم رسانه دینی داشته باشیم، چون دین رسانهای یعنی محدود کردن، سطحی کردن، ابتذال و تبدیل معنویت به ضد خودش. در رسانه دینی، هدف ما ارائه الگوهای حرکت اجتماعی اسلام از دین است، هم برای داخل و هم برای بیرون. این به معنای آن است که تمام برنامهها، از سریال گرفته تا برنامه طنز یا حتی آگهیهای بازرگانی، باید در چارچوب اصول رسانه دینی تولید شوند. نقطه ضعفهایی وجود دارد، اما حداقل باید این چارچوب پذیرفته شود.
🔸 دین امام یعنی اسلام ناب در مقابل اسلام آمریکایی و دال مرکزی آن مقابله با استکبار، ضدسلطه و استعمار است. الگوی ما کسانی همچون شهیدان سلیمانی و حاجیزاده هستند؛ تربیت فردی اتفاق افتاده و این افراد پیشران حرکت اجتماعی بودهاند. ما در این رسانه تلاش میکنیم اسلام ناب را بدون پرده و با وضوح کامل ارائه و ترویج کنیم.
🔸 اگر ما دشمن، نظام سلطه و تمام باورها و اعتقادات نظام کفر را هدف قرار نداده بودیم، با ما کاری نداشتند؛ همانطور که با رسانههایی که فقط نماز جماعت و قرآن پخش میکنند کاری ندارند. چه شد که در سه چهار روز اول، همتراز حساسترین تأسیسات نظامی و موشکی، یک رسانه را با این حجم از فشار و حتی شهادت هدف قرار میدهند؟ دشمن جریان رسانه دینی را میزند و تهدید میکند که اگر ادامه دهید، دوباره میزنم و در روزهای بعد نیز اطراف صداوسیما را هدف قرار میدهد و حمله هکری میکند.
🔸 درگیری موشکی به لحاظ ظاهر تمام شد، اما آیا درگیری رسانهای هم تمام شد؟ خیر. ما تا همین لحظه با دشمن در حال جنگ هستیم. این آوردگاه نشان میدهد اگر ما مبانی و ریشههای او را هدف قرار نمیدادیم، او چنین هزینهای برای زدن ما نمیداد.
🔹 تحول در فرم در راستای برنامهسازی دینی
🔸 مقایسه تولیدات بزرگ با برنامههای گفتوگومحور یا دو نفره غلط است. ما باید تولیدات بزرگ را کنار هم ارزیابی کنیم و در این چارچوب، برنامه محفل نمونه شاخصی است. در دوره تحول سازمان صداوسیما، ما تلاش کردیم در نظام برنامهسازی دینی، تحول در فرم ایجاد کنیم. این تلاش ریشه در سالهای قبل هم دارد. البته ضعفهایی در تولید برنامههای دینی داریم، اما در میدان عمل، رسانه ملی اولویت خود را به سمت پخش و حمایت برنامههای دینی قرار داده است. مثال ملموس، نقش قرارگاهی شبکه قرآن در رویدادهای میدانی است.
🔸 ممکن است نقدها و ضعفهایی در این مسیر وجود داشته باشد، اما رسانه دینی در فرم و محتوا، با حمایت سازمان و هزینه مناسب، در حال توسعه است و تولیدات بزرگ دینی، جایگاه خود را در کنداکتور شبکهها پیدا کردهاند.
🔸 یکی از مهمترین دغدغههایی که معمولاً در جلسات مدیران شبکهها با جلیلی، جبلی و معاونت سیما داریم، مباحث معرفتی و عمق بخشیدن به برنامههای معارفی است. برنامههایی که شاید در ظاهر معارفی نباشند، اما باید این حوزه را جلو ببرند. این دغدغه بسیار جدی است و کارهای بزرگی هم صورت گرفته، هرچند اینجا صحنه گزارش کار نیست.
🔸 از چهار سال پیش تعداد روحانیون و علمای عزیز در آنتن رسانه ملی قابلمقایسه با امروز نیست و حداقل چهار برابر شده و استفاده از چهرههای متعدد و متنوع، بهویژه طلاب جوان در حوزههای مختلف، بسیار گستردهتر شده است.
🔹 ممنوعیت و حذفی در کار نیست
🔸 برخی دوستان وقتی میخواهند رسانه ملی را قضاوت کنند، فقط به یکی دو نفر توجه میکنند. گاهی بنا به شرایط برنامهسازی یا دلایل دیگر امکان استفاده فراهم نیست. نبود یک نفر روی آنتن، به معنای ممنوعیت یا حذف نیست.
🔸 درباره مداحان نیز همین وضعیت وجود دارد. زمانی که مدیر شبکه قرآن و دبیر شورای معارف سیما شدم، حدود ۱۰ تا ۱۵ نفر مداح در آنتن شبکهها حضور داشتند، اما امروز بیش از ۶۰ یا ۷۰ نفر از مداحان در تلویزیون حضور دارند. ما مداحان مختلفی از شهرهای متعددی مثل زاهدان، نورآباد، دزفول، بندر امام، اهواز و مشهد را پوشش میدهیم.
🔸 در شورای معارف سیما سالهاست مدیران گروه معارفی شبکهها، کارشناسان برجسته دینی و متخصصان حوزه علمیه در آن حضور دارند. ما در این شورا درباره مناسبتها، قواعد را بررسی میکنیم و مبتنی بر اقتضائات روز تصمیم میگیریم.
🔸 در برخی جلسات با مداحان پیشکسوت درباره سبکها و موضوعات یا با اساتید حوزه مشورت میکنیم؛ بنابراین نگاه سطحی که تصور میکند چند نفر حضور یا عدم حضور بعضی افراد را رقم میزنند، تصور دقیقی نیست.
🔹 اقتصاد توجه
🔸 یکی دیگر از چالشهای مهمی که با آن مواجهیم، موضوع اقتصاد توجه است. برخی بسترهای مجازی امروز به معبد معنویت عصر جدید تبدیل شده و این معنویت گاهی صرفاً ابزار جذب دنبالکننده یا فالوئر شده است.
🔸 در رسانه ملی، برخی از مبلغین دینی با زحمت فراوان فعالیت میکنند و رسالت مهمی بر دوش دارند. ما درواقع دو خاکریز داریم؛ یکی فعالیت در رسانه ملی و دیگری حضور مبلغین در فضای مجازی. فعالیت مبلغین در فضای مجازی بهعنوان یک خاکریز عمل میکند؛ آنها با پاسخ به شبهات و تعمیق معارف، سنگری مستحکم ایجاد کردهاند که مکمل تلاشهای رسانه ملی است. تلویزیون نمیتواند جای آنها را بگیرد و بالعکس، اما هردو نقش خود را در مسیر ترویج معارف دینی ایفا میکنند.
🔸 برنامهسازی تلویزیونی ممکن است برخی موضوعات پرمخاطب را تولید کند، اما تمرکز ما بر پاسخ به شبهات و تعمیق معارف دینی است. این استراتژی اصلی ما در مقابله با جریانهای شبهمعنوی و تبلیغی است./ جامجم
#بازنمایی_مناسک
#معارف_دینی_در_برنامهسازی
#حضور_تفکر_عمیق_دینی_انقلابی
