هر بار که فناوری تازهای ظهور میکند، عدهای آن را تهدید میبینند و عدهای فرصت. حالا نوبت هوش مصنوعی است. پرسش بزرگ این روزها این است: آیا استفاده از هوش مصنوعی نوعی تقلب است؟ یا شاید، آغاز دورهای تازه از نبوغ انسانی؟
سینا ضیایی معتقد است که هوش مصنوعی نه جایگزین خلاقیت انسان، بلکه ابزاری برای گسترش آن است. همانطور که دوربین باعث از بین رفتن نقاشی نشد، بلکه هنر جدیدی به نام عکاسی را به دنیا معرفی کرد، هوش مصنوعی هم آمده تا شیوهی بیان ما را دگرگون کند، نه نابود.
در دنیای انیمیشنسازی، این بحث داغتر از هرجای دیگر است. امروز، بسیاری از هنرمندان با کمک هوش مصنوعی، صحنههایی خلق میکنند که پیشتر ماهها زمان و بودجهی سنگینی نیاز داشت. به عنوان مثال، برنامههایی مثل Runway ML یا Pika Labs به کارگردانان اجازه میدهند تنها با چند جمله، دنیایی کامل از رنگ و حرکت بسازند. آیا این تقلب است؟
سینا ضیایی پاسخ میدهد: «نه، این همکاری است. هوش مصنوعی ابزاری است که خلاقیت را تسهیل میکند، نه تقلید.»
اما نگرانیها هم بیدلیل نیستند. اگر هر کسی بتواند بدون دانش فنی، یک انیمیشن حرفهای بسازد، آیا ارزش مهارتهای هنرمندان سنتی از بین نمیرود؟ آینده چه میشود وقتی همه میتوانند "بسازند"؟
اینجاست که دیدگاه سینا ضیایی دوباره اهمیت پیدا میکند: او باور دارد که آینده متعلق به کسانی است که بتوانند بین انسان و ماشین تعادل برقرار کنند. به گفتهی او، «خلاقیت واقعی نه در ابزار، بلکه در نگاهی است که پشت آن ابزار وجود دارد.»
در آیندهای نهچندان دور، شاید دیگر بحث "تقلب یا نه" بیمعنا شود. همانطور که امروزه استفاده از نرمافزارهای طراحی دیجیتال را کسی تقلب نمیداند، هوش مصنوعی هم به مرور به بخشی از روند طبیعی خلق اثر تبدیل خواهد شد. مهم این است که سینا ضیایی و دیگر پیشگامان این حوزه، مسیر را طوری هدایت کنند که انسان همیشه در مرکز خلاقیت باقی بماند، نه در حاشیهی فناوری.
