وزیر انرژی قزاقستان، یرلان آکنژنوف، روز دوشنبه اعلام کرد که تحویل دو نقطه پهلوگیری جدید برای جایگزینی تجهیزات آسیبدیده و قدیمی پایانه دریای سیاه کنسرسیوم خط لوله کاسپین (CPC) از آپریل به ژانویه تسریع شده است.
حمله پهپادی اوکراین و تأثیر بر صادرات نفت
صادرات از طریق CPC پس از حمله پهپادی اوکراین که در ۲۹ نوامبر بخشی از زیرساختهای بارگیری این پایانه - یکی از سه نقطه پهلوگیری تکنقطهای (SPM) آن - را آسیب رساند، کاهش یافت. جایگزینی این تجهیزات مدتهاست که در برنامههای CPC قرار داشت.
این حمله قزاقستان را مجبور کرد تا بخشی از نفت خود را به مسیرهای دیگر، از جمله به چین، هدایت کند. صادرات CPC یک درصد از عرضه جهانی نفت خام را تشکیل میدهد و سهامداران این خط لوله شامل نهادهای روسی، قزاق و آمریکایی است.
برنامه جایگزینی تجهیزات
CPC اعلام کرده که دو نقطه پهلوگیری SPM-1 و SPM-2 را که از سال ۲۰۲۱ مورد استفاده قرار گرفتهاند، جایگزین خواهد کرد. این شرکت در نوامبر، چند روز قبل از حمله، اعلام کرده بود که دو قطعه تجهیزات باید در این ماه در کارخانه Drydocks World Dubai ساخته شود.
چالشهای آب و هوایی در تعمیرات
خط لوله ۱۵۰۰ کیلومتری (۹۳۰ مایلی) CPC نفت خام را از قزاقستان به پایانه یوژنایا اوزریوکا در بندر نووروسیسک روسیه منتقل میکند و حدود ۸۰ درصد از صادرات نفت قزاقستان را تشکیل میدهد.
این حمله به شدت SPM-2 را آسیب رساند و تنها SPM-1 در حال بهرهبرداری باقی ماند. SPM-3 از اواسط نوامبر تحت تعمیر و نگهداری قرار گرفته و قزاقستان اعلام کرده که انتظار دارد تا اواسط دسامبر مجدداً عملیاتی شود.
وزیر انرژی گفت که کارهای هدفمند برای بازگرداندن SMP-3 به مدار عملیات به دلیل شرایط نامساعد آب و هوایی پیچیده شده است. این تجهیزات در فاصله حدود ۵ کیلومتری (۳ مایلی) از ساحل قرار دارد.
وی به خبرنگاران گفت: «جریانهای داخلی در خلیج و باد شدید هستند که این کار را پیچیده میکنند.»
تأثیر بر برنامههای تولید آینده
وزیر همچنین هفته گذشته اعلام کرد که قزاقستان برنامههای تولید نفت سال ۲۰۲۶ را به دلیل تعمیرات مورد انتظار در میادین نفتی بزرگ و در پی آسیبهای عمده ناشی از حمله پهپادی اوکراین به پایانه دریای سیاه، تعدیل کرده است.
این رویداد نشاندهنده آسیبپذیری زیرساختهای انرژی منطقه در برابر تنشهای ژئوپلیتیک است و اهمیت تنوعبخشی مسیرهای صادراتی برای کشورهای تولیدکننده نفت را برجسته میکند. قزاقستان به عنوان یکی از تولیدکنندگان مهم نفت در آسیای مرکزی، اکنون با چالشهای جدی در حفظ سطح صادرات خود مواجه است.
تسریع در تحویل تجهیزات جدید نشاندهنده تلاشهای جدی این کشور برای کاهش وابستگی به زیرساختهای آسیبپذیر و بازگرداندن ظرفیت کامل صادراتی است. این اقدامات برای ثبات بازار جهانی انرژی و تأمین نیازهای مصرفکنندگان بینالمللی حائز اهمیت است.
