طبق آمارهای جهانی، حجم بازار کرادفاندینگ در دنیا به دهها میلیارد دلار رسیده و روز به روز بیشتر و بیشتر هم میشود. در ایران هم در سالهای اخیر سکوهای کرادفاندینگ سرمایه قابل توجهی برای طرح و پروژههای مختلف تامین کردهاند. اما سوالی که پیش میآید این است که اگر میخواهیم سرمایه خودمان را در یک طرح اینترنتی سرمایهگذاری کنیم، چگونه به تامین مالی جمعی اعتماد کنیم؟ آیا پلتفرم کرادفاندینگ معتبر است؟ اگر طرح شکست بخورد چه میشود. در این راهنما بررسی میکنیم که چگونه اعتبار یک شرکت کرادفاندینگ را بسنجیم و با اطمینان بیشتری در این حوزه سرمایهگذاری کنیم.
در ایران پلتفرمهای تامین مالی جمعی اگر معتبر نباشند و صلاحیت نداشته باشند، سرمایه سرمایهگذار و اعتبار سرمایهپذیر را زیر سوال میبرند. در ادامه چند روشهای بررسی اعتبار سکوی کرادفاندینگ را با هم مرور میکنیم:
مجوز فعالیت سکو را بررسی کنید
به شفافیت اطلاعات طرحها توجه کنید
سابقه و اعتبار متقاضیان را زیر نظر بگیرید
برای طرحها و پروژههای خود ناظر داشته باشید
نحوه مدیریت سرمایهها را مشخص کنید
روند گزارشدهی و نظارت بر سکو را برآورد کنید
در ادامه هریک را بطور کامل بررسی خواهیم کرد:
اولین قدم برای بررسی اعتبار یک سکوی کرادفاندینگ، وضعیت قانونی فعالیت پلتفرم کرادفاندینگ را زیر نظر بگیرید. یک سکوی معتبر باید مجوز رسمی فعالیت در حوزه تامین مالی را جمعی داشته باشد و نام آن در فهرست سکوهای مجاز فرابورس ایران درج شده باشد. همچنین طرحهایی که در سکو منتشر میشوند باید در سامانه تامین مالی جمعی فرابورس ثبت شوند و شناسه یا نماد اختصاصی داشته باشند. برای آشنایی بیشتر با کراد فاندینگ حتما مقاله تامین مالی جمعی چیست را مطالعه کنید.
یک سکوی معتبر باید قبل از جذب سرمایه، اطلاعات کامل هر طرح را منتشر کند. اگر سکویی اطلاعات ثبتی شرکت متقاضی، مشخصات مدیران و سهامداران اصلی، مبلغ مورد نیاز برای اجرای طرح، برنامه کسبوکار (Business Plan)، زمانبندی اجرای پروژه و نحوه تسویه و تقسیم سود را بهصورت ناقص یا مبهم منتشر کند، باید با احتیاط بیشتری به آن نگاه کرد.
طبق مقررات، سکوهای کرادفاندینگ باید سابقه و اعتبار متقاضیان، مواردی مانند وضعیت حقوقی شرکت، ضمانتنامههای تعهد پرداخت عادی و بانکی، اسناد ملکی، توثیق سهام کسبوکار را بررسی کنند. نتیجه این ارزیابی نیز باید بهصورت شفاف در اختیار سرمایهگذاران قرار بگیرد.
در برخی طرحها یک ناظر فنی یا مالی وظیفه دارد اجرای پروژه و نحوه مصرف منابع را بررسی کند تا روند اجرای پروژه از نظر فنی و مالی تحت کنترل باشد و سرمایهگذاران بتوانند با اطمینان بیشتری در طرح مشارکت کنند.
طبق دستورالعمل فرابورس، پولی که برای یک پروژه جمعآوری میشود باید در حسابهای مشخص و تفکیکشده ثبت شود تا سرمایه هر طرح با سایر پروژهها یا حسابهای سکو مخلوط نشود. همچنین پرداختها باید از طریق درگاههای پرداخت معتبر داخلی انجام شود تا امنیت تراکنشها حفظ شود. برای مشاهده انواع کرادفاندینگ کلیک کنید.
گزارش عملکرد و اطلاعات مالی هر سکوی تامین مالی جمعی باید بهطور دورهای به فرابورس ارائه شود. این نظارت باعث میشود عملکرد پلتفرمها بهصورت مستمر بررسی شود و در صورت تخلف، امکان تعلیق یا لغو مجوز آنها وجود داشته باشد.
اگر سرمایهگذار بداند با چه نوع سرمایهگذاری روبهرو است و ریسکهای آن را بشناسد، اعتماد به تامین مالی جمعی ساخته میشود. در کرادفاندینگ، شما در یک کسبوکار واقعی سرمایهگذاری میکنید. بنابراین مهم است که فقط به درصد سود توجه نکنید و به مدل درآمدی پروژه، بازار هدف و امکان موفقیت آن هم فکر کنید. در واقع اعتماد اعتماد به تامین مالی جمعی به معنی اطمینان صددرصد نیست، بلکه به معنای پذیرش ریسکهای طبیعی مسیر سرمایهگذاری است.
از طرف دیگر، برای اینکه با اطمینان بیشتری در تامین مالی جمعی سرمایهگذاری کنید، سرمایهگذاری با پول مازاد، داشتن نگاه میانمدت یا بلندمدت و تقسیم سرمایه بین چند طرح مختلف احتمال ضررهای شما را کاهش میدهد. وقتی سرمایهگذار با چنین رویکردی وارد کرادفاندینگ میشود، اعتماد او به این روش سرمایهگذاری بر پایه تحلیل و مدیریت ریسک شکل میگیرد، نه بر اساس هیجان یا وعده سود.
ما در مالی نکس شرکتهای کراد فاندینگ را بررسی کردهایم و در صفحه بهترین کرادفاندینگ های ایران میتوانید آنها را مشاهده کنید.
در تامین مالی جمعی، اگر یک طرح نتواند به سوددهی برسد یا با شکست مواجه شود، سودی به سرمایهگذاران پرداخت نخواهد شد. برخلاف برخی روشهای سرمایهگذاری که سود از پیش تعیینشده دارند، در کرادفاندینگ بازدهی زمانی ایجاد میشود که پروژه بتواند درآمد یا ارزش اقتصادی پیشبینیشده را محقق کند.
در صورتی که طرح شکست بخورد و منابع مالی آن تامین نشود، در کوتاهترین زمان ممکن سرمایه بهطور کامل به سرمایهگذاران عودت داده میشود. در صورتی که طرح کرادفاندینگ شکست بخورد، اصل سرمایه به سرمایهگذاران بازمیگردد.
مهمترین مجوز و تاییدیه مشخصی که یک پلتفرم کرادفاندینگ باید داشته باشد این موارد هستند:
مهمترین مجوز یک پلتفرم کرادفاندینگ، مجوز فعالیت بهعنوان سکوی تامین مالی جمعی است. این مجوز توسط کارگروه ارزیابی تامین مالی جمعی صادر میشود که زیر نظر سازمان بورس و فرابورس ایران فعالیت میکند و دو مرحله موافقت اصولی و صدور مجوز فعالیت نهایی دارد. بدون این مجوز، هیچ شرکتی حق راهاندازی سکوی تامین مالی جمعی را ندارد.
طبق دستورالعمل، سکو نمیتواند مستقل فعالیت کند و باید با یک نهاد مالی دارای مجوز از سازمان بورس قرارداد داشته باشد. نهادهای مالی مانند شرکت تامین سرمایه، شرکت سبدگردان، مشاور سرمایهگذاری و کارگزاریها
هر سکوی مجاز باید به سامانه رسمی تامین مالی جمعی فرابورس متصل باشد. در این ساختار هر طرح قبل از انتشار در سکو، باید در سامانه فرابورس ثبت شود تا برای آن نماد یا شناسه اختصاصی صادر شود. بهطور کلی در کرادفاندینگ فرآیند جمعآوری سرمایه تحت نظارت فرابورس انجام میشود.
اعتماد به کرادفاندینگ تنها با شناخت سازوکار آن شکل میگیرد. از بررسی مجوز و اعتبار سکوی تامین مالی گرفته تا مطالعه دقیق طرحها، درک ریسکها و تصمیمگیری درست در اعتماد سرمایهگذاران موثر است. در تامین مالی جمعی تعداد زیادی از سرمایهگذاران با مبالغ محدود در تامین سرمایه یک کسبوکار یا پروژه شریک میشوند و در صورت موفقیت آن، در سود حاصل سهیم خواهند بود. بنابراین بهترین رویکرد این است که با شناخت کافی، بررسی اعتبار سکو و مدیریت ریسک وارد این حوزه شوید. در چنین شرایطی، تامین مالی جمعی فرصتی برای سرمایهگذاران است تا سرمایه خود را به سرمایه تبدیل کنند.
از چند صد هزار تومان شروع میشود و تا چند صد میلیون و میلیارد تومان ادامه مییابد.
اغلب طرحها بین حدود ۶ ماه تا ۲ سال زمان دارند تا به مرحله تسویه و پرداخت سود برسند.
در بیشتر طرحها امکان خروج زودتر از موعد وجود ندارد و سرمایه تا پایان دوره پروژه درگیر باقی میماند.
سهم سود سرمایهگذاران ماهانه به حساب آنها واریز میشود.
خیر. برخی پروژهها ممکن است به اهداف مالی خود نرسند. به همین دلیل بررسی طرح و مدیریت ریسک اهمیت زیادی دارد.
