گوز و گرما

شاید فکر کنید در ابتدا با یک غلط تایپی روبه‌رو هستید ولی این‌طور نیست و عبارت عنوان این یادداشت صحیح است و طبق آن سؤال مهمی را مطرح می‌کنم و به پاسخ آن سؤال می‌پردازم.

چرا وقتی می‌گوزیم گرممان می‌شود؟

دو هفته قبل وقتی در دستشویی در حال تخلیه باد شکم بودم، لازم به ذکر است که من حتی در خلوت خودم نیز باد شکمم را در دست‌شوئی خالی می‌کنم، متوجه شدم که با خروج باد از شکم احساس می‌کنم قندم می‌افتد و هم‌زمان بدنم نیز داغ‌تر می‌شود. این اتفاق چند بار دیگر نیز نظرم را جلب کرد تا اینکه به بررسی این موضوع نشستم.

هنگام خروج باد معده و حین تشکیل آن و پس‌ازآن، اتفاقاتی رخ می‌دهد که هم نیاز به توضیح دارد و هم نیاز به محاسبات عددی.{محاسبات عددی در عکس زیر موجود است}

 دو صفحه محاسبات انجام شده برای این یادداشت
دو صفحه محاسبات انجام شده برای این یادداشت

معده وقتی خالی است و محتویاتی ندارد، دمای بدن نیز فقط نسبت به فعالیت تغییر خواهد کرد ولی وقتی غذایی می‌خوریم حدود 40 کالری از ما عمل غذا خوردن و هضم آن انرژی می‌برد که این مقدار چیزی در حدود 126 ژول می‌شود و در حدود 0.00000075-گرم گلوکز بسوزانیم که این مقدار ناچیزی در تغییرات دمای بدن است.

اما با هضم غذا باد در شکم ما تولید می‌شود و به روده بزرگ می‌رود و این باد که در حدود دو لیتر در هر بار تولید است محتوی نسبت مشخص از نیتروژن و هیدروژن و کربن دی‌اکسید و اکسیژن و متان است. اگر به ترتیب از هر گاز حدود 0.4 لیتر در فضای معده ما تولید شود با توجه به تبدیل حجم به جرم آن‌ها و ظرفیت گرمایی ویژه هرکدام، این حجم باد معده برای رسیدن به دمای درونی بدن یعنی 37 درجه سانتی‌گراد چیزی در حدود 34 درجه افزایش دما نیاز دارد. برای جبران این دما بدن ما طبق محاسبات چیزی در حدود 0.000095-گرم گلوکز می‌سوزاند تا باد معده تولیدی را که در حین تشکیل 3 درجه دما دارد به 37 درجه سانتی‌گراد برساند. بدن در هر بار خروج باد 0.6-لیتر گاز را از خود خارج می‌کند و به‌این‌ترتیب 1.6 لیتر گاز با دمای 37 درجه‌داریم که باقی‌مانده است و دوباره چیزی در حدود 0.6 لیتر گاز 3 درجه برای جایگزینی تولید خواهد شد که این خود یعنی دوباره مصرف حدود 0.000057 گرم گلوکز برای سوزاندن؛ یعنی یک‌بار بدن به خاطر گرم کردن باد معده تولیدی به‌صورت هم‌فشار و یک‌بار برای جبران مقدار دمای باد جدید و بازیابی فشار و دمای ازدست‌رفته خود را گرم‌تر می‌کند. بدین شکل بدن ما در هنگام خروج باد معده گرم‌تر می‌شود و کالری می‌سوزاند.

  عکس تزئینی است!
عکس تزئینی است!



این موارد همه فارق از تاثیرات گرمایی گوزیدن در گرم شدن زمین است. ضمنا این یادداشت با اینکه با محاسبات دقیقی انجام پذیرفته است ولی هیچ کاکرد قانونی خاصی ندارد!