ساختار کاملاً تخصصی و استاندارد رساله دکتری اقتصاد

در ادامه ساختار کاملاً تخصصی و استاندارد رساله دکتری اقتصاد را برای شما می‌نویسم.
این ساختار مطابق با رویکردهای رایج در دانشگاه‌های ایران و جهان است و ویژگی‌های خاص پژوهش‌های اقتصادی، مثل مدل‌سازی، برآورد اقتصادسنجی، تحلیل تعادل عمومی، تحلیل داده‌های سری‌زمانی/تابلویی و … را در نظر دارد.

🎓 ساختار حرفه‌ای رساله دکتری اقتصاد

رساله‌های اقتصاد معمولاً ۵ فصل دارند، اما نوع داده‌ها (سری زمانی، مقطعی، پنلی) و نوع مدل‌سازی (کلاسیک، اقتصادسنجی پیشرفته، نظری، تجربی) قالب محتوا را تعیین می‌کند. ساختار زیر برای همه این حالت‌ها مناسب است.

📘 فصل اول — کلیات تحقیق

۱.۱ مقدمه

• معرفی موضوع اقتصادی

• توضیح زمینه نظری و کاربردی

• اشاره به مسئله اقتصادی مورد بررسی

۱.۲ بیان مسئله پژوهش

• شرح دقیق یک پدیده یا مشکل اقتصادی

• ارائه شواهد آماری اولیه یا گزارش‌های اقتصادی معتبر

• اشاره به خلأ پژوهشی (Gap)

• اهمیت تحلیل موضوع برای سیاست‌گذاری اقتصادی

۱.۳ اهمیت و ضرورت تحقیق

• اهمیت علمی (نوآوری در مدل/روش/داده)

• اهمیت سیاست‌گذاری (مالی، پولی، رفاه، توسعه، تجارت و…)

۱.۴ اهداف پژوهش

• هدف کلی (معمولاً تحلیل، مدل‌سازی، پیش‌بینی یا شناسایی روابط علّی)

• اهداف ویژه (تجزیه به متغیرها و بخش‌های تحلیلی)

۱.۵ پرسش‌ها یا فرضیه‌های پژوهش

• سؤال‌های اصلی و فرعی

• فرضیه‌ها مبتنی بر تئوری اقتصادی

۱.۶ قلمرو زمانی، مکانی و موضوعی

• دوره زمانی مثلاً ۱۳۸۰–۱۴۰۲

• کشور، گروه کشورها یا صنایع مورد مطالعه

۱.۷ تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها

• تعریف متغیر وابسته، مستقل، کنترلی

• تعریف شاخص‌ها (GDP، تورم، باز بودن تجاری، شاخص توسعه انسانی و …)

۱.۸ ساختار رساله

📘 فصل دوم — مبانی نظری و پیشینه پژوهش

بخش اول: مبانی نظری (اقتصاد)

۲.۱ نظریه‌های اقتصادی مرتبط

• نظریه‌های خرد یا کلان مرتبط با مسئله

• نظریه رشد، تجارت، تورم، بیکاری، بازار پول، مالیه عمومی و …

۲.۲ مدل‌های نظری کلاسیک و جدید

• مدل‌های استاندارد در حوزه موضوع

• استخراج روابط نظری بین متغیرها

• محدودیت‌ها و فرضیات مدل‌ها

۲.۳ چارچوب نظری تحقیق

• انتخاب نظریه یا مدل پایه

• تشریح مکانیزم‌های اقتصادی و روابط علّی

• تعریف ساختار رابطه بین متغیرها

بخش دوم: پیشینه پژوهش

۲.۴ مطالعات داخلی

۲.۵ مطالعات خارجی

۲.۶ دسته‌بندی و تحلیل پژوهش‌ها

• روش تحقیق

• داده‌های مورد استفاده

• نتایج کلیدی

۲.۷ شناسایی خلأ پژوهشی (Research Gap)

• شکاف نظری

• شکاف تجربی

• شکاف روش‌شناختی

۲.۸ جمع‌بندی فصل دوم

📘 فصل سوم — روش‌شناسی تحقیق

۳.۱ نوع پژوهش

• توصیفی-تحلیلی

• کاربردی

• تجربی

• نظری/مدل‌سازی

۳.۲ معرفی مدل مورد استفاده

بسته به نوع پژوهش:

• رگرسیون کلاسیک (OLS)

• اقتصادسنجی سری زمانی (ARIMA، VAR، VECM، ARDL، GARCH و…)

• داده‌های تابلویی (Fixed Effects، Random Effects، PVAR، Panel ARDL و…)

• مدل‌های ساختاری یا DSGE

• مدل‌های تعادل عمومی (CGE)

• مدل‌های پویا

۳.۳ ساختار مدل و روابط تابعی

• تعریف معادلات

• متغیر وابسته و مستقل

• فرضیات مدل

۳.۴ نوع و منبع داده‌ها

• داده‌های سری زمانی، پنلی یا مقطعی

• منابع: بانک مرکزی، مرکز آمار، IMF، World Bank، UNCTAD و…

• نحوه تبدیل داده‌ها (لگاریتم‌گیری، تفاضل‌گیری، شاخص‌سازی)

۳.۵ آزمون‌های آماری و اقتصادسنجی

• مانایی (ADF، PP)

• هم‌انباشتگی (Johansen، Engle-Granger)

• خودهمبستگی، ناهمسانی واریانس، نرمال بودن خطاها

• آزمون‌های علیت گرنجر

۳.۶ نرم‌افزارهای مورد استفاده

• EViews

• Stata

• R

• Python

• Matlab

۳.۷ ملاحظات اقتصادسنجی و محدودیت‌های روش

📘 فصل چهارم — یافته‌ها و تجزیه‌وتحلیل

۴.۱ آمار توصیفی

• میانگین، انحراف معیار

• نمودار روند سری زمانی

۴.۲ آزمون‌های پیش‌نیاز

• آزمون ریشه واحد

• آزمون‌های مانایی

• آزمون هم‌انباشتگی

۴.۳ برآورد مدل

• نتایج رگرسیون یا مدل پویا

• ضرایب

• سطح معناداری

• آزمون‌های تشخیصی

۴.۴ تحلیل نتایج مدل

• تفسیر اقتصادی ضرایب

• تحلیل اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت

• مقایسه نتایج با نظریه و مطالعات قبلی

۴.۵ تحلیل‌های تکمیلی

• آزمون پایداری

• بررسی حساسیت

• آزمون‌های علیت

📘 فصل پنجم — نتیجه‌گیری و پیشنهادها

۵.۱ خلاصه پژوهش

• مسئله

• مدل

• روش

• یافته‌ها

۵.۲ پاسخ به سوالات و فرضیه‌ها

۵.۳ تبیین و بحث اقتصادی نتایج

• منطق اقتصادی پشت یافته‌ها

• چرایی معنادار بودن یا نبودن اثرات

• مقایسه با ادبیات

۵.۴ نتیجه‌گیری نهایی

۵.۵ پیشنهادهای سیاست‌گذاری اقتصادی

• برای دولت

• برای سیستم بانکی

• برای وزارت اقتصاد

• برای سیاست‌گذاران پولی و مالی

۵.۶ پیشنهادهای پژوهشی برای آینده

۵.۷ محدودیت‌ها