کمشنوایی یکی از مشکلات شایع در سنین مختلف است که زندگی اجتماعی و فردی افراد را تحتتأثیر قرار میدهد. سمعک بهعنوان یکی از متداولترین ابزارهای توانبخشی شنوایی، توانسته نقش موثری در بهبود درک صدا ایفا کند. اما سؤال اینجاست: آیا این وسیله میتواند کمشنوایی را بهطور قطعی درمان کند؟ پاسخ این سؤال نیازمند بررسی دقیق عملکرد، محدودیتها و معایب سمعکهاست.
سمعک بیماری کمشنوایی را درمان نمیکند، بلکه تنها تا حدودی اثرات آن را کاهش میدهد. عملکرد آن بیشتر شبیه به عینک برای چشم است؛ یعنی تقویت ورودی صداها، نه اصلاح سلولهای آسیبدیده گوش. در واقع، مشکل شنوایی همچنان وجود دارد، اما با سمعک قابل تحملتر میشود. به همین دلیل نباید از سمعک انتظار درمان کامل داشت. منبع:«طنین سمعک | taninsamak»
یکی از معایب مهم سمعک، نیاز به تنظیمات دقیق و تخصصی است که توسط شنواییشناس انجام میشود. اگر این تنظیمات به درستی انجام نشود، ممکن است بیمار نهتنها بهبودی نداشته باشد، بلکه دچار آزار صوتی یا سردرد شود. تنظیم اشتباه تقویت صدا باعث میشود برخی فرکانسها بیش از حد تقویت شده و برخی دیگر همچنان نامفهوم باقی بمانند.
سمعکها معمولاً در محیطهای پر سر و صدا، مانند مهمانی یا خیابان شلوغ، کارایی محدودی دارند. این دستگاهها قادر به تفکیک کامل صدای گفتار از نویز محیطی نیستند و در نتیجه ممکن است شنونده نتواند مکالمه را بهدرستی درک کند. همین مسئله باعث نارضایتی برخی از کاربران سمعک در موقعیتهای اجتماعی میشود.
فیدبک صوتی یا همان سوت کشیدن سمعک یکی از مشکلات آزاردهنده این وسیله است. این مشکل معمولاً بهدلیل فیت نشدن درست قالب سمعک در گوش یا خرابی میکروفونها رخ میدهد. شنیدن صداهای تیز و ناهنجار بهویژه در مکانهای ساکت میتواند موجب خجالت فرد یا آزار اطرافیان شود و اعتماد به نفس کاربر را کاهش دهد.
هرچند تکنولوژی سمعکها پیشرفت زیادی کرده، اما هنوز هم نمیتوانند صدا را مانند شنوایی طبیعی بازتولید کنند. کیفیت صدای ارائه شده توسط سمعکها ممکن است برای برخی افراد مصنوعی، فلزی یا خفه به نظر برسد. این مسئله بهویژه برای کسانی که تازه از سمعک استفاده میکنند، زمان تطابق را طولانیتر میکند.
سمعکهای باکیفیت قیمت بالایی دارند و بسیاری از افراد توان خرید آن را ندارند. همچنین نگهداری و تعمیرات دورهای، تعویض باتری یا شارژ روزانه، و مراجعه مداوم به شنواییشناس نیز هزینهبر و زمانبر است. این هزینههای جانبی برای برخی افراد به مانعی جدی در استفاده مداوم از سمعک تبدیل میشود.
سمعکها معمولاً برای کمشنواییهای حسی-عصبی یا خفیف تا متوسط طراحی شدهاند. در مواردی که کاهش شنوایی شدید یا ناشی از آسیب به عصب شنوایی باشد، سمعک ممکن است بیاثر یا کماثر باشد. در چنین شرایطی، فرد نیاز به گزینههای پیشرفتهتری مانند کاشت حلزون خواهد داشت که هزینه و پیچیدگی بسیار بالاتری دارد.
استفاده طولانیمدت از سمعک ممکن است فرد را از بررسیهای پزشکی دورهای دور کند. برخی افراد با تصور اینکه سمعک مشکل را حل کرده، از مراجعه منظم به متخصص گوش و حلق و بینی غافل میمانند. این مسئله میتواند منجر به تشخیص دیرهنگام مشکلات زمینهای، مانند تومورهای گوش یا بیماریهای پیشرونده شود.
با وجود پیشرفتهایی که در هماهنگی سمعک با موبایلها و سیستمهای صوتی انجام شده، هنوز هم بسیاری از مدلها در اتصال به دستگاههای دیجیتال مشکل دارند. تأخیر در صدا، نویز هنگام اتصال بلوتوث و پیچیدگی در استفاده از اپلیکیشنها میتواند برای کاربران مسن یا کمتجربه آزاردهنده باشد. این ناهماهنگی موجب کاهش کارایی و رضایت کاربران میشود.
استفاده از سمعک ممکن است در برخی افراد احساس خجالت، اضطراب یا حتی انزوای اجتماعی ایجاد کند. بهویژه در کودکان و نوجوانان، این ابزار میتواند به موضوعی برای تمسخر همسالان تبدیل شود. در بزرگسالان نیز ترس از انگ اجتماعی و دیده شدن دستگاه ممکن است باعث شود افراد از استفاده منظم از سمعک خودداری کنند و کیفیت زندگیشان کاهش یابد.
در پاسخ به سؤال «آیا سمعک درمان قطعی کمشنوایی است؟» باید گفت: خیر. سمعک تنها یک وسیله کمکی است که با تقویت صدا به درک بهتر گفتار کمک میکند، اما عامل اصلی کمشنوایی را درمان نمیکند. همچنین معایب متعددی مانند نیاز به تنظیم دقیق، عملکرد ضعیف در شلوغی و هزینههای بالا، استفاده از سمعک را با چالشهایی همراه میسازد. بنابراین، انتخاب و استفاده از سمعک باید با مشورت متخصص، بررسی شرایط فردی و درک واقعبینانه از مزایا و محدودیتهای آن انجام شود.
