اگر بخواهم خیلی ساده برایتان توضیح بدهم، تست ABR یکی از دقیقترین آزمایشهای شنوایی برای نوزادان و کودکان است. این تست کمک میکند بفهمیم گوش داخلی، عصب شنوایی و مسیرهایی که صدا را به مغز منتقل میکنند، درست کار میکنند یا نه.
این آزمایش بیشتر زمانی انجام میشود که کودک برای انجام تستهای معمول شنوایی خیلی کوچک باشد یا به هر دلیلی نتواند همکاری کند. همچنین اگر شک داشته باشیم که مشکل شنوایی به عصب شنوایی یا مغز مربوط است، تست ABR اطلاعات بسیار ارزشمندی در اختیار ما قرار میدهد.
به زبان ساده، تست ABR بررسی میکند که مغز کودک به صداها چگونه پاسخ میدهد. در این آزمایش، ما آرامترین صدایی را که گوش کودک میتواند بشنود، مشخص میکنیم.
شاید بتوان گفت این تست مثل یک گفتوگوی بیصدا بین گوش و مغز است؛ ما صدا را به گوش کودک میرسانیم و با استفاده از دستگاه بررسی میکنیم که آیا عصب شنوایی این پیام را به مغز منتقل میکند یا خیر.
برای انجام این تست، چند برچسب کوچک که به آنها الکترود گفته میشود روی پیشانی و اطراف گوش کودک قرار میگیرد. این برچسبها هیچ دردی ندارند و فقط فعالیت الکتریکی عصب شنوایی و مغز را ثبت میکنند.
سپس از طریق هدفونهای کوچکی، صداهایی با شدتهای مختلف برای کودک پخش میشود. دستگاه واکنش عصب شنوایی به این صداها را ثبت میکند و شنواییشناس با بررسی این اطلاعات مشخص میکند که آیا کودک مشکل شنوایی دارد یا خیر و اگر مشکلی وجود داشته باشد، شدت آن چقدر است.
اگر نوزاد پس از تولد غربالگری شنوایی انجام نداده باشد، یا نتیجه غربالگری طبیعی نبوده باشد، معمولاً انجام تست ABR توصیه میشود.
همچنین در کودکانی که به کمشنوایی مشکوک هستیم اما نمیتوانیم با تستهای معمول به نتیجه قطعی برسیم، این آزمایش کمککننده است.
به طور کلی، تست ABR میتواند نوع کمشنوایی را نیز مشخص کند.
گاهی مشکل از این است که صدا نمیتواند بهخوبی از گوش خارجی و گوش میانی عبور کند و به گوش داخلی برسد. به این حالت کمشنوایی انتقالی میگوییم.
برای مثال، وجود جرم زیاد در گوش، عفونت گوش میانی یا سوراخ بودن پرده گوش میتواند باعث این نوع کمشنوایی شود. خوشبختانه در بسیاری از موارد، این مشکل با درمان دارویی یا جراحی قابل برطرف شدن است.
در بعضی افراد، مشکل در خود گوش داخلی یا عصب شنوایی قرار دارد. در این شرایط، صدا وارد گوش میشود اما پیام صوتی بهدرستی به مغز منتقل نمیشود.
به این نوع مشکل، کمشنوایی حسی-عصبی گفته میشود. این نوع کمشنوایی در برخی کودکان مبتلا به میکروشیا نیز دیده میشود.
خیر. علاوه بر ارزیابی شنوایی، در بعضی شرایط از تست ABR برای بررسی عملکرد مغز نیز استفاده میشود. برای مثال، پژوهشها نشان دادهاند که این تست میتواند در بررسی برخی اختلالات عصبی و روانپزشکی مانند ADHD یا اسکیزوفرنی نیز اطلاعات مفیدی در اختیار پزشک قرار دهد.
بله. هرچند تست ABR بسیار دقیق است، اما گاهی برای بررسی کاملتر شنوایی کودک، انجام آزمایشهای دیگری هم لازم میشود.
یکی از این تستها، آزمایش ASSR است که میتواند اطلاعات دقیقتری درباره میزان شنوایی در فرکانسهای مختلف ارائه دهد و معمولاً در کنار ABR انجام میشود.
آمادگی کودک قبل از انجام تست اهمیت زیادی دارد، چون هرچه کودک آرامتر و خواب عمیقتری داشته باشد، نتیجه آزمایش دقیقتر خواهد بود.
از آنجایی که این تست هنگام خواب انجام میشود، نحوه آمادهسازی کودک به سن او بستگی دارد.
معمولاً نوزادان زیر ۶ ماه بدون نیاز به داروی آرامبخش آزمایش میشوند.
بهتر است قبل از مراجعه، نوزاد را نخوابانید و به او شیر ندهید تا هنگام حضور در مرکز، بعد از شیر خوردن سریعتر به خواب برود.
به طور معمول، شنواییشناس از شما میخواهد درست قبل از شروع آزمایش به نوزاد شیر بدهید تا آرام شود و راحتتر بخوابد.
در کودکان بزرگتر معمولاً لازم است از داروی آرامبخش استفاده شود تا کودک در طول آزمایش کاملاً آرام و بیحرکت بماند.
اگر کودک نیازی به آرامبخش نداشته باشد، باید قبل از انجام تست بهخوبی آرام شده و آمادگی لازم را داشته باشد.
برای اینکه کودک احساس آرامش بیشتری داشته باشد، بهتر است این وسایل را همراه خود بیاورید:
پتو یا ملحفه سبک
عروسک یا اسباببازی مورد علاقه کودک
شیشه شیر یا پستانک
آب یا مایعات مناسب
لباس اضافه و راحت
پوشک و دستمال مرطوب برای نوزادان
میانوعده سبک برای کودکان بزرگتر
اگر کودک کمتر از ۶ ماه سن دارد، معمولاً توصیه میشود حدود ۴ ساعت قبل از آزمایش شیر یا غذای جامد مصرف نکند.
برای کودکان بالای ۶ ماه، این مدت معمولاً حدود ۶ ساعت است.
البته تا حدود دو ساعت قبل از آزمایش، مصرف مایعات سبک مانند آب، شیر مادر یا آبسیب شفاف بلامانع است تا کودک دچار کمآبی نشود.
ابتدا کودک باید خواب باشد. سپس شنواییشناس هدفونهای کوچکی را داخل گوش کودک قرار میدهد و الکترودها را روی پیشانی و اطراف گوش نصب میکند.
بعد از آن، صداهایی با شدتهای مختلف برای هر گوش پخش میشود و دستگاه پاسخ مغز به این صداها را ثبت میکند.
کل این فرایند بدون درد است و کودک در طول آزمایش هیچ ناراحتی احساس نمیکند.
اگر پس از پایان تست کودک کمی خوابآلود بود، جای نگرانی نیست و این حالت معمولاً طی مدت کوتاهی برطرف میشود.
این آزمایش معمولاً حدود یک ساعت زمان میبرد؛ البته اگر کودک در حین تست بیدار شود، ممکن است مدت زمان بیشتری طول بکشد، زیرا لازم است کودک دوباره بخوابد تا نتایج دقیق ثبت شوند.
به همین دلیل، رعایت نکات آمادهسازی قبل از آزمایش بسیار مهم است.
خبر خوب این است که نتیجه تست ABR معمولاً بلافاصله بعد از پایان آزمایش آماده میشود.
شنواییشناس نتایج را برای شما توضیح میدهد و اگر نیاز به بررسی یا درمان بیشتری باشد، راهنماییهای لازم را ارائه خواهد کرد.
بعد از پایان آزمایش، متخصص نتایج اولیه را با شما در میان میگذارد.
اگر برای خواباندن کودک از داروی آرامبخش استفاده شده باشد، توصیههای لازم درباره مراقبت از کودک پس از تست نیز به شما داده میشود.
معمولاً اثر این داروها کوتاهمدت است و طی یک تا دو ساعت از بین میرود.
خیر. تست ABR یک آزمایش کاملاً ایمن، بدون درد و غیرتهاجمی است و هیچ آسیبی به کودک وارد نمیکند.
تنها در مواردی که از آرامبخش استفاده میشود، لازم است قبل از آزمایش درباره شرایط کودک با پزشک مشورت کنید.
دقت تست ABR بسیار بالاست و احتمال خطا در آن کم است. با این حال، برای اینکه نتیجه آزمایش کاملاً دقیق باشد، باید شرایط مناسبی فراهم شود؛ از جمله:
اتاق کاملاً آرام و بدون سر و صدا باشد.
تلفنهای همراه خاموش باشند.
الکترودها بهخوبی روی پوست قرار گرفته باشند.
کودک در طول آزمایش خواب و آرام باشد.
به طور کلی، این تست میتواند کمشنواییهای متوسط تا شدید را با دقت بسیار خوبی تشخیص دهد.
خیر. به دلیل تخصصی بودن تجهیزات و نیاز به دستگاههای پیشرفته، انجام تست ABR در منزل امکانپذیر نیست و باید در کلینیکهای شنواییسنجی انجام شود.
بله. گاهی برخی بزرگسالان به دلایل مختلف نمیتوانند در تستهای معمول شنوایی همکاری کنند. همچنین در افراد دارای معلولیت ذهنی نیز ممکن است انجام تستهای رایج دشوار باشد.
در چنین شرایطی، تست ABR یکی از بهترین روشها برای ارزیابی شنوایی است.
برای انجام این آزمایش، لازم است به مراکز معتبر شنواییسنجی یا کلینیکهای تخصصی گوش، حلق و بینی مراجعه کنید تا تست توسط شنواییشناس مجرب انجام شود.
در نهایت، تست ABR یکی از دقیقترین روشها برای ارزیابی شنوایی نوزادان، کودکان و حتی برخی بزرگسالان است و به ما کمک میکند علت کمشنوایی را پیدا کرده و بهترین روش درمان را انتخاب کنیم.
