از ۱۸ دیماه ۱۴۰۴، کشور با خاموشی گسترده اینترنت روبهرو شد و پیامدهای این قطعی فراتر از محدودیت دسترسی به سایتها و اپلیکیشنها بود؛ بازار کار آنلاین ایران یکی از سختترین آسیبها را تجربه کرد.
بررسیهای پلتفرم جابویژن نشان میدهد که در جریان این قطعی، انتشار آگهیهای شغلی بیش از ۶۴٪ کاهش یافته و کارفرماها بهسرعت فرآیند استخدام را متوقف کردند، در حالی که تقاضای کار از سوی کاربران نیز سقوط محسوسی داشته است. این بحران دیجیتال فشار قابلتوجهی بر فضای اشتغال کشور وارد آورد و آن را از یک اختلال فنی به یک شوک اقتصادی تبدیل کرد.
وقتی اینترنت از دسترس خارج شد، نه فقط پیامرسانها و وبسایتها قطع شدند، بلکه بسیاری از فرصتهای شغلی آنلاین نیز ناپدید شدند. طبق دادههای منتشرشده، بیش از ۶۴٪ آگهیهای استخدامی در پلتفرمهای کاریابی آنلاین کاهش پیدا کرد؛ یعنی بیش از نیمی از فرصتهای جدید شغلی عملاً ناپدید شدند یا انتشار آنها به تأخیر افتاد.
این افت شدید، در قیاس با بحران جنگ ۱۲ روزه قبلی، آثار اقتصادی عمیقتری برجای گذاشت. در وضعیت جنگ، بازار کار بهسرعت مسیر بازگشت را طی کرد، اما در بحران اینترنت، زمان بازگشت به شرایط عادی بسیار طولانیتر شده است.
اولین واکنش به قطعی اینترنت از سمت کارفرماها بود، نه کارجویان. شرکتها و کسبوکارهای آنلاین بهمحض بروز اختلال، روند استخدام و انتشار آگهیهای شغلی را متوقف کردند. تحلیلها نشان میدهد در بازه قطعی ارتباط با اینترنت جهانی و موتورهای جستوجو، شرکتها بهشدت محتاط شدند و ترجیح دادند تا زمان برطرف شدن عدم اطمینان، روند جذب نیرو را به تعویق بیندازند.
در مقابل، درخواستهای شغلی از سوی کارجویان حدود ۳۴٪ کاهش را تجربه کرد که این کاهش نسبت به افت آگهیها کمتر بود؛ به این معنا که کارجوها هنوز به یافتن شغل تمایل داشتند اما فرصتهای جدید برای آنها کمتر بود.
با بازگشت نسبی اینترنت و رفع محدودیتها، برخی از شاخصهای بازار کار بهبود یافتند، اما وضعیت همچنان به قبل از بحران بازنگشته است. ارسال رزومهها به حدود ۹۲٪ سطح پیش از بحران برگشته، اما انتشار فرصتهای جدید تنها حدود ۷۰٪ حالت عادی را تجربه میکند.
این عدم توازن بین تقاضا و عرضه باعث شده رقابت برای هر موقعیت شغلی بهطرز چشمگیری افزایش یابد، چون تعداد متقاضیان بالا رفته اما فرصتها کم شدهاند. نتیجه این وضعیت، فشار رقابتی بیشتر برای یافتن شغل و کاهش شانسی واقعی برای کارجویان است.
آمارها نشان میدهند که تاثیر قطعی اینترنت در بخشهای مختلف بازار کار یکسان نبوده است. مشاغلی که بیشترین وابستگی به فضای اینترنت داشتهاند، بیشترین آسیب را دیدهاند:
مشاغل دیجیتال مارکتینگ و سئو: تا ۸۰٪ کاهش در آگهیهای جدید داشتهاند.
خدمات و پشتیبانی مشتریان: کاهش تا ۷۰٪ در آگهیهای جذب نیرو دیده شده است.
مشاغل فناوری و تکنولوژی: حدود ۶۰٪ افت انتشار آگهی جدید تجربه کردهاند.
در مقابل، مشاغلی که وابستگی کمتری به ایکامیورس یا پلتفرمهای آنلاین داشتند، مثل خدمات فیزیکی یا عملیاتی، نسبتاً کمتر تحت تأثیر قرار گرفتند.
اینترنت دیگر فقط ابزار ارتباطی نیست؛ بلکه بستر اصلی تبادل اطلاعات، بازاریابی، استخدام، فروش و پیمانکاری است. وقتی این بستر از دست میرود، کسبوکارها نمیتوانند:
آگهیهای استخدام را منتشر کنند
با متقاضیان ارتباط برقرار کنند
روند استخدام و جذب را مدیریت کنند
سفارشها و خدمات آنلاین را انجام دهند
همه اینها درآمد شرکتها، اعتماد بازار و تمایل سرمایهگذاری در استخدام را کاهش میدهند و در نهایت به رکود و تضعیف بازار کار منتهی میشود.
بازار کار ایران پس از بحران اینترنت با چالشهای جدیدی روبروست:
✔️ انتشار آگهیهای شغلی هنوز به سطح پیش از بحران بازنگشته
✔️ رقابت برای هر موقعیت شغلی بیشتر شده
✔️ مشاغل مبتنی بر اینترنت هنوز روند بهبود کامل را طی نکردهاند
✔️ شرکتها نسبت به آینده تردید دارند و محتاطانه عمل میکنند
این وضعیت میتواند روند بازگشت به ثبات را کند کند و تا زمانی که اطمینان از ثبات دسترسی به اینترنت بینالملل وجود نداشته باشد، بازار کار نیز در وضعیت بیثباتی باقی بماند.
منبع: https://digiato.com/iran-technology-news/internet-blackout-caused-drop-in-the-job-market
