در ماههای اخیر، فعالان حوزه فناوری و تجارت الکترونیک ایران با یکی از سختترین دورههای فعالیت خود روبهرو شدند؛ قطع یا اختلالات گسترده اینترنت و شوکهای اقتصادی باعث شد فروش و تعامل با مشتریان به شدت کاهش یابد و بسیاری از کسبوکارها حتی در بازه پس از بحران نیز نتوانند به سطح فعالیت قبلی بازگردند.
در واکنش به این وضعیت، مقامات اجرایی و صنفی وعده دادهاند که بستههای حمایتی و تسهیلات مالی به شرکتها و استارتاپهای آسیبدیده ارائه شود. هدف اصلی این اقدامات، جبران بخشی از ضررهای مالی، حفظ اشتغال و کمک به پایداری کسبوکارها است.
قطع شدن اینترنت، که در برخی دورهها تا چندین روز ادامه داشت، فروش آنلاین را تقریباً متوقف کرد و ارتباط با مشتریان در اکثر پلتفرمهای تجارت الکترونیک و خدمات آنلاین به صفر رسید. این توقف فعالیت، بهویژه برای فروشگاهها، ارائهدهندگان خدمات و بازارهای آنلاین، ضررهای گستردهای به همراه داشت.
در نتیجه، کاهش درآمد و افت شدید ترافیک کاربران باعث شد بسیاری از شرکتهای کوچک و متوسط دچار بحران نقدینگی شوند. حتی پس از بازگشت نسبی اینترنت، بسیاری از کسبوکارها همچنان با افت فروش، کمبود مشتری و دشواری در بازسازی فعالیت مواجه هستند.
برای مقابله با این خسارتها، دولت و نهادهای مرتبط طرحهایی برای پرداخت تسهیلات مالی تدوین کردهاند. این بستهها شامل معرفی کسبوکارهای آسیبدیده به بانکها برای دریافت وام سرمایه در گردش و تسهیلات کمبهره است.
به گفته مسئولان، این وامها قرار است به شرکتهای دیجیتال مبتنی بر ارزیابی خسارت واقعی اختصاص یابد و شرایط بازپرداخت انعطافپذیری داشته باشد تا فشار مالی بر کسبوکارها کاهش یابد.
با این حال، فعالان اکوسیستم دیجیتال نسبت به اثربخشی این بستهها تردید دارند. بسیاری میگویند تجربه حمایتهای قبلی نشان داده که وعدهها یا به مرحله اجرا نمیرسند یا با نرخ سود و شرایط بازپرداخت دشوار، بهجای کمک، بار مالی تازهای روی دوش کسبوکارهای آسیبدیده میگذارند.
یکی از نقدهای اصلی این است که وامهای ارائهشده سود بالا دارند و دوره بازپرداخت کوتاهی تعیین میشود، که برای شرکتهایی که هنوز به سطح درآمد قبل بازنگشتهاند، قابل تحمل نیست. برخی فعالان حتی اعلام کردهاند که تاکنون کسبوکاری را نمیشناسند که واقعاً بتواند از این تسهیلات بهرهمند شده باشد.
سود بالا: نرخ سود وامها ممکن است برای شرکتهای کوچک و متوسط سنگین باشد و باعث بازگشت مشکلات مالی شود.
دوره بازپرداخت کوتاه: با توجه به خسارتهای عمیق، زمان بازپرداخت کوتاه نمیتواند به بازسازی واقعی کسبوکار کمک کند.
فرایندهای اداری پیچیده: نحوه معرفی و اخذ وام با روند اداری طولانی، بسیاری از متقاضیان را دلسرد کرده است.
در نهایت، اعطای وام و بستههای حمایتی به کسبوکارهای دیجیتال آسیبدیده اقدامی ضروری در شرایط بحرانی به نظر میرسد، اما نحوه طراحی و اجرایی شدن این تسهیلات تعیینکننده موفقیت آن خواهد بود. اگر این حمایتها بهدرستی اجرا نشوند، نهتنها مشکلات پیشین رفع نمیشود، بلکه ممکن است بار مالی جدیدی بر شرکتها تحمیل گردد. در عوض، کارشناسان پیشنهاد میکنند بستههای حمایتی با نرخ سود پایینتر، دوره بازپرداخت طولانیتر و فرآیند سادهتر برای متقاضیان طراحی شود تا بیشترین تأثیر را در بازگشت کسبوکارها به مسیر رشد داشته باشد.
منبع: https://digiato.com/iran-technology-news/loan-to-damaged-digital-businesses
