تبریز، تابستان و راننده تاکسی ها

ســمپوزیوم فصلی انجمن ســکته مغزی ایران با عنوان «ترومبوز سینوســی» در شهر تبریز برگزار شد. تقارن این عنوان با تابســتان تصادفی نبود. تابســتان و گرما هرســاله، (به ویژه در میان زحمت کشــانی که کارهای ســنگین انجام می دهنــد)، همراه با افزایش شیوع ترمبوز سینوســی بوده است و هرساله انجمن ســکته مغزی ایران در این مورد در ابتدای تابســتان به مــردم و مســئوالن هشــدارهای الزم را می دهد. به خصوص انجمن در سال گذشــته با مشاهده چند مــورد ترومبوز سینوســی در میان رانندگان تاکســی شــهر تهران، در مورد شــیوع این بیماری در این قشر زحمت کش هشدار داد و خواهان اقداماتی در جهت کاهش خطر این بیماری در ایشــان شد. البته کمپین اصلی انجمن ســکته مغزی ایران در سال های اخیر حــول محور درمان ســکته مغزی حاد بوده اســت؛ چراکه نارسایی در درمان ســکته مغزی حاد یکی از معیوب ترین حلقه های نظام ســالمت کشور بود، اما باید توجه داشــت که در ســکته مغزی حاد، اشکال اصلی در سیستم شریانی یا سرخرگ است که خون را به مغز می رساند و نه سینوس ها یا وریدهایی که خون را از مغز خارج می کنند. انسداد در عروق خارج کننده مغز هم اگرچه قطعا نوعی ســکته مغزی است، اما با اشــکال متعارف آن از نظر عالئم بالینی به شــدت متفاوت اســت. ترومبوز سینوســی به دلیل اختالل و گرفتگــی در راه های تخلیه کننــده مغز پدید می آید و مثل گرفتگی در هر چاهک دیگری، غلیظ شدن خون به دلیــل کم آبی بدن نقش زیادی در بروز آن دارد. تا چند سال پیش که این بیماری به خوبی شناخته شده نبود، برای بیماران تشــخیص های دیگــری از تومور مغزی گرفتــه تا صرع و عفونت هــای مغزی مطرح می شــد. جنبه های مختلف ســکته مغزی و حاالت گوناگونی که اخیرا اهمیت آنها آشــکار شده محدود به ترومبوز سینوسی نیستند. معلوم شده است:

- شیوع ســکته مغزی در کودکان و حتی نوزادان بســیار بیــش از آن چیزی اســت که تاکنــون تصور می شد، اما تظاهرات متفاوتی دارد.

- روش های پیشــگیری از ســکته مغــزی تنوع و پیشرفت های شــگفت انگیزی پیدا کرده اند. استفاده از ایــن روش ها البته به معنــای حفظ کیفیت حیات در توده های وســیعی از مردم اســت. به همین دلیل اســت کــه می تواند به معنــای تأمیــن فرصت هایی طالیی تا پایان یک کتاب فلسفی، یک پروژه صنعتی یا به سامان رساندن یک خانواده دچار مشکل هم باشد. - یــک تــا دو درصــد مــردم نارنجکــی بــه نام «انوریســم» در مغز خــود دارند کــه گاه بی مقدمه منفجر شــده و مرگ ناگهانی در زمیــن فوتبال، روی صحنه یا به هنگام کار را ایجاد می کند. - پیشــرفت های شــگفت آور در تکنیک هــای توانبخشــی ســکته مغزی، انعطاف پذیری بی نظیر مغز را ثابت کرد و آن را به نحو معجزه آســایی به کار گرفت.

پنجشنبه گذشته، موضوع بحث با همت همکاران متخصــص مغــز و اعصــاب آذربایجــان تنها حول ترومبوز سینوســی بود و تمام ابعــاد آن مورد بحث، بررســی و تعمق قرار گرفت. این گردهمایی، تالشی بود در جهتی مخالف بــا اقیانوس هایی که می گویند تنها یک بند انگشت عمق دارند. بی تردید موضوعات برشــمرده باال هــم موضوع ســمپوزیوم های فصلی آینــده انجمن خواهند بود، امــا باید تأکید کرد نیل به حداقلی از پیشــرفت در این زمینه های بســیار حیاتی از ید متخصصــان مغز و اعصاب و انجمن هایشــان به تنهایی خارج اســت و همیاری و توجه تمام اقشار از مســئوالن، مشــاهیر، هنرمندان، اصحاب رسانه و سیاست مداران را می طلبد.

بابک زمانى رئیس انجمن سکته مغزى - روزنامه شرق