۲ قدم اول فرآیند طراحی UX

در فرآیند طراحی UX هدف فقط ارائه یک تجربه لذت بخش به کاربران نیست. در این فرآیند فرصتی برای طراحان هست که طرح خود را با تکرار و بهبود به بلوغ برسانند. هدف فرآیند این هست که طراح دقیقا آگاه شود که چه چیزی باید طراحی کند که کاربر با آن حس خوبی داشته باشد. قبل از بررسی مراحل فرآیند به چند سوال جواب میدهیم.

طراحی UX چیست؟

برای فهمیدن فرآیند طراحی UX  لازم است عبارت ها را بیشتر توضیح دهیم. UX یا User Experiece اشاره به حس کاربر در استفاده از یک محصول یا خدمت دارد که شامل همه واکنش ها، احساسات و تعاملات کاربر میشود. کلمه UX به تمام محصولات دیجیتال و غیر دیجیتال که نهایتا کاربر نهایی از آن ها استفاده میکند اشاره دارد. ولی معمولا در محصولات دیجیتال از قبیل اپلیکیشن ها و وب سایت ها بیشتر دیده میشود.

Donald Norman
Donald Norman

کلمه UX توسط Donald Norman ساخته شده است اون در این باره می گوید:

" من این عبارت را اختراع کردم چون فکر میکردم Human Interface و Usability محدود بودند و من میخواستم تمام جنبه های تجربه کاربر که شامل طراحی صنعتی، گرفیک، رابط کاربری، تعاملات را پوشش دهم."

چرا طراحی UX مهم است؟

اگر بخواهیم کوتاه جواب این سوال را بدهیم باید بگویم که طراحی UX با ایجاد پیش بینی و برآورد نیاز های کاربر باعث ایجاد حس خوب در کاربر میشود و نتیجه این حس خوب ایجاد یک محصول یا خدمت موفق هست. برای مثال پشت حس خوب شما از محصولاتی از قبیل دیجی‌کالا، اسنپ، دیوار، شیپور و ... تیم UX قوی هست.

همه محصولات و خدمات از قبیل وب سایت ها و اپلیکیشن ها برای موفقیت نیاز به طراحی UX خوب دارند حاصل این موفقیت ایجاد مشتریان وفادار برای محصول و خدمات شما هست. بدون طراحی UX خوب برای محصولاتتان، کاربران ناراضی زیادی خواهید داشت و به سرعت کاربرانتان را از دست خواهید داد. نکته اصلی در طراحی UX خوب این هست که ایجاد تجربه خوب برای کاربران برای هر محصول میتواند متفاوت باشد حتی یک محصول مشابه از دو برند متفاوت! مانند دیوار و شیپور یا اسنپ و تپ‌سی. پس نیازی نیست جاسوس های برای محصولات رقیب استخدام کنیم برای بررسی طراحی ها که آنها برای کاربرانشان دارند.

فرآیند طراحی UX شامل ۶ قدم مهم هست.

نکته مهم فرآیند طراحی UX محصول شما برای محصول شما کارا خواهد بود و با فرآیند طراحی UX محصول دیگر متفاوت خواهد بود. پس شما این اختیار را دارید که نسبت به محصول خود از برخی از قدم ها صرف نظر کنید. مهمترین چیز این هست، این فرآیند برای شما نتیجه بخش باشد. اما این مورد را همیشه به یاد داشته باشید تحقیق، تکرار و تست مواردی هستند که الزام یک فرآیند طراحی UX خوب هستند.

قدم اول: فهمیدن

ضرب المثل قدیمی میگوید: "اگر ۴ ساعت برای خرد کردن یک درخت زمان دارید ۳ ساعت آن را صرف تیز کردن تبر خود کنید." در طراحی می‌توان این ضرب المثل را اینطور تفسیر کرد برای شروع یک پروژه ابتدا از پایه ترین مسائل یعنی کاربر و برند شروع کنید.

چشم انداز
چشم انداز

از آنجای که کل هدف طراحی بررسی نقاط درد(مشکلات) کاربران هست باید ابتدا به این سوالات پاسخ دهید: مشکل کاربران چیست؟ چه مشکلی از مسائل کاربران در حال بررسی هست؟ چه مشکلی را شما حل میکنید؟ چرا نظر شما یکی از پاسخ های مشکلات کاربران هست؟ آیا کارهای شما با اهداف و ماموریت برند محصول یا کسب و کار هماهنگ هست؟ اصلا هدف و ماموریت کسب و کار یا محصول شما چیست؟ کار شما دقیقا چه کمکی به اهداف و ماموریت ها میکند؟ آیا راه حل ها و کارهای شما در این بازه زمانی برای کسب و کار و یا محصول شما مناسب هست؟

وقتی شما متوجه مشکلاتی شدید که کاربران با آنها روبرو هستند و شما توانستید به این سوالات جواب دهید قادر به ایجاد یک استراتژی برای طراحی موفق خواهید شد. در واقع پیروی شما از اهداف و ماموریت های کسب و کار در موفقیت محصول شما مهم هست. در نتیجه سعی کنید متعهد به ماموریت و اهداف برند باشید.

قدم دوم: تحقیق

پس از اینکه متوجه همخوانی پروژه با اهداف و ماموریت ها برند شدید و توانستید به سوالات بالا جواب دهید باید فاز تحقیق را شروع کنید. تحقیق شما نقش خون در پروژه دارد. پس اهمیت آن مشخص هست. مواردی که در این فاز پیدا میکنید در DNA پروژه تاثیر گذار هست. خطرناکترین چیز در این فاز این هست که به سوالات خود با فرضیات خود جواب دهید و کاربر را ملاک پاسخ های خود قرار ندهید. اما برای تحقیق روش های خوبی هست:


مصاحبه face to face
مصاحبه face to face

۱- مصاحبه:

گفتگو با مخاطبان خود و پرسیدن مسائل و مشکلات که می توانند داشته باشند. در این نوع روش سعی میشود مکالمه face to face انجام شود. تا واکنش های غیر شفاهی مخاطب را ببینید که این نوع مکالمه میتواند حضوری و یا حتی Video ای باشد.


گروهای متمرکز
گروهای متمرکز

۲- گروهای متمرکز یا گروهای کاربری

در این متد شما گروهای متشکل از ۳ تا ۵ نفره دارید که در خصوص موارد نگرش، احساسات، مشکلات و مسائل خود با محصول بحث میکنند. دقت داشته باشید این یک مصاحبه نیست و شما باید گروه را تشویق به بحث و گفتگو کنید.


شخصی در حال پاسخ به نظرسنجی آنلاین
شخصی در حال پاسخ به نظرسنجی آنلاین

۳- نظر سنجی

در این متد شما پرسش‌نامه به مخاطب خود ارسال میکند و از آنها میخواهید که این پرسش‌نامه را در صورت تمایل پر کنند دقیقا کاری که دیجی‌کالا بعد از تحویل کالا به مشتریان میکند و با ارسال پیامک از آنها میخواهد نظرشان را در خصوص کالا اعلام کنند یا سرویس اسنپ بعد از رسیدن به مقصد از شما میخواهد که نظرتان را درخصوص راننده بیان کنید. اما باید در طراحی سوالات دقت داشته باشید و سوالات جهت دار از مخاطبان نپرسید طراحی نوع سوال و درخواست برای پاسخ به این سوالات در زمان و مکان مشخص باید تعیین شده باشد.


فردی در حال تست Usability
فردی در حال تست Usability

۴- تست Usability

در این متد شما نظاره‌گر رفتار کاربرانتان هستید و واکنش و تصمیم رفتاری آنها در هر قسمت از محصول که سناریو های از پیش تعیین شده را مشخص کردید مشاهده میکنید. بر فرض اگر محصول شما دیجی‌کالا باشد از کاربر میخواهد یک لپ تاپ Macbook Pro از سایت پیدا کند و آن را با یک لپ تاپ دیگر مقایسه کند. با مشخص کردن این سناریو کاربر شروع به انجام این کار میکند و شما که نظاره‌گر رفتار او هستید متوجه مشکلات محصول خود در اجرای این سناریو خواهید شد. برای مثال کاربر شاید در وحله اول دسته بندی لپ تاپ ها را سریع پیدا نکند یا مثلا قابلیت مقایسه برای کاربر گیج کننده باشد. بعد از اتمام سناریو میتوانید از کاربر در خصوص تجربه کاربری سوال کنید. این یک فرصت عالی هست که شما متوجه مشکلات محصول خود شوید و بررسی کنید که نیاز های کاربر در فرآیند این سناریو مرتفع شده است یا خیر. حتی میتوانید از مشکلاتی که بر سر کاربر بوده است Feature های جدید آینده را بسازید.




برای اینکه مقاله از حوصله کاربر خارج نشود ۶ قدم فرآیند طراحی UX به ۳ مقاله تقسیم شده هست که ۲ قدم بعدی فرآیند به زودی در مقاله دیگر آماده میشود.