راهنمای ساده مفهوم Proxy ها

این راهنما به زبان ساده توضیح می‌دهد که پروکسی سرور چیست، چطور به‌عنوان واسطه بین کاربر و اینترنت عمل می‌کند، چرا برای حفظ حریم خصوصی و افزایش سرعت کاربرد دارد و تفاوت پروکسی‌های Forward و Reverse در چیست.

تا حالا به این فکر کرده‌اید که چطور می‌شود ناشناس در اینترنت گشت‌وگذار کرد؟
پاسخ این معما اغلب در یک چیز نهفته است: پروکسی سرورها.

پروکسی‌ها نقش واسطه را بین دستگاه شما و وب‌سایت‌هایی که بازدید می‌کنید ایفا می‌کنند و از حریم خصوصی گرفته تا بهبود سرعت اینترنت، کاربردهای متنوعی دارند.
اما دقیقاً چطور کار می‌کنند؟

در این مقاله، قرار است به زبان ساده اصول اولیه پروکسی‌ها را توضیح بدهیم، نحوه عملکرد آن‌ها را شرح دهیم و تفاوت پروکسی‌های Forward و Reverse را روشن کنیم.

پروکسی سرور چیست؟

پروکسی سرور، یک واسطه بین کلاینت (مثل کامپیوتر شما) و اینترنت است.

به‌جای اینکه دستگاه شما مستقیماً به یک وب‌سایت متصل شود، پروکسی وسط ماجرا قرار می‌گیرد و ارتباط را به نیابت از شما برقرار می‌کند.
مثل این است که شما به جای خودتان، یک دوست را بفرستید تا از کسی سؤالی بپرسد و او جواب را برایتان بیاورد.
از نگاه وب‌سایت، این دوست (پروکسی) درخواست‌دهنده واقعی به نظر می‌رسد و شما پشت صحنه پنهان می‌مانید.

به زبان فنی، پروکسی سرور یک IP مخصوص به خودش دارد و به‌جای IP شما، با وب‌سایت‌ها ارتباط برقرار می‌کند.
وقتی از پروکسی استفاده می‌کنید، وب‌سایت‌ها IP پروکسی را می‌بینند، نه IP واقعی شما.
این یعنی هویت شما محفوظ می‌ماند و می‌توانید ناشناس در اینترنت بچرخید.

اما این تمام ماجرا نیست؛ پروکسی‌ها می‌توانند محتوای مزاحم را فیلتر کنند یا داده‌های پرکاربرد را در حافظه خود ذخیره کنند تا در مراجعه‌های بعدی سریع‌تر تحویل دهند.

پروکسی سرور چطور کار می‌کند؟

بیایید فرآیند کار پروکسی را قدم‌به‌قدم مرور کنیم:

۱. ارسال درخواست: شما (کلاینت) می‌خواهید به یک وب‌سایت دسترسی پیدا کنید. به‌جای ارتباط مستقیم، این درخواست ابتدا به پروکسی ارسال می‌شود (براساس تنظیماتی که در مرورگر یا دستگاه‌تان انجام شده).

۲. بررسی کش (Cache): پروکسی بررسی می‌کند که آیا قبلاً نسخه‌ای از صفحه یا داده در حافظه محلی خود ذخیره کرده یا خیر. اگر داشته باشد، همان را به شما تحویل می‌دهد و دیگر نیازی به مراجعه به سایت اصلی نیست.

۳. ارسال درخواست به سایت مقصد: اگر داده در کش موجود نباشد، پروکسی درخواست را به سایت هدف ارسال می‌کند و از IP خودش برای دریافت داده استفاده می‌کند.

۴. دریافت پاسخ از سایت: وب‌سایت فکر می‌کند این درخواست از سوی پروکسی آمده و پاسخ را برای او ارسال می‌کند.

۵. ارسال پاسخ به شما: پروکسی داده دریافتی را به شما تحویل می‌دهد و ارتباط کامل می‌شود.

تفاوت پروکسی Forward و Reverse

همه پروکسی‌ها یکسان نیستند.
دو نوع پرکاربرد آن‌ها عبارتند از:

پروکسی Forward (سمت کاربر)

این نوع پروکسی در سمت کاربر قرار می‌گیرد.
شرکت‌ها معمولاً از پروکسی‌های Forward استفاده می‌کنند تا تمام ترافیک اینترنتی کارکنانشان از یک مسیر مشخص عبور کند.
کاربردهایش شامل:

• مسدود کردن سایت‌های خاص

• کش کردن محتوای پرتکرار

• پنهان کردن IP شبکه داخلی از دنیای بیرون
  اگر تا به حال از یک وب‌سایت پروکسی برای دور زدن محدودیت‌ها استفاده کرده‌اید، در واقع با یک پروکسی Forward کار کرده‌اید.

پروکسی Reverse (سمت سرور)

این نوع پروکسی در سمت سرور قرار می‌گیرد و در جلوی یک یا چند وب‌سرور مستقر می‌شود.
کاربردهایش شامل:

• توزیع درخواست‌ها بین چندین سرور (Load Balancing)

• ارائه سریع‌تر محتوا از طریق کش

• افزایش امنیت با پنهان کردن سرورهای واقعی
  بسیاری از شبکه‌های تحویل محتوا (CDNها) مثل Cloudflare در واقع Reverse Proxy هستند که محتوا را به شکل گسترده کش می‌کنند و سرورهای مبدا را از حملات محافظت می‌کنند.

شناخت تفاوت این دو نوع پروکسی بسیار مهم است؛ چون یکی از مباحث پرکاربرد در مصاحبه‌های طراحی سیستم محسوب می‌شود!

چرا باید از پروکسی استفاده کنیم؟

شاید به نظر برسد استفاده از پروکسی فقط دردسر اضافه است، اما در واقع مزایای زیادی برای کاربران عادی و سازمان‌های بزرگ دارد:

• حریم خصوصی و ناشناس ماندن: پنهان کردن IP شما باعث می‌شود هویتتان محفوظ بماند.

• امنیت و فیلترینگ: پروکسی‌ها می‌توانند نقش فایروال یا فیلتر را ایفا کنند و دسترسی به سایت‌های مخرب یا نامطلوب را مسدود کنند. همچنین، چون بین شبکه شما و اینترنت قرار دارند، جلوی حملات مستقیم به سرورهای داخلی را می‌گیرند.

• کش و بهبود عملکرد: پروکسی‌ها محتوای پرتکرار را کش می‌کنند. این باعث کاهش مصرف پهنای باند و افزایش سرعت پاسخ‌دهی می‌شود.

• تعادل بار و مقیاس‌پذیری: در سیستم‌های بزرگ، Reverse Proxy کمک می‌کند تا بار ترافیک بین چندین سرور تقسیم شود و از فشار بیش‌ازحد روی یک سرور جلوگیری شود. اگر یکی از سرورها از کار بیفتد، ترافیک به سایر سرورها هدایت می‌شود.

همین مزایا باعث شده‌اند پروکسی‌ها به بخشی جدایی‌ناپذیر از زیرساخت‌های شبکه‌های امروزی تبدیل شوند.

جمع‌بندی

شاید پروکسی‌ها پشت صحنه کار کنند، اما حالا می‌دانید که آن‌ها واسطه‌های باهوشی هستند که ارتباطات اینترنتی را امن‌تر، سریع‌تر و خصوصی‌تر می‌کنند.
از پروکسی Forward که به شما اجازه می‌دهد ناشناس وب‌گردی کنید تا Reverse Proxy که سایت‌های بزرگ را قادر می‌سازد میلیون‌ها درخواست را پاسخ دهند، این ابزارها در قلب طراحی سیستم‌های مدرن جای دارند.

با افتخار از

https://substack.com/@arslandg/p-170015267?utm_source=profile&utm_medium=reader2