چگونه خشم خود را کنترل کنیم؟

شاید تا به حال این جمله را شنیده باشید که می گن اگر کسی را می خواهی بشناسی :

  • یا باهاش به مسافرت برو
  • یا ازش پول قرض بگیر
  • یا عصبانیش کن!

در نوشته امروز قصد دارم به مورد آخر بپردازم. یعنی در هنگام خشم چطور منطقی رفتار کنیم؟ چطور خشم رو کنترل کنیم که منجر به از دست دادن دامنه ارتباطاتمون با دوستان و عزیزانمون نشه؟!





خشم یعنی چه؟

خشم مثل شادی، غم، ترس، لذت و ... یک احساسه.

احساس طبیعی که همه ما اونو تجربه کردیم می کنیم و خواهیم کرد.

وقتی بچه بودیم به ما می گفتن عصبانی نشید. عصبانی شدن کار خوبی نیست. بچه خوب کسیه که عصبانی نمی شه و ...

حتما شما هم با این جملات بیگانه نیستید!

اما لازم هست بدانیم حق مسلم هر انسان هست که شاد باشه، غمگین باشه، بترسه و ...

بعضی موقع ها خشمگین شدن بسیار ضروری هست! مثلا سربازانی که در جبهه با دشمنان می جنگن. در بسیاری از موارد با کمک احساس خشم به دشمن حمله می کنند و یا از خودشون دفاع می کنند.


میزان خشمگین شدن آدم ها با هم کاملا متفاوته. بعضی ها بیشتر از بقیه خشمگین می شن. زیاد خشمگین شدن نه تنها برای سلامت روان مضر هست بلکه سلامت جسم رو هم به خطر می ندازه.

خیلی از آدم ها موقع خشمگین شدن، خشمشون رو توی خودشون فرو می ریزن! قطعا این کار به سلامت اون ها صدمه می زنه. افسردگی اینجاست که متولد میشه!

یا خیلی از آدم ها هستن که خشمشون رو روی دیگران خالی می کنن. به اصطلاح دقیق تر پرخاشگری می کنند.

پرخاشگری با خشم فرق می کنه.

خشم یک احساسه

اما پرخاشگری یک رفتاره

خشم یه آدم ممکنه برای دیگران قابل مشاهده نباشه اما رفتار پرخاشگرانه برای دیگران قابل مشاهده هست. پس اگه خشم در رفتار ما نشون داده بشه می شه پرخاشگری

چه عواملی باعث بروز خشم می شن؟

از اونجایی که من با شما فرق می کنم. شما با دوستتون فرق می کنید. دوستتون با افراد دیگه متفاوته و ...

عواملی که باعث خشم و عصبانیت ما آدما می شن با هم فرق می کنه.

اما همه اون عوامل رو می شه در دو دسته کلی جای داد :

عوامل بیرونی :

عوامل بیرونی عواملی هستن که در محیط زندگی ما اتفاق میوفتن. مثلا وقتی گیر آدمای بد قول میوفتید! طرف می گه من ساعت چهار جای شمام اما ساعت شش میاد!

عوامل درونی :

عواملی که در درون خودمون هست و یا براساس باور ها ایجاد شدن.

مثلا شما توی خانواده ای بزرگ شدید که معتقد هستن اگه کسی مطابق میلشون رفتار نکنه باید خشمگین شد و در همون لحظه حالیش کرد! باید همون لحظه باهاش بر خورد کرد!

این عوامل درونی تنها منتهی به محیط خانواده نمی شه. ممکنه از همسر، همسایه، فروشنده، رئیس، پدر، مادر، معلم هامون، هنر پیشه فیلم ها و ... این رفتار ها رو یادگرفته باشیم.

یعنی ما رفتار پرخاشگرانه یک فردی رو مشاهده می کنیم و یادمی گیریم که پرخاش کنیم!

در هنگام خشم چه فکر هایی از ذهن ما می گذره؟!

وقتی آدم خشمگین هست، فکر و خیالاتی که دور سرش می چرخه عموما منفی هست.

به عنوان مثال:

  • اگه جوابش رو ندم فکر می کنه من ازش ترسیدم!
  • اگه ساکت باشم فکر می کنه من کم آوردم!
  • اون با این کارش منو خراب کرد. تحقیر کرد!
  • همین الان اگه جوابش رو ندم پرو می شه، آدم نمیشه!

چه چیز هایی زمینه ساز خشمگین شدن می شه؟!

وقتی آدما به اهدافشون نمی رسن.

وقتی به آدما ظلم می شه یا وقتی که گول می خورن.

وقتی مسخره می شن.

وقتی بهشون بی توجهی می شه.

وقتی به مالکیتشون تجاوز می شه.

وقتی در معرض پرخاشگری قرار می گیرن.

وقتی از سمت دیگران مورد آسیب قرار می گیرن. فرقی هم نمی کنه که اون آسیب عمدی بوده یا غیر عمدی

فرهنگ چقدر می تونه روی میزان خشمگین شدن ما تاثیر گذار باشه؟

باید گفت خیییییلییی!

مثلا

آدم هایی رو تصور کنید که خشمگین شدن توی فرهنگشون اصلا نیست و پذیرفته نمیشه!

یا آدمی که توی خانواده ای بزرگ شده که ناملایمت ها و سختی ها رو عامل موفقیت می دونن.

یا مثلا آدمی که توی فرهنگش داد زدن یک رفتار کاملا نرمال هست!

چطور می شه این خشم که یک احساس کاملا طبیعی هست رو کنترل کنیم؟

1- یک لحظه خودتون رو یک دیگ زود پز فرض کنید. هر موقع خواستید منفجر بشید، از یک تا بیست بشمرید و سعی نفس های عمیق و آروم بکشید! قطعا هر چی بیشتر بشمارید آروم تر میشید.

2- وقتی خشمگین شدید اصلا شخصیت طرف رو نقد نکنید و فقط از خودتون حرف بزنید. از جملات من دار استفاده کنید. مثلا نگین که از تو متنفرم. بلکه بگین ناراحتم کردی. سعی کنید هیچ وقت کسی رو متهم نکنید.

3- به این فکر کنید که آیا این موضوع 10 سال دیگه هم مهمه؟

4- از خودتون بپرسید بد ترین نتیجه ای که ممکنه بوجود بیاد چی می تونه باشه؟ فرض کنید توی یک صفی ایستادید و یکی میاد و جا می زنه. شاید سپری کردن دو سه دقیقه وقت بیشتر توی صف مسئله چندان مهمی نباشه!
قطعا یه تذکر زبانی کوچیک هم کفایت می کنه و نیازی به دست به یقه شدن نیست!

5- خودتونو در معرض آدم ها یا شرایطی که آروم تر هستن و منجر به آروم شدن شما می شن قرار بدید.

6- کمی بخوابید.

7- شوخی طبع باشید.

8- یک سری جملات رو مدام تکرار کنید:

  • این نیز بگذرد.
  • حتما عمدی نبوده.
  • موضوع را بزرگ نکن.
  • دنیا به آخر نرسیده

9- اصلا از کلمات رکیک استفاده نکنید.

10- کمی ورزش کنید.

11- گاهی اوقات بذارید زمان موضع رو حل کنه.

12- یک لیوان آب خنک بنوشید.


در انتها باید بگم نوشته امروز رو اول برای خودم نوشتم! چون معتقدم کسی که بتونه خشم خودشو کنترل کنه خیلی کارش درسته! کلا کنترل خشم نیاز به تمرین و ممارست داره چرا که یک مهارته.

خیلی خوشحال می شم اگه تجربه هایی دارید که منجر به کنترل خشمتون شده در قسمت کامنت این نوشته بنویسید.

از همراهیتون صمیمانه ممنونم...

نویسنده : ابوالفضل وکیلی