آشنایی با تجهیزات و ابزارآلات مورد نیاز برای تعمیرات موبایل

روال تعمیر و عیب یابی گوشی و تبلت و ساعت های هوشمند یکیه و فقط ابعادشون فرق میکنن

برای عیب یابی نیاز به یک سری تجهیزات داریم که تو این ویدیو آشنا میشیم

نکته درباره تعمیرات به روز بودن و با کیفیت بودن این دستگاه هاست که کار تعمیر رو راحت تر میکنه

هیتر

حرارت رو با فشار باد به بیرون منتقل میکنه و برای برداشتن یا گذاشتن قطعات روی برد استفاده میشه.با توجه به دمایی که برای دستگاه در نظر گرفتیم المنت حرارت رو ایجاد میکنه و کمپرسور با توجه به شدت بادی که تنظیم کردیم حرارت رو از طریق شلنگ و از سر نازل خارج میکنه

نکته: به سر هویه میگن نازل هیترهای دیجیتال دستگاه های به روزتری هستند و دمایی که دستگاه تولید میکنه به دمای محیط نزدیک تره

توان هیتر به لحاظ وات توی کارای حساسی مثل برداشتن CPU خیلی تاثیر داره.هرچقدر توان هیتر بالاتر باشه قطعه سریع تر و راحت تر برداشته میشه و در نتیجه ریسک آسیب دیدن قطعه هم میاد پایین.

نکات مهم راجب کار با هیتر:

حرارت و شدت باد دستگاه ها با توجه به برند و مدل دستگاه ها متفاوت هستند و همه هیتر ها عین هم نیستند و کارکردن با اون ها یه چیز کاملا تجربی هست.با این وجود مقدار دمای متداول 350 تا 400 درجه سانتیگراد هست و شدت باد توی دستگاه های آنالوگ بین 3.5 تا 4 هست و توی دستگاه های دیجیتال بین 40 تا 60 هست.

دشمن قطعات الکترونیکی گرما هست پس تا جایی که میشه با کمترین دما با قطعات کار کنید.

تنظیم باد هیتر باید به گونه ای باشه که قطعه بعد از گرم شدن از جای خودش تکون نخوره و شدت باد طوری نباشه که قطعه رو پرت کنه.

هیچوقت نباید دامنه ولوم باد به مدت طولانی بسته یا صفر باشه چون موجب آسیب دیدن دستگاه هیتر میشه. یعنی وقتی هیتر روشنه نباید باد روی صفر یا خیلی بسته باشه. باید حداقل کمی جریان هوا وجود داشته باشد.

برای هرکار نازل متناسب با اون قطعه باید انتخاب بشه.

خمیر فلکس

خمیر فلکس باعث میشه سطح قطعه نسوزه و نسبت به دما مقدار کمی مقاوم باشه.خمیر فلکس از اکسیده شدن قلع هم جلوگیری میکنه.قلع به دلایل زیادی اکسیده میشه.به این اکسیده شدن لحیم سردی میگن.برای رفع کردن این لحیم سردی و احیای دوباره قلع از خمیر فلکس استفاده میشه.

هویه

هویه وسیله ای هست که برای ذوب کردن سیم لحیم و قلع و اتصال پایه قطعات به قسمت مسی روی برد به کار میره.هویه ای مناسب کار تعمیرات موبایل هست که حداقل 100 وات باشه و قابلیت تنظیم دما داشته باشه و آنتی استاتیک باشه

منظور از انتی استاتیک بودن هویه چیه؟

وقتی میگن هویه آنتی‌استاتیک (Anti‑Static) باشه یعنی هویه طوری طراحی شده که الکتریسیته ساکن تولید نکنه یا تخلیه کنه تا به قطعات الکترونیکی آسیب نرسه.یک بار الکتریکی روی یک جسم (مثل بدن، لباس، میز، ابزار) جمع بشه و همون‌جا بمونه و جاری نشه.وقتی روی فرش یا موکت راه می‌ری، بعد به دستگیره در فلزی دست می‌زنی و یه جرقه ریز حس می‌کن به این میگن

الکتریسیته ساکن

ربط این موضوع به برد و هویه چیه؟

وقتی روی بدن، لباس یا ابزار الکتریسیته ساکن جمع می‌شه،وقتی به برد، آی‌سی، یا نوک هویه نزدیک می‌شی،

اون بار ساکن می‌تونه: به صورت یه تخلیه خیلی سریع از بدن/هویه → به آی‌سی بره.این تخلیه ممکنه تو چشم دیده نشه، اما چند صد تا چند هزار ولت باشه.همین ولتاژ بالا، حتی با جریان خیلی کم، می‌تونه ترانزیستورهای داخل آی‌سی رو سوراخ کنه.برای همین می‌گن: هویه باید آنتی‌استاتیک باشه.یعنی یا خودش الکتریسیته ساکن تولید نکنه یا اگر تولید شد، از طریق زمین (Ground) تخلیه بشه تا این بار ساکن از نوک هویه به آی‌سی منتقل نشه.

سیم قلع کش

سیمی هست که برای برداشتن قلع اضافه روی برد ازش استفاده میکنیم.برای مثال وقتی ای سی رو از روی برد برمیداریم.قلع اضافی ای که روی برد به جا میمونه به کمک سیم قلع کش و مقداری روغن فلکس و هویه قلع اضافی روی برد رو برمیداریم

سیم لاکی (لاک دار)

از این نوع سیم برای جامپر زدن و سیم کشی زیر ای سی یا روی برد استفاده میشه .نکته اینه که برای سیم کشی توی کار تعمیرات موبایل حتما باید سیم لاک داشته باشه .سایز سیم لاکی مناسب 0.02 میلی متر هست.

منظور از جامپر زدن چیه؟

ایجاد یک مسیر جدید با سیم نازک (مثل سیم لاکی) بین دو نقطه روی برد تا ارتباطی که قطع شده دوباره برقرار بشه.

منبع تغذیه

وسیله ای هست که برای ما ولتاژDC رو توی بازه مشخص تولید میکنه و مقدار ولتاژ و جریانش قابل تنظیم هست.کاربردش برای گوشی هایی هست که باتری ندارن یا باتریشون معیوبه یا زمانی که میخوایم به باتری شوک بدیم و برای تست جریان کشی هم ازش استفاده میشه.منبع تغذیه دیجیتالی بهتر از عقربه ای هست.

ولتاژ DC چیه؟

DC مخفف Direct Current

ولتاژی که قطب مثبت و منفی ثابتی داره و جهتش عوض نمی‌شه.مثل باتری موبایل.در ولتاژ DC همیشه یک طرف مثبت (+) و یک طرف منفی (–) . مقدار ولتاژ معمولاً تقریباً ثابت یا خیلی کم نوسان داره

فرق DC با AC (که تو برق شهریه)

AC (برق شهری):ولتاژ و جهتش مرتب عوض میشه (مثلا ۵۰ بار در ثانیه در ایران).نمیشه مستقیم به قطعات موبایل داد.

DC:جهت ثابت.مناسب مدارهای الکترونیکی، موبایل، لپ‌تاپ، بردها

مولتی متر

مولتی متر وسیله ای برای اندازه گیری کمیت های مختلف الکترونیکی مثل ولتاژ AC و DC و مقدار مقاومت و تست دیود و تست ترانزیستور و ظرفیت خازن و میزان فرکانس و جریان الکتریکی مورد استفاده قرار میگیره .ما توی تعمیرات موبایل برای اندازه گیری ولتاژ و جریان تست قطعی در مدار و تست سلامت قطعات از مولتی متر استفاده میکنیم. توی تعمیرات موبایل از مولتی دیجیتال استفاده میشه.

منظور از بازر در مولتی متر

وقتی دو نقطه به هم اتصال کامل یا مقاومت خیلی کم داشته باشن، مولتی‌متر بوق می‌زنه.مولتی‌متر مقدار مقاومت بین دو پروب رو اندازه می‌گیره.اگر مقاومت کمتر از یک مقدار مشخص باشه (معمولاً زیر ۳۰ اهم)،دستگاه بوق ممتد می‌زنه.

کاربردهای اصلی بازر در تعمیرات

1. تست مسیر

برای اینکه بفهمی دو نقطه روی برد باید به هم وصل باشن یا نه. مثلاً از یک سمت مقاومت تا سمت دیگرش.

اگر مسیر سالم باشه → بوق میزنه و اگر قطع باشه → بوق نمی‌زنه

2. پیدا کردن قطعی یا مسیر سوخته

جایی که مدار قطع شده (مثلاً پد کنده شده) را با بازر سریع پیدا می‌کنن. وقتی در حین تعمیر (مثلاً با هویه یا هیتر) فشار زیاد، دمای زیاد یا کشش اشتباه وارد بشه، اون تکه فلزی کوچک (پد) از برد جدا میشه.یعنی: جاش خالی میشه.فلز کنده میشه و فقط فیبر سبز رنگ باقی می‌مونه و دیگه نقطه‌ای برای لحیم کردن قطعه وجود نداره مسیر الکتریکی قطع میشه این رو می‌گن Pad Lift یا پد کنده شده.

3. تست شورت (Short)

اگه دو نقطه نباید به هم وصل باشن ولی بوق زد → یعنی شورت داری.

مثلاً: پایه مثبت خازن تا زمین(این دوتا نباید بهم وصل شن)

اگر بوق زد یعنی مسیر کامل به هم وصل شده → مشکل شورت.

4. تشخیص پایه‌های قطعات

گاهی برای پیدا کردن اینکه پایه‌ها کجا وصلن از بازر استفاده می‌کنی.

میکروسکوپ یا لوپ

وسیله ای برای بزرگنمایی سطح برد و مشاهده دقیق قطعات روی برد و انجام کارهای ظریف

سپریتور (جداکننده)

دستگاهیست که برای جدا کردن تاچ و ال سی دی و گلس یا جدا کردن ال سی دی از گوشی یا باز کردن درب موبایل ازش استفاده میکنیم.برای باز کردن درب موبایل از سشوار هم میشه استفاده کرد ولی توصیه نمیشه چون باعث اسیب زدن به گوشی میشه.

پری هیتر

وسیله ای برای جدا کردن نسل جدید بردها یعنی بردهای دو طبقه و برداشتن ای سی های چسبی و سواپ کردن و جداکردن فریم و ال سی دی گوشی ازش استفاده میشه.

التراسونیک

دستگاهیست که با کمک اون و مایع مخصوص التراسونیک و امواج فراصوت گوشی های آب خورده رو شست و شو میدیم و تمام آلاینده ها و اجرام و سولفات هارو از بین میبریم.

اسیلوسکوپ (نوسان نما)

جزو دستگاه های اندازه گیری هست و ما به کمک اون شکل موج سیگنال هارو میبینیم .ما به هر کمیتی که اون رو در حوزه زمان بررسی کنیم سیگنال میگیم.ما توی تعمیرات موبایل با سیگنال هایی سر و کار داریم که درواقع ولتاژ هستن و اون رو در حوزه زمان بررسی میکنیم.با کمک اسیلویکوپ و تست پوینتی که توی نقشه مدار موبایل وجود دارن میتونیم سیگنال یه نقطه رو با مقدار صحیح تست پوینتش مقایسه کنیم و عیب گوشی رو پیدا کنیم .با اسیلوسکوپ میتونیم مقدار سیگنال یا فرکانس هم محاسبه کنیم.اسیلوسکوپ دیجیتالی به درد کار ما میخورن.

اسپکتروم آنالایزر

دستگاهی که سیگنال رو در حوزه فرکانس بررسی میکنه و پارامترهای مختلف مثل فرکانس سیگنال و توان دامنه و پهنای باد و اعوجاج هارمونی و توان نویز فاز و پارامترهای دیگه مربوط به دامنه هر سیگنال رو در اختیار ما قرار میده.کاربرد اسپکتروم آنالایزر توی بخش های مخابراتی بردهای موبایل هست.ساده ترش میشه بلوک فرستنده و گیرنده گوشی رو میتونیم باهاش تست کنیم و مقادیری که به دست میاریم رو با مقادیر تست پوینت ها مقایسه کنیم.

تستر USB و شارژر موبایل

این وسیله ای هست که بین شارژر گوشی و خود گوشی قرار میگیره و مقادیر لحظه ای ولتاژ و جریان گوشی رو در زمان شارژ شدن به ما نشون میده .کاربردش زمانیه که گوشی شارژ نمیشه یا کلا خاموشه یا ال سی دی خرابه و چیزی نشون نمیده یا گوشی دیر شارژ میشه.با استفاده ازین به طور حدودی میشه متوجه شد عیب از کدوم قسمته یا بدون باز کردن گوشی و با توجه به جریانی که گوشی میکشه متوجه بشیم باتری گوشی در چه وضعی هست.

پنس

وسیله ای هست که به کمک اون قطعات و آی سی ها رو از روی برد برمیداریم یا میذاریم.مهم ترین ویژگی ای که باید داشته باشه آنتی استاتیک بودنشه.

پیچ گوشتی مخصوص موبایل

پیچ گوشتی های موبایل دارای مدلای مختلف مثل T3 و T5 و T6 و ستاره ای هستن.

قاب باز کن

برای باز کردن قاب گوشی ازش استفاده میشه و بهتره پلاستیکی استفاده بشه تا فلزی .چون فلزی امکان آسیب زدن به رنگ گوشی رو داره.

شابلون

وسیله ایه که برای ریبال کردن آی سی یا پایه گذاری آی سی ازش استفاده میشه.موقع خرید شابلون شابلون های باکیفیتی رو بخرید که سوراخاش به شکل مربعی هستن.یه سری از شابلون ها معروف به تری دی هستن .ریبال کردن آی سی با این شابلون ها خیلی آسون تر از شابلون های معمولی هستن.توصیه اینه که با کار کردن با شابلون های همه کاره عادت کنیم چون با شابلون های همه کاره بیشتر آی سی هارو میشه ریبال کرد و باعث صرفه جویی در خرید شابلون میشه.ما با استفاده از خمیر قلع و شابلون برای آی سی ها پایه ایجاد میکنیم .آی سی های مورد استفاده توی موبایل از نوع BGA هستن که پایه هاشون بر خلاف چیپ های PGA از قلع درست شدن و برای پایه سازی این نوع آی سی ها از خمیر قلع استفاده میکنیم.خمیر قلع ها دارای دمای ذوب متفاوتی هستن که نوع متداولش توی تعمیرات موبایل 158 درجه سانتیگراد هست.برای آی سی های دو طبقه و دو لایه باید از دونوع قلع با دمای ذوب متفاوت استفاده کنید.همیشه طبقه زیرین باید دمای ذوب بیشتری داشته باشه.معمولا از قلع 183 درجه سانتیگراد برای لایه اول استفاده میشه و طبقه رو هم از قلع 158 یا 138 درجه سانتیگراد استفاده میشه.

گیره نگه دارنده برد

وسیله ای برای ثابت نگه داشتن برد روی میز کار و انجام راحتتر تعمیرات روی برد هست.

ابزار شست و شو برد

ظرف نگهدارنده تینر یا الکل ایزوپروپیل و برس تمیزکننده یا مسواک

با استفاده از مسواک و تینر برد رو شست و شو میدیم.

کف چین

برای چیدن شیلد های آلمینیومی روی برد استفاده میشه و متفاوت با سیم چین هست.

کاتر و ملزومات برداشتن سی پی یو

برای برداشتن آی سی پردازنده یا سی پی یو یا آی سی حافظه به ابزاری نیاز داریم که بهش تیغ سی پی یو میگن.با استفاده ازین آی سی هایی با ابعاد بزرگ رو راحت برمیداریم.

چسب

گوشی های جدید اکثرا در هاشون چسبی هستش و بعد اینکه تعمیر تموم شد باید در گوشی رو با چسب محکم کنیم برای اینکار معمولا از چسب T-7000 یا چسب مشکی استفاده میکنن.

چسب و لامپ UV

گاهی برای رفع قطعی توی برد نیاز هست قسمتی از برد رو بتراشیم و سیم کشی کنیم.برای مثال برای عایق کردن استفاده میشه.

نقش چسب UV اینجا:

• چسب UV همون «UV Solder Mask / UV Glue» هست.

روی ناحیه‌ای که تراشیدی و سیم‌کشی کردی، یک لایه نازک از چسب UV می‌زنی تا:

• عایق بشه (جلوگیری از اتصال کوتاه)

• سیم و نقطه تعمیر شده محکم و فیکس بشه

• ناحیه تعمیر شده در برابر رطوبت و ضربه کمی محافظت بشه

نقش «لامپ UV»:

• این چسب تا زمانی که زیر نور UV (لامپ UV) نرفته، شُل و خمیریه.

• با لامپ UV بهش نور می‌دی، چسب سفت و خشک می‌شه و تبدیل می‌شه به یک لایه محافظ سخت و عایق روی قسمت تعمیر شده

اسپری فریز

جهت فریز کردن برد و قطعات و تشخیص قطعه گرم شده مورد استفاده قرار میگیره.

نکته: به غیر از اسیلوسکوپ و اسپکتروم آنالایزر داشتن مابقی دستگاه ها و لوازم ضروری هست.