فاتح سعیدی
استاد "فاتح سعيدی" شاعر هورامانی، زادهی سوم تير ماه ۱۳۳۹ خورشیدی، در روستای شركان از توابع بخش نوسود شهرستان پاوه است.
ایشان تحصيلات ابتدايی را در شركان گذراند و سپس دورهی راهنمايی و دبيرستان را در نوسود و پاوه سپری کرد، و در خرداد ۱۳۶۱ ديپلم علوم انسانی را اخذ نمود. پس از آن عازم خدمت سربازی شد و پس از هشت ماه خدمت در ايام جنگ ايران و عراق، در آزمون تربيت معلم در رشتهی آموزش ابتدايی، مقطع كاردانی پذیرفته شده و در تربيت معلم صدوقی كرمانشاه مشغول به تحصيل شد. بعد از مدتی، به دليل ناامنی كرمانشاه از موشك پرانی و بمباران توسط عراق، آنها را به تربيت معلم رجايی بابل انتقال دادند.
پس از پایان دورهی تربيت معلم در سال ۱۳۶۴، و با شروع سال تحصيلی در مهر همان سال، رسما در منطقهی ثلاث باباجانی شروع به خدمت نمود.
ایشان مدت ۲۵ سال كار تدريس و پرورش دانشآموزان را تلاش خستگی ناپذير، در روستاهای تابع ثلاث و پاوه و مريوان ادامه داد و سرانجام در سال ۱۳۸۷، بازنشسته شد.
وی در همان سال اول تدریس، شروع به نوشتن اشعار كودكانه در قالبهای (مهتهل، چيستان، سرود، شعر) و به زبان سورانی و هورامی نمود.
علاوه بر سرودههای كودكانه، شعر هم میسراید و مجموعهای شعر در قالبهای غزل، تضمين شعر شعرا، چهار پاره، شعر نو، مسمط بر غزل سرايان فارسی و... نوشته است.
ایشان در اشعارش به "خهلات" تخلص مینماید. خهلات به معنی هديه است، كه شايد اين واژه را به اميد تأثير بار مثبت آن بر مخاطبان برگزيده باشد.
─━⊰═•••❃❀❃•••═⊱━─
◇ نمونهی شعر هورامی:
(۱)
دل میرود ز دستم صاحب دلان خدا را
دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا
پهنهم کهتمان مهکریۆ نک و ناڵهی دهروونم
دڵ جه قه فهسهی سینه بێ سهبر و بێ قهرارا
کشتی شکستگانیم ای باد شرطه بر خیز
باشد که باز بینیم، دیدار آشنا را
بهلهمی زێندهگانیم گرفتاری تووفانهن
چهمهڕانا پهی نهجات وهلێم دۆس نادیارا
ده روز مهر گردون، افسانه است و افسون
نیکی به جای یاران فرصت شمار یارا
جهڕای یاری گیانی ڕهسمی وهفات جه ویر بۆ
تێغی جهفای زهمانه ،شمشێری زۆلفهقارا
در حلقهی گل و مل خوش خواند دوش بلبل
هات الصبوح، هبوا، یا ایهاالسکارا
ئهژنهویم بانگهوازت بۆلبۆلی وهش کهلامم
گیرۆدهی دڵی وێڵم که سهرمهست و خۆمارا
ای صاحب کرامت، شکرانهی سلامت
روزی تفقدی کن، درویش بینوا را
گهدای نهدار و فهقیر ئامانێ ئاسانهکهت
خاترجهمی خهڵاتم، کهرهمت بێشمارا
آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است
با دوستان مروت با دشمنان مدارا
دۆس و دژمهن نمهژناسوو جهحاڵی پهریشانم
مهگهر حهکیم بزانۆ بهدهردهۆ دهردهدارا
در کوی نیکنامی ما را گذر ندادند
گر تو نمیپسندی، تغییر کن قضا را
بهدنامی شهرمهزارم وهیلانی کووچهو کۆڵان
قهزا و تهقدیری وێتهن یا بهختم نالهبارا؟
سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد
دلبر که در کف او، موم است سنگ خارا
فێراقش گڕش وستهن ئهو سهرتاپای حهیاتم
جه کۆرهی ئاسنگهری مووم کهی ههنش مهدارا
خوبان پارسیگو، بخشندگان عمرند
ساقی بده بشارت رندان پارسا را
فارسی شیرینی حافێز تێکهڵاڤی ههورامی
کریۆ بهریش دیاری کهریش سهوقاتوو شارا
حافظ بخود نپوشید این خرقهی می آلود
ای شیخ پاکدامن، معذور دار ما را
تۆ سهتاپای دامانت حهریری تڵا ڕێزهن
مهدیه لێباسی خهڵات جل و بهرگی ههژارا.
(۲)
[ئاسمانوو شهوێ]
شهوێ جه سهروو بانی دیانێ پهی ئاسمانی
ئهجێ بـهحرێوی پانا چڵۆسکێش پهی مشانا
ههسارێ ههزار ههزار زیاذ بێ حهد و شمار
برووسکیا جه دوورهۆ به ورچه ورچی نوورهۆ
جارجارێو دانه دانه یۆشا کێشۆ کهمانه
من ئهویشا مژماروو به قهتارشا وناروو
واتم جهمێشا کهروو پهڕوو کیسهکام بهروو
ناگا مانگه زیاوه ئهیزهن خهرمانهش داوه
ئاسمانش ڕۆشن کهرذ پهرذهی سیاوش لا بهرذ
گرذ ههسارهکێش بهرذێ جه لاشهۆ جهمێش کهرذێ
جا قهۆڵ و قهرارشا دا پێڤهۆ چهنی مانگێ با
منیچ چا واق بیانێ تهنیا پهیشا دیانێ
(۳)
[موونهۆ خۆرمهکا]
جانهوهرێوا باڵ دار و سووکا
ههم بێ پهل و پۆپ ههم بێ دهنووکا
دلێ مهڕانه لیانی بینۆ
شهوێنه گێڵۆ ڕۆنه مهوینۆ
ده م و دذانش ماچی ڕواسه
بهذهن پڕجه موو خاسش بژناسه
شۆت مذۆ بهچهێش ئی جانهوهره
مزانی چێشا دا نامێش بهره
(۴)
پهلهوهری دهنووک سوور
چهم نهخشینی بێ سنوور
خاڵ و میلش قهڵهم کێش
بهقهتار ههر یۆ ۆهی وێش
پهل و باڵش ساف و سۆڵ
یانهش جه کهش و کۆی چۆڵ
تفهنگ چی کهرۆش ڕاوه
کۆڵیتش پهی منیاوه
کهراش دلێ قهفهسی
پهی ئارهزوو و ههوهسی
چهپ و ڕاسش یهک ناما
داخۆ بزانیش کاما؟
(۵)
ئارهزووما گێڵوو پهی وێم
جه دهشت و دهری بێ گهردت
کهروو سهیران باخ و ههردت
ئامێته بوو
به خشه خش چنی خهزانوو دارهکا
دیمهنی وهش
ههزار ڕهنگی گۆنای زهردت!
(۶)
ساڵای ساڵ، تهمی خیاڵ
عهزرهتهمهن
جه سهرکهشی سهری بهرزم
جه شهۆگاری درێژتهنه،
هۆرزۆ بیاڤۆ به ههور و لاو ههسارهکا!
تا ئاسمانی گرذی یهکسهر
گێرۆ نه ڤهر!
بوونه ڤاران
بهڕههێڵه و به تاو، ڤاروو، وهڵات داروو
سارا و دهشت و کهش و کهمهر
بهڵکوو بذۆ پهڵهی ساڵت!
یا خۆ بوونه ئهڤهڵ ڤهرڤی کهڵه ههرزی
شاخی بهرزی کهل و یاڵت
بوو پهلهڤهر
جه وهرهتاڤ، دۆڵ و کاڤ
جه سهیهۆ لانسارهکا،
گێڵوو شاذی و وهشی کهروو
ههر کۆ بلی
عازا ڤهڵتهر مزانی بهروو
چنی ویاروو لهتهلهتوو باڵدارهکا
پایێز، پایێز دهۆ ههڤاڵت!
من مهزانوو خیاڵم حهێرانوو تۆن؟
مهجنوون ئاسا، وێڵی لهێلێن
یا سهر به خۆن؟
جه دووری تۆ،
فکر و هۆشم سهردی بێ هێز،
لاشهی مهردهن
تۆ ههناسهی عیسای مریهم!
ماچا پایێز، فهسڵی خهزان، ماتهمینا، چن خهمینا!
ماچوو دهرۆن، واتهی ناحهز، جهورا و ستهم!
هاژهۆ وایا و خشهی گهڵان
چنی برووسکه و گرمهو ههۆری
زاخاو دهری پهژاره و خهم!
(۷)
یۆکه کۆر بۆ
بیناییش لێڵ و مژمۆر بۆ، شهڤو رۆش یۆن
سهی و وهرهتاو
زهردی و سووری و چهرمهو سایو،
برووسکهی ههور، ڕههێڵهی تاو
ههر لێڵهن و پهردهی سیاو
ئهر پهی کۆری تاریف کهری
جه گۆڵ، جه دۆڵ
جه جۆی ئاڤو سهفای چهمهن
یا قهد و باڵای سنۆبهر، بهرزی چنار
جهدیمهنی فهسڵی زمسان، وهشی ڤههار
زهردی خهزان، ههراڵهی دار
جهگۆڵزار و وهنهوشهی دێز، نهرگسی مهس و یاسهمهن
زهریفی بالی پهپوولهی بێ سهدا و دهنگ
یانهخشینی خاڵی ژهرهژ دهنووک سووری یاقووتی ڕهنگ
وێنهش نیا دیدهی خۆمار، گهردهنی یار
مهگهر ئاسک وئاهووی خۆتهن
دیمهنی مانگ، ههسارهی ڕۆ، یاخۆ شۆڕه بێ شۆخ و شهنگ
ههر چێوی وهش، ههرچی وینی،
ئاڤی، ساڤی، چراڤی
گرد بێ مانان غهیر یهک پهرده، ههرسیاڤین، ههرسیاڤی
ههرپی جۆره
ئارۆ بێ عێلم و زانایی، بێ تهقالا، چینوو جوانی
وهڵات گردش شاروو کۆران
زهلیل، زهبوون، بێ دهسهڵات
چن چهواشهو نالهبارا، شاروو کۆرا!
بێ سامانا و وێڵ و وهیلان، خهڵکی وهڵات!
وهلێم بزانه تهنیا دهرسا، عێلم و سهواد بۆ زانایی
جه مهدرهسه تا باڵا دهس
دۆسا، بران، باوانا و کهس
شۆڵهی چراڤ و ڕۆشنایی ڕۆن
تهنیا ئاوات پهی من و تۆن!
گردآوری و نگارش:
#زانا_کوردستانی
┄┅═✧❁💠❁✧═┅┄
