در این مقاله قصد داریم به مقایسه دو منبع تولید آب گرم (منبع کویلی و منبع دوجداره) که در مصارف خانگی و صنعتی کاربرد فراوانی دارند بپردازیم.منبع دوجداره و منبع کویلی،هر دو از تاسیسات حرارت مرکزی یا گرمایش مرکزی هستند که در موتورخانه ها نصب و مورد استفاده قرار می گیرند و توسط آنها می توان گرمای مورد نیاز ساختمان را از طریق آب تامین و کنترل نمود.اما این دو منبع دارای تفاوت ها،مزایا و معایبی هستند که در ادامه به بررسی هر یک خواهیم پرداخت.
این منبع از دو استوانه داخلی و خارجی که میان آنها فضای خالی وجود دارد تشکیل میشود.در استوانه داخلی آب سرد و در خارجی آب گرم تولید شده توسط دیگ بخار وارد میشود و اختلاف دمای موجود بین بخش های داخلی و خارجی موجب انتقال دما و گرم شدن آب مجرای داخلی می گردد.نمونه بارز منبع دوجداره، آب گرم کن های ساختمانی میباشند که با اتصالات متعدد با موتورخانه و دیگ بویلر در ارتباط هستند.

مزایای منبع دوجداره
معایب مخزن دوجداره
این منبع که به منبع کویل دار نیز معروف است،از بدنه استوانه ای از جنس ورق گالوانیزه گرم و چند لوله مسی تشکیل میشود که آب داغ و بخار خروجی از دیگ بویلر وارد کویل ها (لوله های مسی) شده و آب سرد ورودی به مخزن استوانه ای را گرم می کند.منبع کویلی جهت تولید و ذخیره آبگرم مصرفی در مصارف خانگی ، تجاری و صنعتی سبک و نیمه سنگین استفاده می شود.منابع کویلی در دو نوع افقی و عمودی موجود هستند که از نظر کارآیی و استفاده تفاوت چندانی ندارند،اما منابع عمودی به دلیل اشغال کمتر سطح، بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند.

مزایای منبع کویلی
معایب منبع کویل دار
منبع کویلی در واقع نسل جدیدی از منبع دوجداره می باشد که اصلی ترین تفاوت آنها در وجود دو مخزن استوانه ای تو در تو در نوع دوجداره است. این درحالیست که برای منابع کویل دار تنها از یک بدنه استوانه ای استفاده شده و تبادل دما با کویل ها انجام میشود.در ادامه به مقایسه این دو منبع از دیدهای مختلف میپردازیم.
مقایسه منبع کویلی و دوجداره از نظر ظرفیت استفاده
همانطور که میدانید جهت انتقال حرارت بیشتر، نیازمند سطح حرارتی بیشتری بین آب گرم مصرفی و آب داغ در گردش میباشد.در صورت افزایش اندازه منبع، نسبت سطح به حجم در منبع دوجداره کاهش می یابد و در نتیجه بازده منبع دوجداره کم خواهد شد.به طور کلی بازده حرارتی منبع دوجداره و کویلی تا مقدار 600 لیتر تقریبا یکسان میباشد اما در مقادیر حدود 1000 لیتر این مقدار در منبع دوجداره،کاهش پیدا می کند و باید از منبع کویل دار استفاده نمود.در نتیجه استفاده از منبع کویل دار در ظرفیت های بالاتر،با توجه به مصرف سوخت کمتر نسبت به منبع دوجداره توصیه میشود.
مقایسه هزینه خرید منبع کویلی و دوجداره
منبع کویلی در مقایسه با منبع دوجداره،به دلیل داشتن کویلهای مسی و صفحه لوله و کلگی چدنی و فلنج دارای قیمت بالاتری میباشد.از طرفی استفاده از منبع کویل دار ایستاده (به دلیل دارا بودن پمپ در گردش و کویل مسی بیشتر برای ایجاد بازده مناسب) نسبت به منبع کویل دار خوابیده و منبع دوجداره نیز هزینه بیشتری دارد.
مقایسه منبع دوجداره و کویل دار با توجه به آب مصرفی
اگر آب مصرفی شما دارای املاح معدنی بالایی باشد،رسوب و خوردگی در منبع زیاد خواهد بود.در صورت وجود رسوبات زیاد،کویل مسی نیاز به اسید شویی پیدا میکند که این کار تا 2 بار قابل انجام است و پس از آن نیاز به تعویض منبع میباشد. درنتیجه در این مناطق،نیاز است که هر چند وقت یکبار منبع تعویض شود.با توجه به این که منبع دوجداره ارزان تر از منبع کویلی میباشد،بهتر است از منبع دوجداره استفاده گردد که هنگام تعویض هزینه کمتری را متحمل شوید.
مقایسه هزینه تعویض منبع کویل دار و دوجداره
تعویض منبع کویل دار نسبت به منبع دوجداره دارای هزینه کمتری است.اما در صورتی که قصد دارید به جای منبع دوجداره از منبع کویل دار یا برعکس استفاده کنید ممکن است هزینه های بیشتری را بابت تعویض لوله کشی پرداخت کنید.هزینه منبع کویل دار بر اساس چند فاکتور مهم تعیین می شود که مهم ترین آنها شامل ظرفیت مخزن، نوع و تعداد کویل ها، جنس بدنه و کیفیت به کار رفته در تمام مراحل ساخت منبع می باشد.همچنین توجه داشته باشید که،نصب و راه اندازي منبع کویلی و جایگزینی آن به جای منبع دوجداره، بايستی توسط افراد ماهر و كارآزموده انجام شود.